Nonnenfilms

’Hadewijch’ opent zoals ooit ’The sound of music’ met de novice die door het klokgelui naar het klooster wordt teruggeroepen om daar van haar moeder-overste te horen dat het zo niet langer kan. Wie celibatair leeft, mag zich ook niet in Christus-aanbidding verliezen. Er schuilt eigenliefde in Hadewijchs martelaarschap, vindt een oudere non. Ze kan beter in de buitenwereld op zoek gaan naar God.

Vrouwen die te erg geloven vormen een geliefd thema in de filmgeschiedenis. De aanbidding van Christus die fysieke vormen aanneemt biedt een mooi spektakel, net als de innerlijke strijd die opkomt als er gekozen moet worden tussen Jezus en een echte man.

Zie bijvoorbeeld Deborah Kerr in de klassieker ’Black Narcissus’. Kerr speelt de Ierse moeder-overste Sister Clodagh, die door de kerk naar de Himalaya wordt gestuurd om er een nieuwe orde te stichten en de Indiërs te temmen.

Sister Clodagh draagt een witte pij met vogelmuts. Ze heeft grijsgroene ogen en een gevoelige mond; lippen die snel trillen. Machteloos moet Clodagh toezien hoe de nonnen in het vreemde, sensuele land één voor één hun zelfbeheersing dreigen te verliezen.

’Het is het landschap’, klaagt een van de oudste nonnen tegen Sister Clodagh. ’Je kunt hier te ver kijken. Ik herinner me ineens weer zaken van voordat ik tot de orde toetrad, dingen die ik me eigenlijk niet wil herinneren. Ik zie de aardappel niet meer die ik hier aan het planten ben.’ Het is het begin van de zondeval.

Het klooster dat zich geen raad weet met sensualiteit en hartstocht gaf stof aan klassiekers als ’The nun’s story’ met Audrey Hepburn als Sister Luke die het kloosterleven niet kan rijmen met de aantrekkelijkheid van Peter Finch, en ’Agnes of God’ waarin moeder overste Anne Bancroft helemaal niet blij is met een diep gelovige non die stigmata vertoont en onbevlekt een baby heeft ontvangen.

Het kloosterlijke verbod op de passie van Hadewijch is in Dumonts film een verstandige keuze, een keuze tegen het fundamentalisme in feite, maar je kan het ook als een zwaktebod zien – in het verlengde van ergere onderdrukking zoals aan de orde in kritischere nonnenfilms als het Ierse ’The Magdalene Sisters’ of het klassieke ’La Religieuse’ van Jacques Rivette.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden