Nooit meer hetzelfde

Rob Schouten

Diagnose sinds 11 september 2001: de wereld lijdt aan een post-traumatische stress-stoornis en wij allemaal hebben daar in meerdere of mindere mate last van. En die na ons komen zullen er als tweede en derde generatie vanzelf ook iets van mee krijgen. Komt door de televisie natuurlijk, besmettingshaard nummer één. Ik merk het als ik op een onschuldige dag als vandaag naar buiten kijk. Blauwe lucht, een kat loopt over een balkonrand. Schoorstenen steken in de lucht, in de verte de toren van de Rai. En zoals altijd, wanneer je in de buurt van Schiphol woont, komt er wel een vliegtuig aanvliegen dat op het punt staat te gaan landen. Voor 11 september dacht ik nooit: die boort zich nu in zo’n toren of schoorsteen, en sinds 11 september denk ik dat eigenlijk steevast. Het is een automatisme geworden. En ook in de rest van je dag zitten steeds van die 11-septemberprikkeltjes: die man in boernoes op de hoek van de straat, de metro nemen. En het nieuws, altijd maar weer het nieuws dat niet meer zonder kan: ja, die CIA-gevangenissen in het buitenland natuurlijk en het verzet in Afghanistan dat de Nato maar nauwelijks kan bedwingen of hier op pagina 4 van de krant van gisteren: omstreden moslimleider in Amsterdamse Taibah-moskee, maar ook ander, schijnbaar los spul, lijkt wel besmet, kamerlid Van Schijndel dat de VVD wordt uitgezet. Het extreem-rechtse complot in België nog net op tijd ontmanteld. Het gevecht tussen Donner en Van Vollenhoven. Nu en dan mag je even ademhalen bij iets wat er werkelijk niks mee te maken heeft, zoals het ontslag van de burgemeester van Raalte, of een antidepressivum dat zou helpen tegen voortijdige zaadlozingen. Maar dan weer Blair: binnen een jaar ben ik weg! Israël heft blokkades Libanon op. Soms moet je er wat nadrukkelijker aan denken, deze dagen bijvoorbeeld, of al die keren wanneer in een beeldflits de WTC-torens voor de zoveelste keer smelten, dan weer suddert het op de achtergrond mee, als iets waar we mee hebben leren leven. De eerste keer dat ik zo’n wereldomspannende traumatische gebeurtenis meemaakte was de moord op Kennedy, maar ik was een stuk kleiner en de impact scheen ook minder universeel. Daarna duurde het achtendertig jaar tot de volgende klap op m’n kop. Waar was ik eigenlijk toen ik het hoorde, of liever gezegd zág? Thuis, ik keek toevallig naar CNN, dacht eerst even dat het ’t WTC-gebouw in Buitenveldert was. En veronderstelde net als iedereen, toen ik het tweede vliegtuig zich in de toren zag boren, dat het een herhaling was. Ik stond juist een net pak aan te hijsen want die middag ging ik in de Beurs van Berlage de Herman Gorterprijs ophalen. Sommige gasten wisten al dat er iets aan de hand was, andere nog niet. Pakistan had de oorlog aan Amerika verklaard, riep iemand, burgemeester Cohen liep almaar in een mobieltje te praten. Het feestje ging tóch maar door en toen het afgelopen was waren de torens ingestort. Nooit zal ik die wandeling naar huis vergeten, prachtige nazomeravond, een onwezenlijke stilte over Amsterdam dat van een onverwachte rust leek te genieten. En daarna nooit meer hetzelfde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden