Nooit meer gedobbel in de Mata Hari

De rollende dobbelstenen zullen nooit meer hoorbaar zijn voor wie langs de Mata Hari loopt. Ook zal niemand meer horen dat iemand daarbinnen 'Bingo' heeft. Het monumentale pand op de Amsterdamse Wallen is van binnen volledig gerenoveerd en is gisteren door PvdA-wethouder Lodewijk Asscher heropend.

In januari vorig jaar is woningcorporatie Ymere begonnen met de ingrijpende renovatie van de gebouwen aan de Oudezijds Achterburgwal 22 en Oudezijds Voorburgwal 27-29. Aan het begin van de negentiende eeuw waren de gebouwen in gebruik als confectiefabriek van Determeyer, waar beroepskleding werd vervaardigd. Berucht werd het pand voor het eerst toen daar begin jaren zeventig gokpaleis Mata Hari werd gevestigd. Daarna begon een decennialang kat-en-muisspel met de autoriteiten.

Hoofdpersoon in dat verhaal was Simon Fred ('Ome Frits') Adriaanse, die het gokpaleis runde. Adriaanse (1921-1992) is beter bekend onder zijn bijnaam 'Frits van de Wereld'. Hij werd miljonair als bordeelhouder, gokbaas en pionier van de sigaretten- en hasjsmokkel. Zelfs in de boeken van misdaadschrijver Appie Baantjer figureert deze man als de 'Koning van de Wallen', die in de tweede helft van de twintigste eeuw veel respect genoot in de Mokumse penozewereld.

Op politiebureau Warmoesstraat was hij een veelbesproken man. Zijn slimheid wekte ergernissen op bij menig politieman. 'Ome Frits' was ongrijpbaar.

Het gokhuis Mata Hari duikt in 1973 voor het eerst op in politierapporten. In een poging de illegale gokactiviteiten te bestrijden, volgde de ene inval op de andere. Door handige juridische trucs en dekmantels wist Adriaanse vaak de dans te ontspringen. Tot ver na de eeuwwisseling was op warme zomeravonden door de geopende ramen van Mata Hari het geluid van dobbelstenen te horen. Ook werden daar bingoavonden gehouden. Velen verloren hun geld daar en de autoriteiten vroegen zich af of dat geld wel uit legale bronnen kwam.

In 2007 kocht Ymere het inmiddels leegstaande complex, in nauw overleg met de gemeente Amsterdam, die in dat jaar het 'Coalitieproject 1012' was begonnen. Daarin werken gemeente Amsterdam en het Amsterdamse stadsdeel Centrum samen aan het terugdringen van de criminaliteit en aan de economische verbetering van het postcodegebied 1012.

Om dit oudste deel van de binnenstad leefbaar te houden en te verbeteren, proberen de coalitiepartners misstanden en zogeheten 'criminogene' activiteiten aan te pakken. Dat zijn activiteiten die volgens de gemeente aantrekkelijk kunnen zijn voor criminelen, zoals bordelen, gokhuizen en coffeeshops.

Wethouder Asscher is verantwoordelijk voor het 1012-project. Daarin worden onder meer panden teruggekocht van bordeelhouders waar een andere bestemming voor wordt gevonden. De renovatie en herbestemming van het rijksmonument Mata Hari is daar onderdeel van.

Het rijksmonument is volgens de gemeente en de corporatie 'in ere hersteld met behoud van veel details maar met modern comfort' en omvat nu een horecagedeelte en een kantoor-/bedrijfsruimte op de begane grond, en drie luxe huurappartementen in de vrije sector en een woning van twee lagen op de hoger gelegen etages. Maar nu is het definitief: Mata Hari zal nooit meer dobbelen.

xxx

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden