'Noodhulp aan Somalië helpt wel'

Een vrouw voedt haar ondervoede kind. Beeld reuters
Een vrouw voedt haar ondervoede kind.Beeld reuters

"Het lenigen van de nood op korte termijn bevredigt het gevoel, maar bestendigt de situatie waarin steeds weer hongersnood ontstaat", schreef columniste Nelleke Noordervliet twee weken terug in Trouw over de hongersnood in Somalië.

Toch mag deze conclusie er niet toe leiden dat er geen noodhulp meer wordt gegeven, zegt hoogleraar humanitaire hulp aan Wageningen Universiteit Thea Hilhorst vandaag in Vrij Nederland.

Een cynisch probleem is dat organisatie voor het verlenen van hulp 'belasting' moeten betalen aan Al-Shabaab, een terreurorganisatie die over de regio heerst. Een rapport dat de Verenigde Naties vorige week uitbrachten, bevestigt dat beeld. "Het is onzeker of je door dat (het verlenen van noodhulp, red) te doen niet langer bijdraagt aan het bestendigen van Al-Shabaab", aldus Hilhorst. "Maar je weet wel heel zeker dat veel mensen zullen sterven als je géén noodhulp geeft."

Volgens auteur Linda Polman die het boek De crisiskaravaan over het falen van noodhulp schreef, pikt Al-Shabaab een deel van de voedselhulp in om de lading vervolgens door te verkopen. Met het geld verstevigt de terreurgroep haar greep op de regio waardoor haar inwoners van de regen in de drup belanden.

Toch vindt Hilhorst het onzinnig hulporganisaties de schuld te geven van de aanhoudende ellende in het gebied. "De problemen zijn in de eerste plaats politiek. In Somalië is nauwelijks een staat. Al-Shabaab was enkele jaren geleden het eerste wat daarop begon te lijken. Maar de internationale gemeenschap heeft van meet af aan geweigerd het als een legitieme aanwezigheid te zien. Somalië is meegetrokken in de "war on terror" en Al-Shabaab in de hoek gezet van de organisaties met wie je niet mocht praten. Dat heeft bijgedragen aan haar radicalisering."

Volgens VN-experts betalen niet alle organisaties 'belasting'. De Samenwerkende Hulp Organisaties van giro 555 ontkennen bijvoorbeeld te zwichten voor de intimidaties van Al-Shabaab. Ook Artsen zonder Grenzen geeft niet toe aan de eisen van de terreurgroep. Zij werken met lokale mensen, die overigens wel inkomstenbelasting aan Al-Shabaab betalen. Zo komt een gering bedrag alsnog op de verkeerde plaats terecht.

Een woordvoerder van AzG zegt in Vrij Nederland dat het 'buiten kijf' staat dat hulp bij de patiënten terecht moet komen en niet bijdraagt aan oorlogshandelingen. "Maar het is naïef te veronderstellen dat humanitaire hulp op geen enkele wijze profijt oplevert voor lokale machthebbers. Het gaat om de afweging die gemaakt moet worden tussen onbedoelde voordelen voor gewapende partijen versus de humanitaire noden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden