Noord-Brabant speelt open kaart over stank, lawaai en vieze lucht

Bewoners kunnen zelf zien hoe gezond of ongezond de omstandigheden in hun woonwijk zijn

Stel: iemand is op zoek naar een woning in Brabant. De aspirant-koper vindt een authentiek dorp, een goede buurt, een riant huis. Op het eerste en tweede gezicht lijkt alles in orde. Pas na verloop van tijd wordt duidelijk hoe vaak vliegtuigen laag overvliegen, hoe penetrant de geur van de nabijgelegen varkensstallen is, en hoe vervuild de lucht in de straten waar de kinderen spelen.

Om dergelijke onaangename verrassingen in de toekomst voor te zijn lanceerde Noord-Brabant gisteren 'gezondheidskaarten', die de provincie heeft opgesteld in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De kaarten zijn te raadplegen op de site van Atlas Leefomgeving.

De gezondheidskaarten geven informatie over de kwaliteit van de woonomgeving op basis van drie criteria: geur, geluid en lucht. Voor elke postcode is precies op te zoeken hoe de omgeving scoort in deze categorieën. De score wordt weergegeven op een schaal van een tot acht. Een score van zes of hoger staat, naar Europese maatstaven, gelijk aan een onvoldoende.

Niet alleen particulieren kunnen de kaarten raadplegen om te bepalen waar ze willen wonen, sporten, of welke fietsroute ze het best kunnen nemen. Ook overheden, bedrijven en projectontwikkelaars kunnen aan de hand van deze kaarten bepalen welke gebieden uit gezondheidsoverwegingen onder handen moeten worden genomen, of wat geschikte locaties zijn voor ruimtelijke ontwikkeling.

"Zo is het een slecht idee om een nieuwe basisschool te bouwen op een plaats die hoog scoort op bijvoorbeeld luchtvervuiling", zegt Johan van den Hout, milieugedeputeerde van de provincie Noord- Brabant.

Hoge 'gezondheidseffectscores' (GES) zijn vaak het gevolg van druk verkeer, industrie of landbouw. Zo vertoont een van de kaarten over luchtvervuiling alarmerende rode vlekken rond de drukke Zuid-Willemsvaart en de Havendijk in 's-Hertogenbosch, waar de score 6 - dus onvoldoende - blijkt te zijn.

Andere plekken met hoge GES-scores zijn Zuidoost- en Midden-Brabant. Dit zijn regio's met een groot aantal megastallen, veel verkeer, en luchtverontreiniging vanuit het Duitse Ruhrgebied en Antwerpen.

Moeten gemeenten nu meteen ingrijpen in de rode 'risicogebieden'? "De gegevens over bijvoorbeeld luchtkwaliteit zijn niet nieuw", zegt Van den Hout.

"In principe zouden gemeentes al over deze cijfers moeten beschikken, en hier dus ook hun beleid op aanpassen. Het grote verschil is dat het grote publiek nu ook toegang krijgt tot deze informatie. Indien nodig kan de bevolking de overheid met de neus op de feiten drukken. Bewonersgroepen hebben een instrument gekregen om bepaalde problematiek aan de kaak stellen."

De Brabantse gedeputeerde plaatst wel een relativerende kanttekening: "De luchtkwaliteit is in Noord-Brabant nergens zo ongezond dat je er dood bij neervalt, hoor. Maar in sommige regio's moeten overheden wel extra alert zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden