Noodlijdend Toshiba moet op zoek naar nieuwe investeerders

verlies - Het bedrijf stond aan de wieg van de tv, de magnetron en de MRI-scan. Nu dreigt het Japanse Toshiba ten onder te gaan.

Heeft Toshiba, in 1939 ontstaan uit een fusie van twee negentiende-eeuwse bedrijven, nog een toekomst? De Japanse multinational weet het zelf niet. De onderneming zei deze week 'wezenlijke twijfel' te hebben over de eigen overlevingskansen.


Vorige maand ging het bedrijfsonderdeel Westinghouse failliet aan de vertraagde en veel te dure bouw van vier kerncentrales op twee locaties in de Verenigde Staten. Het zorgde voor een afschrijving van 6,6 miljard euro. Voor het fiscale jaar dat in maart eindigde, voorziet Toshiba een verlies van 8,7 miljard euro.


Tweemaal had Toshiba de presentatie van zijn cijfers al uitgesteld. Toen het jaarverslag afgelopen week eindelijk af was, ontbrak de handtekening van de accountant. Die had nog wat vragen over een overname door Westinghouse. De beurs van Tokyo hield het bedrijf al scherp in de gaten door eerdere affaires. Nu bestaat zelfs de mogelijkheid dat Toshiba zijn notering verliest.


Om snel geld binnen te halen, wil Toshiba de geheugenchip-tak verkopen. De Taiwanese iPhone-maker Foxconn biedt 25 miljard euro. Ook Apple is geïnteresseerd om miljarden te investeren en mogelijk een belang te nemen in Toshiba van 20 procent, meldt de Japanse tv-zender NHK.


Toshiba gaat voor de bieder met het hoogste bod en de snelste deal. Maar de Japanse overheid ziet het liefst een koper uit eigen land, omdat geheugenchips 'extreem belangrijk zijn voor Japans groeistrategie', zei de kabinetschef.


Als technologische voorloper was Toshiba decennialang van groot belang voor de Japanse economie. Toshiba werd geboren uit een gloeilampenmaker uit 1890 en een producent van telegrafie-apparatuur uit 1875 en werd groot door overnames en innovatie. In Japan waren ze vaak de eerste met een nieuw product, zoals de televisie en de magnetron in de jaren vijftig. Of met de kleurenvideotelefoon (1971), de mri-scanner (1982) en de laptop (1986). Ook droeg Toshiba bij aan de uitvinding van de dvd in 1995.


Voor consumenten is Toshiba minder zichtbaar doordat ze laptops verkopen aan de zakelijke markt en uiteenlopende zaken produceren als locomotieven, industriële machines en stroomvoorzieningen. Toshiba zorgde ook voor de ledlampjes die Mona Lisa verlichten in het Louvre en leverden het scherm op Times Square in New York dat aftelt naar het nieuwe jaar. Toshiba heeft bijna 190.000 werknemers.


Elf jaar geleden kocht het Japanse concern Westinghouse Electric, leverancier van nucleaire producten en diensten, van een Brits staatsbedrijf. Het was niet zo'n gekke stap volgens analisten, die nucleaire energie als een groeimarkt zagen. Maar het is toch een doodlopende weg gebleken.


Twee jaar terug moest topman Hisao Tanaka aftreden toen de winsten op papier 1,3 miljard dollar hoger bleken dan in werkelijkheid. Hij sprak zelf van 'de schadelijkste gebeurtenis voor ons merk in de 140-jarige bedrijfsgeschiedenis'.


Toen Toshiba in december bekendmaakte enkele miljarden te moeten afschrijven op Westinghouse, zakte de beurskoers weg en werd de kredietbeoordeling verlaagd. Op 31 maart volgde het faillissement van de nucleaire tak.


Nu, zonder een goedgekeurde jaarrekening loopt Toshiba het risico van de beurs te worden geschrapt. Dan wordt het een privaat bedrijf en komt het minder makkelijk aan kapitaal. In Japan is het bedrijfsleven nauw verweven met de politiek, maar de overheid ontkent Toshiba te willen redden.


Wereldwijd wordt de technologie van Westinghouse gebruikt in de helft van de commerciële kerncentrales. Bij de kernramp van Fukishima was overigens een ander bedrijf betrokken: Tepco, dat de miljardenschade nog altijd ziet oplopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden