Noord-Ierse politie gebeten hond, hoe dan ook

BELFAST (Reuter) - Noord-Ierse politiemannen, van de Royal Ulster Constabulary (RUC), zijn de gebeten hond of ze nu iets of niets doen, stelt de chef van de agenten vast. Of ze de protestanten beschermen of de katholieken, ze worden beschimpt en gehaat.

“Zoals gewoonlijk zit de RUC tussen hamer en aambeeld”, zei Sir Hugh Annesley toen hij het afgelopen weekeinde de protestantse Oranje-orde verbood om in het overwegend protestantse stadje Portadown van de protestantse Drumcree-kerk over de katholieke Garvaghy Road naar het stadscentrum te marcheren.

Het was een historische beslissing, want de protestanten moesten een andere route nemen dan ze jarenlang hadden gevolgd en het was een tegemoetkoming aan een bezwaar van de katholieken. Het was een uitdrukkelijke beslissing in het kader van het Brits-Ierse vredesproces, bedoeld om de pro-Ierse katholieke minderheid in de provincie te verzoenen met de pro-Britse protestantse meerderheid.

Maar in plaats daarvan bleek het besluit de aanzet tot de ernstige onlusten onder de Noord-Ierse burgerij in jaren. Protestanten begonnen als bezetenen te keer te gaan in een krachtmeting met de politie en de overheid over wat zij beschouwen als hun recht om te marcheren waar zij maar willen.

Politie-chef Annesley wist dat zijn besluit omstreden zou zijn. Hij zegt het toch te hebben genomen om een herhaling te voorkomen van de rellen die vorig jaar op dezelfde plaats in Portadown uitbraken toen katholieken probeerden de deelnemers aan de Oranjemars de weg te versperren. Hij gaf toestemming voor de parade in het stadje, maar stelde als voorwaarde dat de Garvaghy Road zou worden vermeden. Daar wonen, aan de rand van de stad, over een lengte van twee kilometer, katholieken.

Wat Annesley ook zou hebben besloten met betrekking tot de mars van dit jaar het zou in elk geval bij een van de beide gemeenschappen in slechte aarde zijn gevallen. De RUC zit klem in het politieke conflict tussen degenen die Noord-Ierland bij het Verenigd Koninkrijk willen houden en degenen die aansluiting willen bij de Ierse republiek.

De politiemacht bestaat uit 13 000 mannen en vrouwen, van wie 92 procent protestant is, en vormt een uiterst dunne barricade tegen burgeroproer. Voor het geval dat oproer ernstige vormen gaat aannemen staan er 17 500 militairen klaar om hulp te bieden. In tegenstelling tot de militairen, die achter prikkeldraad en versperringen zijn gehuisvest wonen de agenten middenin de gemeenschappen die ze geacht worden te beschermen. Velen van hen geven onder vier ogen toe bang te zijn.

De katholieken beschouwen het korps als godsdienstig partijdig en pro-Brits en willen dat het wordt ontbonden. Twee weken geleden werden agenten door betogende katholieken met benzinebommen en stenen bekogeld toen ze een protestantse mars begeleidden die door de katholieke Cliftonville Road in Belfast trok. Ze werden bespuugd, geschopt en met straatklinkers bestookt.

Deze week, toen de eerste groep deelnemers aan de Oranje-mars op de politielinies stuitte, klonk er op Garvaghy Road een stem uit de menigte. “Zijn jullie huizen verzekerd?”, riep een jonge man met een oranje sjerp over zijn schouders. “Want we weten waar jullie wonen, hoor.” De menigte lachtte, maar het was geen grap. Bij voorgaande golven van geweld zijn de huizen van agenten het doelwit geweest van benzinebommen, die door protestanten tegen eigen geloofsgenoten werden gebruikt.

De ongeregeldheden van deze week, zegt de politie, zijn bedoeld om het korps in de hele provincie zo te treiteren dat politie-chef Annesley toegeeft en het marsverbod opheft. Het heeft niet alleen de 100 000 leden van de Oranje-orde op de been gebracht, maar ook wat de politie 'de meelopers' noemt: protestantse jongeren die er behagen in scheppen om politiejeeps met bommen te bekogelen en winkelruiten in te slaan.

Er zijn duizenden van die meelopers. Zij dragen niet de traditionele uitrusting van de Oranje-orde: pakken, sjerpen en bolhoeden. In de Noord-Ierse zomerzon staan ze buiten de pub, waar ze zich met bier volgieten voor de avond-avonturen. Als het duister invalt, steken ze barricaden in brand om de politie naar het gebied te lokken. Van een veilige afstand begint dan het schelden, gevolgd door het rondvliegen van de benzinebommen en de straatklinkers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden