Nooit meer praten met iedereen in het Haagse dorp

Voor Kamerleden die na de verkiezingen niet terugkeren, was gisteren de allerlaatste vergaderdag. Dat wordt afkicken, zegt SP'er Van Bommel. Het zwarte gat dreigt.

SP'er Harry van Bommel heeft een brief van de facilitaire dienst gekregen. De kunstwerken aan de muur moeten terug naar het depot van de Kamer, geleende boeken graag richting bibliotheek. Op 23 maart dient zijn werkkamer helemaal leeg te zijn. Dat mag nog een maand duren, na bijna negentien jaar in de Kamer puilen zijn archiefkasten uit en staan vensterbanken en tafels vol buitenlandse parafernalia. "Ik moet volgende week maar eens beginnen met opruimen."


Voor Van Bommel, de nestor van de Kamer, wordt het na de verkiezingen afkicken. Hij neemt afscheid. "Ik zal de dynamiek missen. En dat ik altijd weet wat het Achtuurjournaal die avond zal brengen. Ik ben een nieuwsjunk. Als ik wakker word, kijk ik meteen op m'n telefoon naar Teletekst." Hij vreest het zwarte gat. "Een oud-Kamerlid vertelde me dat hij vier maanden ziek thuis zat nadat hij hier stopte."


Ook Roland van Vliet, de ex-PVV'er die tevergeefs solliciteerde voor de VVD-lijst, is op de laatste gewone vergaderdag weemoedig. "Vanavond, na de stemmingen, zal ik wel even moeten slikken. Dat is het einde van zeven jaar in de Kamer. Het hoogtepunt? Absoluut het voorzitterschap van de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties. Driekwart van onze aanbevelingen is in de nieuwe woonwet terechtgekomen."


Zo mistroostig is Lutz Jacobi helemaal niet; alsof het een dag is als alle andere leidt ze bezoekers rond door het gebouw. Na tien jaar voor de PvdA in de Kamer vindt ze het een fijn vooruitzicht doordeweeks weer in Friesland te zijn. "De late stemmingen, dat lange wachten in de avond. Of 's nachts. Dat ga ik niet missen. Ik dacht dan vaak: ik had nu ook met mijn man een stuk kunnen fietsen."


Ook Van Vliet is het gependel tussen huis (in Landgraaf) en werk wel zat. "Ik denk dat ik met 236kilometer van Den Haag het verst weg woon. Ik kon niet elke avond naar huis. Daar is te weinig oog voor, vind ik. Je zoekt hier wat gemaakte gezelligheid door 's avonds ergens te eten of drinken, maar ik zoek dat liever in huiselijke kring. Je bent hier een soort expat. Dat is de keerzijde."


Voor Johan Houwers voelde het als zijn tweede studententijd, toen hij zeven jaar geleden begon aan zijn werk als VVD-Kamerlid. Tussen hem en andere parlementariërs 'op kamers' ontstond een band. Met Van Vliet bijvoorbeeld, zeker toen ze als afgesplitste Kamerleden bij elkaar in de bankjes belanden. "De eerste weken waren best eenzaam. Ik heb toen veel steun aan hem gehad."


Of je aan het Binnenhof vrienden kunt maken? Nee, zegt Van Bommel stellig, dat is hem niet gelukt. "Ik ga straks nog wel met mijn motor naar Twente, op bezoek bij Han ten Broeke (VVD-Kamerlid, red.). En dan rijd ik door naar Henk Kamp." Ook Van Vliet denkt met zijn motor nog wel eens bij twee Groningse VVD-Kamerleden langs te gaan. En Jacobi maakt binnenkort met Haagse kennissen een vaartocht door Den Haag. "Dit is een dorp, ik praat de hele dag met iedereen. Dat ga ik missen." Ze heeft na al die jaren een uitstekende band met de beveiligers en de bodes, vertelt ze. Afgelopen zondag nam Jacobi een aantal van hen mee naar een voetbalwedstrijd, Heereveen - AZ. "Gewoon, met twee auto's vanuit Den Haag. Zo geregeld."


Staat het vertrek van deze Kamerleden vast, anderen wisten gisteren niet of ze hun laatste vergaderdag meemaakten. Jeroen Recourt, nummer 23 op de PvdA-lijst, maakte voor de zekerheid maar een rondje langs het Kamerpersoneel. "Politiek is tijdelijk en dat is maar goed ook, maar ik ben nog niet klaar. Het is heel onwerkelijk dat het over kan zijn."


Zover is het officieel nog niet, legt Van Bommel uit. Tot de nieuwe Kamer op 23 maart wordt geïnstalleerd, kunnen zittende Kamerleden nog schriftelijke vragen stellen aan het kabinet en de Kamer in uiterste nood terugroepen van reces. "Dit is in principe de laatste gewone Kamerdag, maar stel je voor dat Russen de komende week de Baltische staten binnenvallen! Dan komen we gewoon terug voor een debat."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden