Noodwet geeft Milosevic vele mogelijkheden

BELGRADO - Het zit Dragor Hiber niet lekker dat er nu, met een speciaal wetje een eind komt aan drie maanden volksprotest tegen het Milosevic-regime.

In het hoofdkwartier van de Burger-Alliantie, een van de oppositiepartijen, legt de tweede man uit dat de 'lex specialis' van Milosevic nergens op slaat. 'Hoe kan je nu wettelijk gekozen afgevaardigden een speciale wet laten aannemen die er op neerkomt dat legale uitslagen van legale verkiezingen legaal worden verklaard?'

Het konijn dat president Milosevic, na al die maanden protest tegen het ongeldig verklaren van plaatselijke verkiezingen in steden waar de oppositie gewonnen had, uit zijn hoge hoed heeft getoverd is volgens Hiber niet alleen kenmerkend voor het regiem; de jurist vind het ook een gevaarlijk precedent. Hij voorziet dat het Servische parlement nu in feite de weg heeft geopend voor 'ad-hoc wetjes' die president Milosevic te pas en te onpas kan gebruiken om zijn machtspositie te handhaven.

Voor dit jaar staan verkiezingen voor het Servische parlement en een Servische president op de agenda. Slobodan Milosevic heeft er dan twee termijnen opzitten als president van Servië en kan formeel niet meer kandidaat staan, maar daar kan een nieuwe 'lex specialis' gemakkelijk verandering in brengen. Hiber heeft zich in de oppositie-coalitie dan ook nadrukkelijk tegen de 'lex specialis' uitgesproken.

'Juridische argumenten hebben geen rol gespeeld. Het besluit van de oppositie om deze oplossing te slikken is puur politiek'. Volgens de jurist hebben de leiders van Zajedno uit het buitenland de ondubbelzinnige boodschap gekregen dat ze deze oplossing moesten accepteren.

Wie dat precies zijn geweest en hoe dat in zijn werk is gegaan wil de tweede man van de Burger-Alliantie niet kwijt. De 'lex specialis' noemt het OVSE-rapport als uitgangspunt en dus moet de strijd verder aan de onderhandelingstafel en niet meer op straat worden uitgevochten, is de boodschap.

Hoe die onderhandelingstafel er uit moet gaan zien is op dit moment nog volstrekt onduidelijk. Een aantal parlementaire fracties die nauw met het regiem zijn verbonden, zijn al begonnen met wat ze zelf een 'politieke dialoog' noemen, maar meer dan een intern praatgroepje is dat nog niet. De oppositie zit dan ook niet te wachten op oeverloze gesprekken met politici van het tweede garnituur. 'Wij willen alleen meedoen aan een ronde tafel als er echte politieke leiders aanzitten. Zonder Milosevic zelf komt er geen ronde tafel', stelt Hiber vastberaden. Overigens zou een kleine adempauze hem op dit moment wel uitkomen, want partijen van de oppositie-coalitie hebben de afgelopen maanden geen seconde tijd gehad om orde op zaken te stellen. Niet intern binnen de eigen partij en ook niet met elkaar. Hiber maakt er geen geheim van dat de samenwerking binnen de oppositie-coalitie niet altijd vlekkeloos verloopt. Met name de ego's van Vuk Draskovic en Zoran Djindic, de leiders van respectievelijk de Servische Vernieuwingspartij en de Democratische Partij zijn soms wel eens wat groot. Zo heeft Draskovic de coalitie zojuist onder grote druk gezet door te verklaren dat hij bij de komende presidentsverkiezingen de enige kandidaat is voor de gehele oppositie. Wat volgens Hiber een ongelukkige inschatting is, omdat Draskovic te omstreden is om voldoende kiezers achter zich te verzamelen om Milosevic te verslaan, als het daarop aankomt. Veel kiezers zien in Draskovic nog de man die zelf carrière maakte onder het communistische regiem om later, zo menen velen, om opportunistische redenen de kant van de oppositie te kiezen. De tweede man van de Burger Alliantie sluit niet uit dat een van de partijen de komende tijd uit de coalitie zal stappen, maar dat zou dan meteen de politieke dood van de partij betekenen, meent de jurist. “Het is fout te denken, dat wat we nu bereikt hebben het werk van de politieke partijen is geweest. De mensen op straat zijn de motor geweest achter het protest, de oppositiepartijen danken hun succes uitsluitend aan hen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden