Noord-Korea gooit kop in de nek 'Pyongyang werkt in het geniep aan een atoombom'

AMSTERDAM - Noord-Korea's wispelturige gedrag blijft bij het Westen vragen oproepen, die geen antwoorden opleveren. Nog steeds weigert Pyongyang het Internationale Atoomenergie Agentschap (IAEA), dat deze maand een bezoek bracht aan Noord-Korea, de toegang tot de twee verdachte nucelaire installaties. Zuid-Korea heeft genoeg van het onvoorspelbare gedrag van zijn buurman, en vraagt zich af of die niet bezig is in het geniep een atoombom te produceren.

Op 14 augustus vierde zowel Zuid- als Noord-Korea de bevrijding van de Japanse overheersing in 1945, de enige feestdag die beide staten erkennen. In de Zuidkoreaanse hoofdstad, Seoul, demonstreerden studenten voor hereniging met NoordKorea en tegen de Amerikaanse militaire aanwezigheid. Er moesten 8000 politiemannen aan te pas komen om zo'n 3000 studenten ervan te weerhouden deel te nemen aan een verboden bijeenkomst waar de hereniging tussen beide landen centraal stond.

Praten over hereniging wordt alleen gedaan via officiele kanalen, zo luidt de uitleg van de Zuidkoreaanse regering van het verbod op dergelijke bijeenkomsten.

En dat via de officiele weg de communicatie met Noord-Korea nog steeds niet zo soepel verloopt, werd deze maand duidelijk. Pyongyang verwierp het voorstel van Seoul om te praten over wederzijdse inspecties op nucleair gebied. Vervolgens maakte Zuid-Korea bekend dat het zich in de toekomst harder zal opstellen tegenover zijn buurland. “We hebben alles gegeven wat we konden geven in de laatste ronde van formele gesprekken tussen de VS en Noord-Korea. Nu is het tijd om Pyongyang te laten zien wat het zich hiermee op de hals haalt”, aldus de Zuidkoreaanse minister van buitenlandse zaken, Han Sung-joo.

Lege handen

Deze krijgstaal viel samen met de terugkeer uit Noord-Korea van inspecteurs van het IAEA. Min of meer met lege handen arriveerde het drie man tellende team in Wenen, waar het hoofdkantoor van het IAEA is gevestigd. De onderhoudstaak, het vervangen van de waarnemings-apparatuur in de Noordkoreaanse kerncentrales, werd weliswaar volbracht, maar een bezoek aan de gewraakte nucleaire installaties kon er vooralsnog niet af. Wel nodigde Noord-Korea het IAEA, daags na het bezoek, uit om gesprekken over nucleaire inspecties te hervatten.

Vorige maand nog bood Washington Pyongyang aan de relaties te verbeteren. De Amerikanen stelden voor om een aantal lichtere kernreactoren te leveren, zodat bepaalde centrales omgebouwd konden worden. Voorwaarde was dat het IAEA volledige inspecties van de nucleaire installaties mocht uitvoeren, inclusief van de twee verdachte.

Het IAEA verdenkt Noord-Korea ervan meer plutonium te verwerken dan het zegt en dat wellicht te gebruiken voor de ontwikkeling van nucleaire wapens. Dat is in strijd met het Non Proliferatie Verdrag (NPV) tegen de verspreiding van kernwapens, dat Noord-Korea in 1985 ondertekende.

De vraag dringt zich op waarom Pyongyang een jaar nadat het heeft ingestemd met inspecties, nu moeilijk doet over een bezoek aan de twee verdachte installaties. De meest alarmerende verklaring zou zijn dat het land hard op weg is naar de ontwikkeling van een kernbom. Een andere, minder voor de hand liggende mogelijkheid is dat de regering door een crisis de aandacht probeert af te leiden van de belabberde economische situatie.

Een voormalig Noord-Koreadeskundige aan het Zuidkoreaanse 'Onderzoeks-instituut voor Vereniging', Yoo He Yeol, gelooft niet in de ontwikkeling van kernwapens in Noord-Korea. “Pyongyang wekt de suggestie om op die manier bijvoorbeeld economische hulp van het Westen af te troggelen.”

Deze verklaring lijkt niet onlogisch. Als een van de weinige communistische regimes in de wereld leeft Noord-Korea grotendeels in een isolement. Daardoor is het niet in staat om het niveau van derde-wereldland te ontstijgen. Buurland ZuidKorea deint daarentegen voorspoedig mee op de golven van economische groei die momenteel zo kenmerkend zijn voor het Verre Oosten.

Strenge sancties

Mocht Noord-Korea zich echt niet aan het verdrag tegen verspreiding van kernwapens houden, dan behoren strenge sancties van de VN tot de mogelijkheden. En dat kan toch niet de bedoeling zijn van Pyongyang.

Economische sancties zouden alleen maar bijdragen aan een snellere ineenstorting van Noord-Korea. Bovendien heeft de regering onlangs een aantal wetten geintroduceerd, die een liberalisering inhouden van buitenlandse investeringen en handel, en die hervormingen en toenadering tot de buitenwereld suggereren.

In april zei het IAEA voor het eerst officieel dat Noord-Korea niet had voldaan aan de inspectie-eisen van het NPV-verdrag tegen verspreiding van kernwapens. Het was de eerste keer, sinds Irak en Roemenie, dat het IAEA zulke beschuldigingen uitte.

Het agentschap eiste in februari al toegang tot de twee verdachte installaties. Vervolgens dreigde Noord-Korea in maart om uit het NPV-verdrag te stappen, een dreigement dat het later onder druk van Washington opschortte.

Het is vooral in het belang van de VS, Japan en Zuid-Korea dat NoordKorea mee blijft doen. De VS zijn bang dat, als Noord-Korea een kernbom ontwikkelt, het Japan en ZuidKorea stimuleert hetzelfde te doen.

Noord-Korea's verklaring voor zijn gedrag is weinig verhelderend. Het zegt zich bedreigd te voelen door de militaire aanwezigheid van de VS in Zuid-Korea. Ook beschuldigt het land het IAEA ervan niet objectief te zijn en daarom een speciale inspectie te eisen. Het laatste argument herhaalt Noord-Korea als een eindeloos mantra-gebed.

Het past in de theorie dat het hele Westen eendrachtig samenzweert tegen het in bijna alle opzichten alleenstaande Noordkoreaanse communistisch regime.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden