Noord-Korea weet precies hoe het spel moet worden gespeeld

Op deze foto, vrijgegeven door de Noord-Koreaanse Central News Agency, is de reactie van Kim Jong-un te zien als de raket is gelanceerd. Beeld AFP

Op de Noord-Koreaanse staatstelevisie sprak de nieuwslezeres gisteren over 'een fascinerend spoor' dat de net gelanceerde satelliet tegen een heldere en blauwe hemel achterliet. Ze sprak het voornemen van de regering uit om de komende tijd meer satellieten te lanceren. Tot afgrijzen van de buurlanden, de VS en de VN-Veiligheidsraad.

De zogenoemde internationale gemeenschap vreest dat de lancering van de langeafstandsraket geen wetenschappelijk doel heeft zoals het regime zegt, maar dat die bedoeld is om de verboden rakettechnologie verder te testen en te verbeteren.

Slechts weken na de naar eigen zeggen succesvolle test met een waterstofbom is de raketlancering de volgende zet van het Noord-Koreaanse regime in een politiek hoog oplopend spel. Dat het daarmee diverse VN-resoluties schendt, lijkt Pyongyang op geen enkele manier te deren.

Geen verrassing
De Amerikaan Joel Wit, werkzaam aan het VS-Korea Instituut van de John Hopkins School of Advanced International Relations, is niet verrast door de lancering. "Ze werken al lange tijd openlijk aan een ruimteprogramma. Natuurlijk heeft dat ook een militaire functie, maar niet alleen maar. Dat dit alles tegen de wens van de Verenigde Naties ingaat, maakt ze helemaal niets uit. Ik denk dat dat nu toch wel duidelijk moet zijn", zegt Wit telefonisch vanuit Washington.

Kim Jong-un, de huidige leider van Noord-Korea, weet precies hoe het spel gespeeld wordt na een van zijn provocaties. "Wij zijn totaal voorspelbaar, dat is ons grote probleem. Alle wereldleiders drukken altijd op dezelfde standaardknop", zegt Wit. Wat er onder die knop zit? "Verontwaardiging, grote stevige uitspraken, een spoedzitting van de Veiligheidsraad en dan gaan we zogenaamd weer de sancties opschroeven."

Ook dit weekend volgde dit repertoire. "Volstrekt onacceptabel", zei de Japanse premier Shinzo Abe. "Een onvergeeflijke provocatie", aldus de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye. Washington riep op Pyongyang te laten zien dat deze "roekeloze acties serieuze gevolgen hebben". En net als na eerdere nucleaire proeven in 2006, 2009, 2013 en afgelopen januari kwam de VN-Veiligheidsraad in allerijl samen. Ook nu heeft die raad de lancering "streng veroordeeld" en kan het land - met de nucleaire test van begin dit jaar op het oog - "significante maatregelen" tegemoetzien. Wat die maatregelen precies zullen zijn, is nog niet bekend.

Belangrijk verschil
Toch ziet Wit deze keer een belangrijk verschil in de reactie. Hij wijst op de haast publieke besprekingen tussen Zuid-Korea (nog altijd officieel in oorlog met het Noorden) en de Verenigde Staten over de stationering van een Amerikaans raketafweersysteem dat korte- en langeafstandsraketten uit de lucht zou kunnen halen. De Verenigde Staten - met ruim 28.000 militairen aanwezig in Zuid-Korea - denken aan het geavanceerde Thaad-systeem. "Noord-Korea is nu een bedreiging voor de regio. Ze kunnen makkelijk Japan, Zuid-Korea en het westen van China bereiken met hun raketten. En wie weet ook het westen van de VS. Afhankelijk van hoe snel de Noord-Koreanen hun technologie verbeteren, vormen ze een bedreiging voor de hele wereld."

Peking, dat de lancering gisteren "buitengewoon betreurenswaardig" noemde, speelt een cruciale rol als het om Noord-Korea gaat. Niet voor niets sprak Washington gisteren de hoop uit dat ook China het belang ziet van het treffen van 'ongekende maatregelen'. China is enerzijds een bondgenoot van Noord-Korea, anderzijds tegenstander van hun nucleaire programma. Daarnaast lijkt China zijn rol als wereldmacht met steeds meer verve te spelen, maar heeft het een natuurlijke afkeer keer tegen buitenlandse inmenging van iedere soort. Een politieke implosie in het wespennest aan zijn grens zou tevens een enorme vluchtelingenstroom op gang kunnen brengen, en daar zit China niet op te wachten.

Een statement van de VN-Veiligheidsraad, gisteren. Beeld ap

Wit, die ook de gerenommeerde nieuwswebsite North38.org opzette, hoopt dat er komende maanden serieus wordt nagedacht over een betere strategie ten opzichte van Noord-Korea. Praten, onderhandelen, sancties daadwerkelijk naleven en uitzoeken wat zij zouden willen - dat lijkt hem een goede eerste stap. Noord-Korea intimideert graag en het overleven van de staat en het regime staan altijd voorop. "We moeten voorzichtig zijn. Ze hebben de raketten, ze hebben nucleaire wapens. Er is, net als bij alle andere kernmachten, altijd een kans dat ze die zullen gebruiken."

Kim Jong-un kijkt naar de lancering van de raket. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden