NOODHULP IN DE PRAKTIJK

TSJELJABINSK - Het Westen eist van Rusland harde garanties dat humanitaire hulp niet in handen van de maffia valt. Controle daarop is niet het sterkste punt van de Russen. Het Rode Kruis werkt via de lokale Russische maatschappelijke structuren. Toch kampen ook zij met bureaucratische hindernissen. Een dagje noodhulp in de praktijk.

Het kantoor van het Russisch maatschappelijk werk in Tsjeljabinsk, 16 november. Directrice Nadezjda Gartman vergadert met Rode Kruis-medewerkster Irina Zjoejkova.

Zjoejkova: “Zodra wij de pakjes hebben, zouden we graag samenwerken bij de distributie. U kent het district, u weet welke mensen hulp het meest nodig hebben.”

Gartman: “Hoeveel mensen heeft u? Alleen vrijwilligers? In welke gebieden wilt u gaan uitdelen? Er wonen in onze provincie ruim 800 000 behoeftigen, die kunt u niet allemaal helpen.”

Zjoejkova: “Daarom hebben we ook jullie hulp gevraagd.”

Gartman (geïrriteerd): “Geeft u de pakjes gewoon aan ons. Er hoeft geen Rode Kruis op te staan, daar raken de mensen maar van in de war. Dan weer een pakje van de kerk, dan weer een maaltijd van ons, nu weer het Rode Kruis. Een officieel kanaal is het beste.” Zjoejkova (boos): “We hebben zeker wel eigen kanalen, alleen kunnen we deze 22 000 pakjes niet alleen af. U heeft lijsten met de meest behoeftige gezinnen.” Gartman (koppig): “Die lijsten, daar kunt u naar fluiten.”

Het hoofdkwartier van het Rode Kruis in Tsjeljabinsk. Zjoejkova vergadert met Sasja Jakovlev, Rode Kruis-co"rdinator uit Moskou.

Zjoevkova: “De wagonlading kleding staat al drie weken bij de douane. Ze willen allerlei papieren zien die ze vorig jaar niet vroegen. Hoeveel de vracht kostte, hoe duur de verzekering en het transport waren.”

Jakovlev: “Voor humanitaire goederen heeft de douane alleen de waarde van de lading nodig, en die papieren hebben ze.”

Zjoejkova: “Volgens hen zat er in een zak nieuwe schoenen, en dat mag niet.”

Jakovlev: “Dat zijn wellicht schoenen met een klein foutje of verouderde modellen. En er staat toch nergens dat we geen nieuwe schoenen mogen uitdelen? Ik ga morgen wel eens onderhandelen. Douanechef Strelnikov, is dat die voormalige KGB'er? Moge God ons de kracht geven om in januari en maart de volgende ladingen te organiseren.”

De firma Oeral Oil heeft interesse in de opdracht van het Rode Kruis voor 22 000 voedselpakketten. Jakovlev onderhandelt over de betaling met een strak in het pak zittende vertegenwoordiger.

Jakovlev: “Het Rode Kruis kan 12 dollar bieden voor een pakket van 4 kilo meel, 1 kilo suiker, 2 kilo macaroni, 1 liter olie, 4 blikken vlees, 2 blikken melk, 200 gram thee en 4 zakjes gist. Alles van de hoogste kwaliteit, dat spreekt vanzelf. Kunt u dat aan?” Oeral Oil: “Wij kunnen 10 000 pakketten per week maken in onze broodfabriek, maar we hebben geen opslagruimte genoeg. Hoe gaat u betalen?” Jakovlev: “Niet in contanten en niet in dollars, dat mag niet volgens de wet. We moeten dus een vaste roebelkoers afspreken in het contract. U loopt een zeker risico als de koers ineens nog verder daalt. Mag ik u vragen hoeveel u omzet in uw bedrijf?”

Oeral Oil: “Ongeveer zes miljoen dollar. Maar we hebben geen bank in Moskou, dus we zullen iemand sturen om het geld op te halen.”

Het Rode Kruis in Tsjeljabinsk zal de 22 000 pakketten uitdelen aan wezen en gezinnen met meer dan vier kinderen. Er is niet genoeg geld om ook de bejaarden en gehandicapten te helpen.

De familie Fomin uit het dorp Brodokalmak krijgt waarschijnlijk hulp. Ze hebben vijf kinderen en een koe en wonen in een vervallen houten huisje met twee kamers. Vader is invalide van de eerste graad, dochter Sveta (19) kreeg dit jaar haar eerste kindje.

De buren, het bejaarde echtpaar Zjigoelan, vinden het niet erg dat ze geen voedsel van het Rode Kruis ontvangen. “Maar ik maak me zorgen om de Fomins”, zegt Aleksandra Zjigoelana. “Zij zal de producten zo snel mogelijk verkopen en het geld verzuipen. Arme kinderen.”

(Inmiddels is de wagonlading kleding door de douane. Volgens Zjoejkova hebben ze geen extra geld betaald. Met het maatschappelijk werk is een compromis gesloten: een onafhankelijke commissie zal aan de hand van de lijsten beslissen welke gezinnen in aanmerking komen voor de pakketten. De firma Oeral Oil is nog niet begonnen, maar denkt voor kerst klaar te zijn.)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden