Samenleving

Nooit te oud voor de liefde

Beeld Fenna Jensma

De hele tijd sms'jes krijgen, het bericht snel bekijken en dan giechelend de telefoon weer wegstoppen. Opspringen als de deurbel gaat. En steeds minder tijd hebben om op de kleinkinderen te passen. Het waren duidelijke tekenen, toch zag ik ze niet direct. Alsof ik ze niet wilde zien. Haar gedrag kwam zo onnatuurlijk over.

Enkele jaren na het overlijden van mijn vader werd mijn moeder weer verliefd. Echt verliefd. Met alles erop en eraan. Afspraakjes, diners, avonden naar het theater, fietstochten. Ik moest er behoorlijk aan wennen; zo'n dartele moeder. Maar voor haar was het vooral genieten en wie was ik om dat te veroordelen? Ik zat niet dag in dag uit alleen thuis. En als zij gelukkig was, was ik het toch ook?

Vriendinnen en collega's maken hetzelfde mee. Na het overlijden van een van de ouders begeeft pa of ma zich weer op vrijers- pad. Maar hoe gaat dat? Verkering op oudere leeftijd is soms best ingewikkeld.

Babyboomers op zoek
Kort geleden becijferde het CBS dat ruim een half miljoen 75-plussers alleenstaand is, en het aantal 65-plussers dat zich inschrijft bij een datingbureau neemt gestaag toe. John Meuffels van 50PlusMatch, marktleider onder de 50-plus-datingwebsites: "Eerst zag je vooral actieve 50-plussers online daten, nu zien we dat ook de babyboomers zich prima op internet redden en vaker online daten. De meesten zijn op zoek naar een serieuze relatie."

Deze 65-plussers hebben andere verwachtingen dan 50-plussers, legt Meuffels uit. "De 65- en zeker de 75-plussers zien minder een relatie voor zich inclusief samenwonen en alles delen; zij zoeken eerder een innige vriendschap, iemand met wie ze leuke dingen kunnen ondernemen. Het liefst natuurlijk met iemand met gelijke interesses. Als daar liefde of fysieke aantrekkingskracht bij komt, is dat bijzonder fijn, maar niet het uitgangspunt." Een andere voorwaarde is dat iemand in de buurt moet wonen. Ver reizen ziet deze groep niet meer zitten.

Eenzaamheid
Een van die online-daters is Bert (85), hij begon na het overlijden van zijn vrouw vier jaar geleden actief te daten. Na een fijn huwelijk viel de eenzaamheid hem zwaar. "Als ik het Achtuurjournaal had bekeken, staarde die lange avond me zo aan. Ook al houd ik van lezen, dingen uitzoeken en schrijven, ik kwam tot niets. Ik kon en wilde niet alleen verder."

Hij ondernam allerlei pogingen om een nieuwe relatie te vinden, zoals een alleengaandenreis en online daten. Hij meldde zich aan bij Parship en vulde een lange vragenlijst in. "Een eindeloze opsomming van wat ik leuk vind, mijn hobby's, mijn geloofsovertuiging. Het kwam allemaal nogal overdreven over", vertelt Bert.

Het kwam niet echt tot een online date en het was uiteindelijk de kerk die hem in contact bracht met Hannah (82), een zelfverzekerde dame die na het overlijden van haar tweede echtgenoot niet zat te wachten op een relatie en al helemaal nooit online zou daten. "Het leek me een gruwel om online kennis te maken, op een vreemde man af te stappen en mezelf aan te bieden. Dat zou ik nooit doen. Ik was trouwens helemaal niet op zoek. Ik heb een fijne groep vriendinnen met wie ik van alles onderneem. Maar ja, toen kwam er toch een man in mijn leven. Dat had ik niet gepland."

Romance
Hun romance begon bij een boekenkring van de PKN-kerk. Toen ze een periode innig samenwerkten aan de samenvatting van een boek sloeg de vonk over. Tenminste bij Bert: "Op een gegeven moment liep ze naar de keuken en ik merkte dat ik haar nastaarde. Eenmaal terug, vroeg ze: 'Vind je het nog wel leuk?' en ik antwoordde: 'Ik vind jou leuk'. Ik hoopte echt dat het wat zou worden; ik vond haar openhartig, vriendelijk en ze ziet er nog eens aardig uit ook."

Hannah was verbluft, maar vond Bert erg aardig en zo groeiden ze langzaam maar zeker toe naar wat ze nu zelf een 'aangename relatie' noemen. "Veel samen en toch apart", zegt Hannah. "Want mijn zelfstandigheid opgeven wil ik niet. Hij blijft in zijn eigen flat wonen. Ook zal ik niet snel mantelzorger voor hem worden. Dat heb ik bij mijn tweede man jarenlang gedaan en wil ik nooit meer meemaken. Net als ik ook niet verwacht dat Bert voor mij hoeft te zorgen, als het minder goed gaat."

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Fenna Jensma

Late liefde heeft absoluut zijn charmes: het niet meer alleen zijn, je weer geliefd voelen en samen dingen ondernemen. Toch is het niet altijd even eenvoudig op deze leeftijd. Iedereen draagt zijn verleden, sores, verdriet en familie met zich mee. Ook is niets meer zo vertrouwd en vanzelfsprekend als bij de partner met wie men soms decennialang samen was.

Kinderen
Ook Bert en Hannah troffen nogal wat hobbels op hun pad. Zo vergisten ze zich behoorlijk in de manier waarop ze hun relatie bekendmaakten bij de kinderen. Het was op Hannahs verjaardag en voor die tijd hadden ze al wel iets laten doorschemeren over hun vriendschap. Maar toen Bert zich voorstelde als 'de vriend van je moeder', hing er ineens een donderwolk boven de verjaardag. "Een foute inschatting, ik had er die avond niet bij moeten zijn en me al helemaal niet als dé vriend moeten voorstellen", erkent Bert.

Inmiddels zijn ze een half jaar samen en is nog niet iedereen gewend aan de situatie. De kinderen van Bert gaan er makkelijker mee om dan die van Hannah. Ze zegt: "Mijn kinderen keuren onze relatie af. Een van mijn dochters gaf me onlangs een foto van haar overleden vader en mij in een lijstje. 'Mooi voor op het dressoir', zei ze er nadrukkelijk bij. Ik was verbouwereerd."

Te snel samenwonen
De eerste jaren na het overlijden van haar man durfde Eliza (69) niet aan iemand anders te denken. Na vier jaar ging ze weer om zich heen kijken. "Ik vond het moeilijk om alleen te zijn en ben niet het type van vriendinnenclubjes en theekransjes. Dus toen ik een weduwnaar tegenkwam die net als ik hield van theater, fietsen, lezen en reizen, werd ik halsoverkop verliefd. Ik liet alles uit mijn handen vallen en ging er vol in."

Nu zou ze dat anders doen, erkent Eliza. "De grootste fout die ik maakte, is dat we te snel gingen samenwonen. Dat heeft me ongelooflijk veel energie en geld gekost. We hadden moeten blijven latten. Ik ging me volledig aanpassen aan zijn leven. Ook ging ik onbewust mijn nieuwe partner vergelijken met mijn overleden man. Heel oneerlijk; hij verloor het altijd van hem." Ze ging drie keer in therapie om de relatie te laten slagen, maar het lukte haar niet. "Ik ben te lang doorgegaan, omdat ik bang was weer alleen verder te moeten. Uiteindelijk ging het mis vanwege onze conflicterende levensvisies."

Overigens willen de meeste vrouwen (69 procent) van 50-plus liever een latrelatie. Mannen kiezen juist voor opnieuw samenwonen.

Een wijze les die Eliza trekt, is dat ze nooit meer zo zal schipperen tussen een eventuele nieuwe liefde en haar drie kinderen. "De meeste ruzies met mijn partner gingen over de kinderen en kleinkinderen. Hij wilde mij helemaal voor zichzelf en vond dat ik veel te veel energie in hen stak. Hij hield niet van het familiegebeuren, ik des te meer." Dus organiseerde zij een groots kerstfeest met alle kinderen van beide kanten, terwijl niemand daarop zat te wachten. "Ik denk dat ik 80 procent van de tijd druk was met pleasen en schipperen. Door die spanningen zag ik mijn kinderen en kleinkinderen steeds minder. Het is aan hen te danken dat het niet uit de hand is gelopen; zij stelden mijn geluk voorop en incasseerden veel teleurstellingen. Pas toen ik definitief stopte met onze relatie vertelden ze ook over hun twijfels."

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Fenna Jensma

Nieuwe liefde
Ondanks de mislukte relatie en het feit dat ze lange tijd nodig had om op te krabbelen, sluit Eliza een nieuwe liefde niet uit. "Ik blijf niet graag alleen; ik vind het ongezellig. Met een man samen zijn, is gewoon anders. Juist ook vanwege het fysieke, het zoenen en knuffelen, dat vind ik een feestje. Ik denk alleen wel dat ik de volgende keer verstandiger ben; ik wil nooit meer zo in iemands macht terechtkomen."

Eliza noemt zichzelf kritischer en hoopt op een leuke actieve man. "Op zoek naar de ware liefde ben ik niet meer, die heb ik al gekend bij mijn eerste man."

Hannah en Bert zijn best tevreden over hoe het nu gaat. Ook al wil Bert sneller dan zijn vriendin. "Hij wil graag samen op reis, ik heb daar niet zo'n haast mee", zegt Hannah. Een dagje naar de tuinen van Appeltern vindt ze al fijn genoeg. Haar omgeving zou er maar vreemd van opkijken. "Mijn vriendinnen en zussen hadden nooit verwacht dat ik ooit nog zou vallen voor een man, omdat ik zo zelfstandig ben. Zelf ben ik er ook door verrast, maar ik vind hem aardig, betrouwbaar en als hij over zijn brilletje naar me kijkt, heel aantrekkelijk."

Bert: "Hannah heeft echt aandacht voor mij, en ze houdt van mooie dingen. Het leukste vind ik haar glimlach als ze de deur voor me opendoet. Daar kijk ik elke dag naar uit." Ook de fysieke aantrekkingskracht vinden ze fijn. Soms kruipen ze nog even samen in bed voor Bert naar huis gaat "Ik slaap altijd in mijn eigen flat. Al moet dat fysieke aspect niet worden overgewaardeerd. Ons geluk zit ook in samen naar muziek luisteren of een fietstocht maken. Dat deed ik eigenlijk niet meer, fietsen. Maar Hannah heeft me weer zo ver gekregen."

De namen van de geïnterviewden zijn in verband met hun privacy gefingeerd. Hun echte namen zijn bij de redactie bekend.

Reageren?
Herkent u de vlinders en de valkuilen in dit verhaal? Mail het ons, in 120 woorden met vermelding van uw naam en woonplaats, via tijdpost@trouw.nl

Tips voor late liefdes
Maar weinig therapeuten zijn gespecialiseerd in relaties op latere leeftijd. Wel zijn er enkele boeken over geschreven. In 'Senioren op vrijersvoeten' geeft seksuoloog Hannie van Rijsingen tips bij de meest voorkomende valkuilen:
- Sta goed stil bij het feit dat de nieuwe liefde een ander persoon is dan je vorige partner en dat de vanzelfsprekende dingen niet automatisch zo blijven.
- Vraag uitleg als je iets niet begrijpt wat hij of zij doet.
- Spreek je verwondering of ongenoegens uit als het anders gaat dan je wilt.
- Loop niet te hard van stapel door meteen alle tijd met hem/haar door te brengen en vrienden en kinderen te verwaarlozen. Hou je eigen netwerk.
- Ga niet te snel samenwonen, alles moet opnieuw opgebouwd, niets is vanzelfsprekend.
- Verwacht niet dat de kinderen van je partner en/of je eigen kinderen jij en je partner in de armen zullen sluiten. Bouw dat contact zorgvuldig op.

Meer lezen?
'Late liefde', Karina de Ruijck
'Verkering na je zestigste', Sophie de Wijn
'Late liefde', Jaap Willems
'Senioren op vrijersvoeten', Hannie van Rijsingen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden