Noord-Ierse partij verstoort brexit-feestje

Beeld AP

Dat het een pittige brexit-dag zou worden in Brussel wist iedereen. Maar dat die zou verlopen als een achtbaan, vol onverwachte bochten en loopings, daarop bleek niemand voorbereid. 

De dag eindigde in mineur: er bleek toch geen akkoord te zijn tussen Brussel en Londen over de eerste fase van de onderhandelingen, waarmee de weg vrij zou komen voor het openen van handelsoverleg.

Nog voordat de Britse premier Theresa May in Brussel aanschoof voor haar lunch met voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie regende het positief nieuws in de wandelgangen. Londen en Dublin zouden een akkoord hebben bereikt over de taaie Ierse kwestie en daarmee de vrees voor een toekomstige 'harde grens' tussen Ierland en Noord-Ierland hebben weggenomen.

'Ik hou van maandagen!', twitterde voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad enthousiast. De Ierse premier Leo Varadkar kondigde een persconferentie aan. Na maanden van wrevel en vertraging hingen er opeens positieve brexit-vibraties in de lucht.

Alarmbellen

De doorbraak zou zijn bereikt dankzij een typisch Brusselse toverformule, waarin sprake is van 'regulatoire afstemming' aan beide kanten van de grens op het Ierse eiland. Wat dat praktisch zou betekenen, werd niet meteen duidelijk: het leek een omfloerste manier om te zeggen dat Noord-Ierland de regels van de interne EU-markt blijft aanhouden of op z'n minst in de douaneunie blijft. In Belfast begonnen alarmbellen te rinkelen.

De protestantse Noord-Ierse partij DUP, die in Londen gedoogsteun geeft aan de Conservatieven van premier Theresa May, wil koste wat het kost voorkomen dat Noord-Ierland een aparte status krijgt in het Verenigd Koninkrijk. En die 'regulatoire afstemming' kon niets anders dan zo'n uitzonderingspositie betekenen, waarmee het gebiedsdeel volgens de DUP in de armen van EU-lidstaat Ierland wordt gedreven, weg van Groot-Brittannië.

Prompt werd May tijdens haar lunch met Juncker gewezen op de bezwaren uit Belfast. Gevolg: koortsachtig getelefoneer van May, een lunch die tot ver na 16.00 uur uitliep, een Ierse premier die zijn persconferentie moest afblazen. "Vanmorgen hadden we nog een akkoord", aldus Varadkar.

Tekst loopt door onder de tweet van Donald Tusk.

Teleurstelling

Intussen hadden ook Schotland, Wales en de stad Londen lucht gekregen van de eventuele aparte status van Noord-Ierland. Dat wilden zij ook wel, lieten hun bestuurders weten. De euforie uit het begin van de middag maakte plaats voor neerslachtigheid.

"Ondanks onze verwoede pogingen en de duidelijke vooruitgang die we de afgelopen dagen hebben geboekt over de resterende scheidingskwesties was het niet mogelijk een akkoord te bereiken", moest Juncker concluderen in een gezamenlijke persconferentie met May.

De teleurstelling van Tusk was van zijn einde-middag-tweet af te scheppen. "Ik stond klaar om morgen de ontwerprichtlijnen van de EU-27 te presenteren over de brexit-gesprekken over de overgangsperiode en de toekomst", aldus de Pool, die daarvoor zelfs een Midden-Oosten-reis had afgeblazen. "Maar het VK en de Commissie hebben om meer tijd gevraagd. Het wordt nu wel erg krap, maar overeenstemming op de EU-top is nog steeds mogelijk." Die top is volgende week donderdag.

Ook May sloeg een optimistische toon aan. Volgens haar moeten vervolggesprekken nog deze week de laatste hindernissen wegnemen. Hoe ze zowel Ierland, de EU-27 als de DUP tevreden wil stellen, is de grote vraag. Vooralsnog blijft de Ierse kwestie een gordiaanse knoop. 

Lees ook:

Ierland speelt door grenskwestie een sleutelrol bij Brexit
- Lees hier meer over de Brexit

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden