Noodplan moet leegloop bij jeugdzorg voorkomen

Abvakabo FNV en Jeugdzorg: Voorkom met banenpool dat expertise verdwijnt nu gemeenten 'de baas' worden

Bij de overgang van de jeugdzorg naar gemeenten dreigt veel broodnodige kennis en ervaring verloren te gaan. Mogelijk belanden duizenden jeugdzorgwerkers op straat, terwijl hun expertise juist hard nodig is. Om dat te voorkomen moet er in elke regio een banenpool voor de jeugdzorg komen. Dat bepleiten Jeugdzorg Nederland en Abvakabo FNV.

Gemeenten zijn vanaf begin volgend jaar verantwoordelijk voor de jeugdzorg. "Aan de ene kant staan de jeugdzorginstellingen die nu al begonnen zijn om mensen te ontslaan en aan de andere kant staan de gemeenten die nieuwe mensen nodig hebben om die jeugdzorgtaak uit te kunnen voeren", zegt voorzitter Hans Kamps van Jeugdzorg Nederland. "Maar die twee kanten werken langs elkaar heen. Daardoor gaat er aan de ene kant zeer kostbare ervaring en expertise verloren terwijl aan de andere kant juist behoefte is aan al die kennis. Met een banenpool kun je de verbinding leggen. Waarom zou je mensen ontslaan, als hun expertise zo waardevol kan zijn?"

Werknemers van jeugdzorginstellingen die boventallig worden, zouden via zo'n - regionale - banenpool aan het werk kunnen blijven, bij gemeenten of nieuwe aanbieders van jeugdzorg die door die gemeenten worden ingehuurd. Daarmee wordt voorkomen dat duizenden jeugdzorgwerkers werkloos worden, zegt voorzitter Corrie van Brenk van Abvakabo FNV. "Niemand hoeft z'n baan te verliezen. Ga eens na wat zo kan worden bespaard. Het scheelt geld uit de uitkeringskas en het scheelt opleidingsgeld dat gemeenten in nieuwe, onervaren werknemers zouden moeten steken."

De overgang van de jeugdzorg naar de gemeenten gaat gepaard met een stevige bezuiniging. "Maar daar gaat ons pleidooi niet over", zegt Van Brenk. "Het gaat om de mensen die op straat dreigen te belanden, terwijl hun kennis en ervaring juist van groot belang zijn voor de kwaliteit van de jeugdzorg."

Volgens Kamps onderschatten veel gemeenten dat. "Die denken dat ze het wel kunnen, die jeugdzorg. En die lichtvaardigheid is een groot risico. Want het belang van jeugdzorg wordt alleen maar groter. Als je als zorgverlener dichterbij komt te staan - en dat is de bedoeling, met die overgang naar de gemeenten - dan krijg je de problemen en hun omvang ook veel scherper in beeld. De behoefte aan kennis en kwaliteit zal kortom alleen maar groeien. Dat die geweldige expertise nu zomaar in het afvalputje dreigt te verdwijnen, is erg zorgwekkend."

Van Brenk: "Er werken heel veel goed opgeleide professionals in de jeugdzorg. Die moet je niet kwijtraken. Juist bij de complexe zorgvragen van jongeren heb je die mensen nodig."

Veel gemeenten, zien Van Brenk en Kamps, willen hun nieuwe jeugdzorgtaak leggen bij welzijnsinstellingen. Ze wijzen op Enschede: "Ook daar wil de gemeente de jeugdzorg voortaan laten uitvoeren door een welzijnsstichting. Kinderen kunnen hun vaste hulpverlener behouden, maar die moet dan wel eerst van werkgever wisselen."

Medewerkers van Bureau Jeugdzorg zijn uitgenodigd om op hun eigen werk te solliciteren, maar ze komen wel onder een andere cao te vallen, gaan minder verdienen en verliezen hun opgebouwde rechten. "Dat maakt het erg onaantrekkelijk", zegt Van Brenk. "Wij pleiten ervoor dat jeugdzorgmedewerkers met behoud van opgebouwde rechten overgaan naar de nieuwe werkgever. Sowieso moet die onzin dat mensen op hun eigen werk moeten solliciteren eens ophouden."

De overheid - en dan vooral de gemeenten - zouden met de vakbonden en werkgevers moeten samenwerken om de banenpools te realiseren, willen Abvakabo FNV en Jeugdzorg Nederland.

"We roepen de politiek, de wethouders met name, maar ook het ministerie en werkgevers en bonden op om zich bij ons aan te sluiten", zegt Kamps. "Als het blijkt te werken - en daar gaan we vanuit - dan hebben we met die banenpools een prachtig concept te pakken dat ook in andere sectoren kan worden toegepast."

De jeugdzorg is naar verwachting de eerste van een reeks grote zorgtaken die in de komende tijd naar de gemeenten verschuift. Ook zorg als de dagbesteding van ouderen en gehandicapten moet uiteindelijk bij de gemeenten terecht komen. "Ook daar werken duizenden mensen met veel kennis en ervaring die we niet verloren moeten laten gaan", zegt Van Brenk. "Een goede banenpool kan ook daar uitkomst bieden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden