Nooit meer insuline spuiten?

Onderzoekers Harvard: Nieuw hormoon biedt hoop voor diabetici

Een pas ontdekt hormoon is mogelijk de sleutel voor een radicaal andere behandeling van diabetes. Als de hooggespannen verwachtingen van de Harvard-onderzoekers uitkomen, is het driemaal per dag - of vaker - spuiten van insuline op termijn niet meer nodig. Het hormoon zorgt er namelijk voor dat de alvleesklier zelf weer insuline gaat maken.

De opzienbarende studie werd gisteren door het wetenschappelijke blad Cell op zijn website gezet. Of het nieuwe hormoon werkelijk de verwachte doorbraak betekent, moet nog wel blijken. Het onderzoek beperkt zich vooralsnog tot muizen.

Duidelijk is al wel dat het hormoon, betatrophine, ook bij mensen voorkomt. De kans is groot dat het bij hen dezelfde werking heeft, zegt hoogleraar interne geneeskunde Coen Stehouwer van het Maastricht UMC+. Dit omdat mens en muis in biologisch en genetisch opzicht sterk op elkaar lijken.

"Dat betekent nog niet dat het effect bij mensen even groot is", zegt Stehouwer, een vooraanstaand diabetesonderzoeker. "Maar als dat wel zo is, betekent dat een enorme toename van behandelmogelijkheden." De wetenschappers van Harvard denken al over drie tot vijf jaar te kunnen beginnen met proeven bij mensen. Volgens Stehouwer is dat realistisch.

Bij diabetes worden de insuline producerende cellen in de alvleesklier geleidelijk door het lichaam kapotgemaakt. Door het insulinegebrek kunnen suikerpatiënten geen glucose meer opnemen. Het nieuwe hormoon zorgt ervoor dat de alvleesklier weer nieuwe cellen maakt die insuline produceren. Dat gebeurt bij muizen in zeer grote aantallen.

De Amerikaanse onderzoekers verwachten dat het nieuwe hormoon in de eerste plaats bruikbaar is voor de behandeling van diabetes type 2 ofwel 'ouderdomsdiabetes', maar mogelijk ook voor diabetes type 1. Dit is de agressievere variant, die vaak al op jonge leeftijd ontstaat.

"Het is goed mogelijk dat dit hormoon ook werkt bij type 1", beaamt Stehouwer. "Op het moment dat de diagnose wordt gesteld, is doorgaans 80 of 90 procent van de insuline producerende cellen al verwoest. Maar er zijn er nog een paar over, en met dit hormoon zou je ervoor kunnen zorgen dat die zich weer gaan vermenigvuldigen."

De ontdekkers van het nieuwe hormoon schetsen alvast een toekomst waarin het spuiten van insuline niet meer nodig is. In plaats daarvan zou een wekelijkse, maandelijkse of zelfs jaarlijkse injectie met het hormoon kunnen volstaan.

Dat gaat hoogleraar Stehouwer wat te snel. Hij heeft nog veel vragen. Niet alleen of het hormoon bij mensen net zo drastisch het aantal insuline producerende cellen verhoogt als bij muizen, maar ook of die nieuwe cellen normaal functioneren. "En bij middelen die celdeling stimuleren, is het altijd oppassen. Kanker is immers ook ontspoorde celdeling."

De onderzoekers hebben al zakelijke overeenkomsten gesloten met biotechbedrijf Evotec en het farmaceutische bedrijf Janssen Pharmaceuticals. Die hebben onderzoeksteams op betatrophine zitten. Behandeling van suikerziekte is belangrijk vanwege complicaties als amputaties en afname van het gezichtsvermogen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden