Nooit meer bang voor spinnen

Dat spinnen geen vlieg kwaad doen, is niet waar. Dat ze doorgaans meer van mensen te vrezen hebben dan andersom, wel. Voor iedereen die - angstige - compassie heeft met de achtpotige schurkjes die plotseling achter verwarmingsbuizen of boven keukenkastjes verschijnen, is er de Bug Away. Bij spinalarm zet je de plastic kelk over het beestje en draait aan het handvat, zodat de kelk sluit. Deur open, hendel naar buiten, kelk opendraaien, even schudden en voilá: spin weg.

Saskia van den Berg van fabrikant Vivara noemt het ding een alternatief voor zowel de stofzuiger als glas en papier. "Opzuigen is zielig en onnodig. Spinnen zijn nuttig, ze vangen insecten en eten ze op. Met glas en papier krijg je een spin of insect soms niet helemaal goed te pakken of hij valt er weer uit. Met de Bug Away hoef je het beestje niet aan te raken. Dat vinden veel mensen vies of eng. Bovendien kunnen kinderen met het apparaat leren dat spinnen en insecten helemaal niet zo griezelig zijn."

In de herfst komen spinnen vaak binnen, reden voor Vivara om juist nu reclame voor de Bug Away te maken. Van den Berg denkt dat de beestjes beschutting zoeken tegen de kou en regen. Joop van Loon, hoogleraar aan de Wageningen Universiteit, schat in dat ze een gunstige plek zoeken om te overwinteren. Wel merkt hij op dat hij als entomoloog gespecialiseerd is in insecten en niet in spinnen - en de verwante hooiwagens en schorpioenen - die een aparte klasse in het dierenrijk vormen.

Onderzoeker Peter van Helsdingen van Naturalis ziet nog een andere verklaring voor de alomtegenwoordigheid van webbenwevers. "Kruisspinnen, die je nu veel ziet, zijn in het voorjaar nog klein. In het najaar zijn ze volgroeid en zichtbaarder. Ze vallen meer op. Of spinnen in de herfst eerder naar binnen komen, is moeilijk te zeggen. Het kan ook zijn dat de mannetjesspinnen op zoek zijn naar vrouwtjesspinnen en dat ze in deze periode sowieso beweeglijker zijn."

De Bug Away lijkt hem niet echt een zinvol apparaat. "Je kunt spinnen ook gewoon laten zitten en denken 'die loopt wel weer verder'." Zijn collega Tom Hakbijl vindt dat het gaat om een respectvolle omgang met andere schepsels. Dat kan hij wel waarderen, hoewel hij aan de hand van het plaatje niet kan inschatten of het ding werkt.

Waarom mensen eigenlijk bang zijn voor spinnen weet Van Helsdingen niet zeker, maar hij denkt dat het te maken heeft met de tijd dat mensapen in Afrika rondscharrelden. "Vogelspinnen en slangen zitten in bomen en zijn gevaarlijk, dus het is handig om daar bang voor te zijn."

Volgens Ger Keijsers, klinisch psycholoog aan de Radboud Universiteit, kan zo'n overgeleverde angst gemakkelijk worden geactiveerd door nare ervaringen met spinnen. "Spinnen, maar ook muizen en onweer hebben van zichzelf al iets schrikachtigs. Ze zijn opeens op plekken waar ze niet horen en ze zijn ook opeens weer weg. Ze dringen zich op. Bij spinnen geldt specifiek dat het een combinatie is van angst en walging."

Angst voor spinnen kan ook gemodelleerd zijn, als je als kind bijvoorbeeld zag dat je moeder bang was voor spinnen. Keijser: "Vrouwen hebben vaker last van dierfobieën dan mannen. De enige manier om angst te verminderen, is de confrontatie aan te gaan. Door iets akeligs of smerigs toch aan te raken, neemt de angst af. Binnen traditionele rolpatronen dienen mannen zich minder vermijdend te gedragen dan vrouwen, zodat vrouwen minder snel over hun angst heen zullen komen. Er is geen reden om aan te nemen dat er neurobiologische verschillen zijn in angstervaringen tussen mannen en vrouwen."

De claim dat de Bug Away helpt bij het verminderen van beestjesvrees zou best waar kunnen zijn, vervolgt hij. "Als de gevangen spin nog eens goed wordt bekeken voordat hij naar buiten wordt gezet, is dat een vermindering van vermijding. Dat wil nog niet zeggen dat iemand een spin dan meteen durft aan te raken, maar het hanteren van de situatie is succesvol verlopen en kan een volgende keer weer worden toegepast."

Maar komt een spin niet gewoon weer vrolijk binnen als je hem met veel gedoe buiten hebt gezet? Dat kan inderdaad gebeuren, zegt Van Loon, zeker als het om zogenaamde huisspinnen gaat. Voor alle andere beestjes geldt dat de kans dat ze nog een keer per ongeluk binnenkomen net zo groot is als de eerste keer dat ze binnenkwamen.

De Bug Away kost tijdelijk slechts 14,95 euro in plaats van 17,95 euro en is te koop op www.vivara.nl.

kritische blik op producten en diensten

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden