non-fictie

Eelco Runia: Het Srebrenicasyndroom. Hoe een historisch drama nagespeeld in plaats van opgehelderd werd. Amsterdam University Press; 135 blz. euro 17,95

Volgende week precies twintig jaar geleden, op 11 juli 1995, viel Srebrenica in handen van het Bosnisch-Servische leger onder leiding van Ratko Mladic, 6000 tot 8000 moslimmannen werden vermoord. In 2002 verscheen een lijvig rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (Niod) over de rol van Nederland. Volgens historicus en psycholoog Runia moest het onderzoek duidelijkheid verschaffen: hadden de Nederlanders - politici, generaals, ambtenaren, blauwhelmen - schuld aan het drama? Die helderheid kwam er niet. Veel vragen werden beantwoord, maar de waarheid kwam niet boven tafel, schrijft Runia. De historici onder leiding van Niod-directeur Hans Blom tuimelden volgens hem in de valkuil van wat in de psychologie parallel processing heet: zij herhaalden in woord en daad de gebeurtenissen die zij geacht werden te bestuderen. Het rapport leverde niets nieuws op, toch trad het kabinet-Kok af. De PvdA-leider nam verantwoordelijkheid voor wat was gebeurd, maar, stelt Runia, legde geen rekenschap af. Met het aftreden verstomde al snel de discussie in Nederland over 'Srebrenica'.

Joris Voorhoeve: Veilige gebieden. Falen en slagen bij het beschermen van burgers in oorlogstijd. Atlas Contact; 424 blz. euro 21,99

De Nederlandse minister van defensie ten tijde van de val van Srebrenica wil in zijn boek de 'pijnlijkste vragen' niet uit de weg gaan: Hád de moord op de Bosnische mannen voorkomen kunnen worden? Het antwoord is 'ja': In Trouw zei de oud-bewindsman deze week dat de bondgenoten, tegen de afspraken in geen luchtsteun hebben gegeven toen de Nederlanders daar om vroegen. Voorhoeve gaat in zijn boek dieper in op de rol die Nederland, de VN, en de bondgenoten speelden. Hij stelt tevens de vraag of de lessen die we uit dit falen kunnen trekken wel goed worden toegepast. Nog steeds komen grote aantallen mensen om bij gewapende conflicten, nu weer in Syrië en Irak. De oud-bewindsman concludeert dat bescherming van burgers vaak maar ten dele of zelfs - in de helft van de door hem onderzochte gevallen - helemaal niet lukt. De inzet van de luchtmacht is volgens hem cruciaal. Dat zal niet verbazen.

Frank Westerman: De slag om Srebrenica. De aanloop. De val. De naschok. De Bezige Bij; 304 blz. euro15

Frank Westerman deed voor de Volkskrant en NRC Handelsblad verslag van de oorlog in voormalig Joegoslavië. Hij schrijft in zijn boek ook over het Niod-rapport. Hij concludeert dat de feiten niet zijn gewogen en het daardoor lijkt alsof je ze tegen elkaar weg kunt strepen: allemaal bad guys daar op de Balkan. Voor hem is duidelijk dat je Dutchbat de schuld van de val van de enclave niet in de schoenen kunt schuiven en de moord op de moslimmannen evenmin.

Bundeling van Westermans Balkanreportages, aangevuld met een actueel slot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden