Noord-Brabant heeft de meeste verkeersdoden. Het is onduidelijk waarom

Een bermmonument voor een verkeersslachtoffer. Beeld arie kievit

Nergens steeg het aantal verkeersdoden in 2018 zo hard als in Noord-Brabant: van 98 naar 150. Het schreeuwt om een verklaring, maar die is er niet altijd.

Hij heeft geleerd om rationeel met nieuws om te gaan, zegt Gerard van Jaarsveld over zichzelf. Maar toch komen de cijfers over Brabantse verkeersslachtoffers hard bij hem binnen. De pijn om het verlies van zijn dochter Ysabelle, tien jaar nadien nog elke dag voelbaar, wordt er nog een beetje heviger door.

“Shit, we hebben na al die jaren niets geleerd, dacht ik toen ik de cijfers over 2018 hoorde. We hebben nog steeds verkeershufters en zijn nog steeds onmachtig om er iets tegen te doen.”

Negentien was Ysabelle, toen ze op 20 september 2008 in Breda verongelukte. De bestuurder van de auto waarin ze zat, bleek onder invloed van drank en drugs. Sindsdien geven haar ouders lezingen op scholen om jongeren te wijzen op de gevaren in het verkeer.

“Als ze het van ons horen, hakt het er altijd in. Ik breng vaak actuele zaken aan de orde, zoals appen en bellen. En ook het alcoholgebruik in het bourgondische Brabant. We hopen natuurlijk dat het tot gedragsverandering leidt, maar ik weet niet of dat ook echt zo is.”

Dramatisch jaar

Op het provinciehuis heeft gedeputeerde Christophe van der Maat al twee dagen een ongemakkelijk gevoel. De jarenlange campagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’, reeds onder zijn voorganger ingezet, heeft niet kunnen voorkomen dat 2018 de boeken ingaat als een dramatisch jaar in het verkeer. 

Alleen: Van der Maat heeft geen idee waaraan het ligt. Er zijn geen zogeheten black spots, veel gevaarlijke wegen zijn of worden aangepakt en gedragscampagnes richten zich op alle denkbare doelgroepen. “We hebben twee grote ongevallen gehad met in totaal negen slachtoffers, waaronder het ongeluk met de stint in Oss, maar dan zijn er nog veertig andere die ik niet kan thuisbrengen.”

Een analyse volgt, belooft hij. “We hebben nu alleen de cijfers van het CBS, maar ik wil een laag dieper duiken. De ongevallen vinden plaats op alle soorten wegen met alle soorten weggebruikers. Dat maakt het lastig. We gaan alle provinciale wegen nog eens tegen het licht houden, wellicht dat we door toegenomen drukte nog ergens op stuiten.” 

Verkeersdeskundige Ruud Hornman van Breda University of Applied Sciences vermoedt dat die drukte inderdaad een factor is. “In de Randstad is vaak sprake van stilstaand verkeer. In Brabant wordt het weliswaar flink drukker, maar rijdt het vaak nog wel door. Dezelfde gedragingen pakken daarmee anders uit.”

Toch valt er niet echt een rode draad in de cijfers te ontdekken. Zelfs de politie zegt het niet te weten. Dat steekt.

Hornman: “We willen verklaren wat wij zien, maar dat kan niet altijd. Toeval is soms ook een belangrijke factor, in de wetenschap heb je wel eens rare uitschieters. Misschien was dit in 2018 wel het geval.”

Spaarvarken

Langs de drukke Rijksstraatweg in Sleeuwijk verschijnt een dikke duim omhoog. Een automobilist die zich aan de snelheid houdt, ziet muntjes in een spaarvarken verdwijnen. De teller staat na anderhalve week op bijna 1500 euro, te gebruiken voor een maatschappelijk doel in het dorp. De motorrijder die met 64 kilometer per uur voorbij snelt, krijgt een rood kruis, en draagt niets bij. 

De spaarpot is een van de vele kleine initiatieven waarmee Noord-Brabant de verkeersveiligheid wil verhogen. Het is nodig. Van der Maat denkt terug aan de zaterdag in december, toen in het centrum van Den Bosch 98 lege stoelen stonden opgesteld, verwijzend naar 98 keer verdriet in 2017.

Lees ook:

Grootste toename van verkeersdoden in dertig jaar

Het aantal verkeersdoden is vorig jaar met bijna 11 procent gestegen, sinds 1989 nam het niet zo snel toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden