Nooit de deur uit zonder make-up

Stop met make-up en wees jezelf, prediken voorvechtsters van de natuurlijke look. Voor tieners is het een grote stap om met een kaal gezicht de deur uit te gaan. Zeker omdat de meeste meiden al op hun elfde met make-up beginnen.

De twee Britse meiden Rosie (10) en Sophia (13) zijn experts in glamour-make-up. Ze maken zich al jaren op en hebben een megapopulair vlog op YouTube waar ze hun make-up- en zangtalenten voor een miljoenenpubliek laten zien. Bij de kleine Rosie zijn de voortanden inmiddels gewisseld. Haar dertienjarige nichtje Sophia demonstreert uitgebreid aan de kijker hoe je foundation aanbrengt. Aantal views: bijna 5,2 miljoen. Detail: ze is zo klein dat ze op een stoel niet eens met haar voeten bij de grond kan. Het meisje showt heel serieus de merken Benefit, NYX, Rimmel London (mascara, foundation) en nog een paar minder bekende merken. De make-up-industrie spint garen bij de tutorials van deze opmaakkids.


Met make-up op naar de basisschool, dat is gewoon geworden. Kocht je vroeger (denk: jaren 80 en 90) je eerste mascara gemiddeld rond je 14de jaar, inmiddels is dat 11 jaar, vertelt het blad Glamour na een steekproef onder tieners. Terwijl meisjes zich steeds vroeger beschilderen, is in de grotemensenwereld een tegenbeweging gaande. Voorvechtster van dit andere geluid is zangeres Alicia Keys. Vorig jaar zomer verscheen ze zonder make-up en met afrohaar op de MTV Music Awards, en ook daarna hield ze de 'natural look' stug vol.


Keys wil een statement maken. 'Vooral meisjes komen ergens in hun leven op het punt dat ze perfect willen zijn. (...) Ze beginnen zich op te maken en verbergen zichzelf om te voldoen aan een beeld van anderen', schrijft Keys in haar toelichtende essay op Lennyletter.com. En dat moet veranderen, Keys raakt geen make-upkwast meer aan. 'I hope to God it's a revolution.'


Keys is niet alleen in haar queeste. Na haar verschenen talloze #nomakeupselfies van beroemdheden: actrices Gwyneth Paltrow, Drew Barrymore en ook Kim Kardashian vertonen zich geregeld zonder make-up. Van de Nederlandse celebrity's volgden Heleen van Royen en Sophie Hilbrand. Hilbrand droeg in haar programma 'Sophie in de kreukels' helemaal geen make-up.


'No-make-up' kan een trend zijn onder sterren, het is de vraag of die overwaait naar jonge make-updraagsters. De deur uitgaan zonder mascara en foundation is bijna een statement, een stoere actie, waarop een reactie wordt verwacht. De 15-jarige dochter van een collega kwam triomfantelijk terug na een afspraak met vriendinnen met een 'bloot gezicht'. "Ze vonden me er heel mooi uitzien", zei ze eenmaal weer thuis.


De verschillen in make-upgebruik worden extra helder bij de Utrechtse eeneiige tweeling Kim en Rosa Verkerk (16). Kim gebruikt primer, foundation, concealer, eyeliner, oogpotlood, blush, highlighter, wenkbrauwpotlood, oogschaduw en lipgloss. Rosa houdt het bij mascara en soms een beetje concealer tegen pukkeltjes.


Rosa is overigens niet zo naturel omdat ze net als Keys 'zichzelf wil zijn', maar simpelweg "omdat ik zo mogelijk nog luier ben dan Kim, en ik heb geen zin om me 's ochtends op te maken". Ze hebben niet veel op met de no-make-uphype.


Ze kennen de no-make-upselfies wel op Instagram, maar vinden de hashtag #thepowerofmakeup veel leuker. Kim: "Bij ons op school dragen meiden niet minder make-up. Eerder meer." En Rosa vindt de missie van Alicia Keys wel nobel, maar het boeit haar niet zo. "Zo'n rolmodel is fijn voor meisjes die niet van make-up houden of die onzeker zijn. Volgens mij heeft zo'n actie weinig invloed." Kim vult aan: "Ik moet zelf weten of ik me opmaak. Alsof make-up slecht is, alsof ik me zou moeten schamen. Geef mij maar de Nikkitutorials."


Daar zegt ze wat. De site 'Nikkitutorials - the beauty madness' vindt gretig aftrek onder jongeren. De Brabantse Nikki de Jager (21, vloeiend Amerikaans sprekend) heeft ruim zes miljoen volgers - overal ter wereld. In de tutorials transformeert ze zichzelf van girl next door met schoongewassen gezicht tot een glamourster met lagen foundation en highlights. Booming business, dat kan niet anders. De Jager werkt samen met haar moeder, die de webwinkel hetcosmeticahuis.nl heeft. De filmpjes van Nikki en soortgelijke make-upvlogsters als Jaclyn Hill en Kathleen Lights zijn doorspekt met productpromoties. Wat een vlogster hiermee verdient, is in nevelen gehuld. Maar het tijdschrift Quote schatte dat dit zo'n drie euro per duizend views is.


Naast make-uptutorials heb je de 'ouderwetse' beautyblogs, nog steeds frequent bezocht door tieners. Hier kunnen ze met elkaar in discussie over trends en make-up. Danique Ekstein (22), eigenaar van glambeauty.nl, is beautyblogger van het eerste uur. Ze blogt al sinds de middelbare school. Tijdens haar studie stonden er groupies voor de deur van de collegezaal om handtekeningen te vragen. Ze is zich goed bewust van haar invloed op de tieners onder haar doelgroep, ze merkt het aan de reacties en aan de vragen op haar blog. Haar jongere bezoekers zien haar naar eigen zeggen als hun oudere zus. "Ik speel daarom nooit in op onzekerheid. Ik wil ze vooral hulp en informatie geven."


En de no-make-uptrend? "Ik geef op mijn blog geen aandacht aan die trend; ik schrijf namelijk make-upreviews. Qua bezoekersaantallen merk ik niet veel van deze trend. Op zich is er niets mis met de natuurlijke look."


De advertorials op Eksteins blog worden betaald, daarom zet ze erboven 'in samenwerking met'. Hoeveel ze ermee verdient wil ze niet zeggen, maar ze vertelt wel dat ze aan goedlopende blogs duizend euro per advertorial overhoudt.


Instagram genereert behalve no-make- upselfies ook veel pro-make-upbeelden. Volgens Kim, het tweelingzusje dat wel vaak make-up gebruikt, delen meiden vooral instructiefilmpjes met elkaar via Instagram. Beide zusjes posten selfies en krijgen gemiddeld zo'n 200 likes. "Als een selfie lukt, maakt dat je zekerder", zegt Rosa. Kim: "Ik zet er geen selfies op die niet zijn gelukt." Zonder make-up zal Kim in elk geval nooit een selfie maken. Maar de meeste promotie voor het gebruik van make-up is niet op sociale media te vinden, zeggen ze. Series als 'Vampire Diary's', 'Gossipgirl' en 'Pretty Little Liars' worden via Netflix massaal bekeken door hun vriendinnen en door henzelf, vertellen ze. "Gossipgirl hebben we al acht keer gezien. We weten precies hoe de actrices zich hebben opgemaakt. Dat doen we na", vertelt Kim.


Maar waarom toch, al die make-up? Voor de jongens doen ze het niet, zeggen ze. "Die zien het niet eens." Volgens Kim gaat het hier om: "Ik heb het gevoel dat ik dan iets van mezelf maak." Om er fatalistisch aan toe te voegen: "Als je eenmaal begint met make-up, is er geen weg terug."


Misschien heeft Alicia Keys toch gelijk.

Experiment: twee dagen geen make-up

Drie derdejaars-studenten journalistiek uit Tilburg - Itske Eertink, Ilse van het Erve en Michelle Elbers - namen op verzoek van Trouw de proef op de som en gingen twee dagen naturel de straat op. Wat maakten zij mee?


Michelle (26): "Eerst wilde ik me verstoppen, omdat ik vond dat ik er moe uitzag zonder make-up. Maar verderop in het experiment vergat ik dat ik geen make-up droeg. Ik kreeg mijn zekerheid terug. Inmiddels vind ik het prima. Je kunt lekker in je ogen wrijven en je hebt 's ochtends tijd over. Maar 'optutten' blijft gewoon leuk. Vanaf nu ga ik makkelijker zonder make-up de deur uit."


Ilse (19): "Ik kreeg geen reacties op mijn make-uploze gezicht. Ik denk dat vrouwen zich drukker maken over make-up dan nodig is. Dit experiment heeft geen invloed gehad. Ik vind het nog steeds tof om me elke dag uitgebreid op te maken en nieuwe producten te proberen. Het no-make-up-statement van celebrity's zie ik als feministisch. Het geeft een goede boodschap aan jonge meiden, dat ze gewoon zichzelf mogen zijn, met of zonder make-up."


Itske (21): "Mensen letten helemaal niet op je make-up, viel me op tijdens deze twee dagen. Maar het is niet zo dat ik nu ineens helemaal geen make-up meer zal dragen. De no-make-up-trend zal wel een tijdje blijven, maar dan weer plaats maken voor een andere trend. Make-up vinden wij vrouwen nu eenmaal leuk."

Wat smeer je op je gezicht?

Dr. Heather Leslie, onderzoeker milieu en gezondheid bij de Vrije Universiteit in Amsterdam, onderzocht de ingrediënten van make-up in het laboratorium: "Dat was schrikken. Ingrediënten die beginnen met 'poly' zoals polythyleen of polyurethaan zijn PETS. Dat kunnen plastics zijn, die niet worden afgebroken door het lichaam. Die minideeltjes kunnen bijvoorbeeld in je darmwand komen, of in je longen bij het opeten of inademen." De Europese wetgeving rond stoffen is weliswaar streng, maar veel soorten plastics mogen er toch nog wel in zitten.


Nieuwsgierig naar de ingrediënten in make-up?


Op safecosmetics.org staat een uitgebreide lijst.

Bekende beautyvloggers

Nikkie Tutorials


Op YouTube geeft Nikkie de Jager met Amerikaans accent uitleg over make-up. Zij laat daarbij zien hoe je jezelf het beste kunt opmaken en hoe je coole creaties maakt. (6.658.436 YouTube-volgers)


Cynthia


Cynthia Schultz is een van de eerste beautybloggers (sinds 2007) en werd bekend als Misslipgloss. Ze is ook beautyexpert bij 'Koffietijd' en vlogt inmiddels onder haar eigen naam Cynthia. (65.864 YouTube-volgers)


Beautygloss


Mascha Feoktistova runt Beautygloss. Ze begon in 2007 en wordt vaak de beautyblog-koningin van ons land genoemd. Ze stopte dit najaar met bloggen, omdat ze zich helemaal toelegt op vloggen. (563.319 YouTube-volgers)


Sophia Grace Brownlee


Ze wordt wel de Singing Doll genoemd: de 13-jarige Sophia Grace uit het Engelse Essex. Op YouTube is ze samen met haar nichtje Rosie (8) een hit. Naast zingen toont ze veelvuldig haar opmaakkunsten in instructiefilmpjes.


(2.215.132 YouTube-volgers)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden