Nollywood produceert veel films in de schaduw van Hollywood en Bollywood.

In de volle straten van Lagos was hij de enige blanke geweest. Maar angst bekroop hem pas later. Documentairemaker Alexander van der Meer weet nu dat een gesprek confronterender kan zijn dan misdaadstatistieken.

In de relatief veilige omgeving van het kantoor van de Nigeriaanse regisseur Zeb Ejiro dacht hij voor het eerst: waar ben ik aan begonnen. De te vriendelijke woorden van zijn gesprekspartner wakkerden bange voorgevoelens aan: de gelaagdheid van de Nigeriaanse werkelijkheid laat zich niet makkelijk in beeld vangen.

,,Ik weet meer dan ik in de film kan laten zien. Dat is frustrerend. Zo zegt Ejiro op een gegeven moment dat hij een film heeft gemaakt tegen prostitutie. Een hoer wordt onthoofd en dat zou meisjes moeten afschrikken. Hij roept zelfs: prostitutie is niet-Afrikaans. Maar ik heb hem bezig gezien in zijn kantoor, waar hij het bed deelt met iedere tiener die droomt van een filmcarière.''

Van der Meer is er niet voldoende in geslaagd om deze dubbele moraal naar voren te halen. ,,Dat is het dieptragische van dit verhaal'', vindt hij zelf.

In zijn 'Coming Soon' mag deze zelfde Ejiro verklaren dat filmmakers een rol in de samenleving hebben als activist. ,,Filmmakers vertellen verhalen om ouders te helpen bij de opvoeding van hun kinderen. Ze vormen de samenleving door de slechte kanten te laten zien.''

Tja.

Van der Meer heeft een impressie willen geven van de filmindustrie van Nigeria, alias 'Nollywood'. In het West-Afrikaanse land worden iedere week zo'n vijftig homevideo's uitgebracht en van elke film worden minstens 50000 kopieën getrokken. Daarmee produceert Nollywood na Hollywood en Bollywood (India) de meeste films.

De kwaliteit stelt niet veel voor. De verhaallijnen zijn gezeept, het spel is amateuristisch en de decors ogen goedkoop. ,,Juist daarom fascineert de enorme populariteit.''

Op reportage in de Bijlmer zag Van der Meer jaren geleden de Nollywood-films voor het eerst. Nigeriaanse vrienden van hem wezen ze aan in de videotheken. ,,Afrikanen zijn supermoralistisch en dat willen ze terugzien in films. Ze willen zien dat goed wordt beloond en slecht bestraft.''

In Nigeria hebben productiemaatschappijen namen als Jezus Is Het Antwoord Producties. Regisseur Zeb Ejiro en ook collega Lancelot Oduwa Imasuen pretenderen wereldverbeteraars te zijn. ,,In feite zitten ze enkel in de business om geld te verdienen.''

Die verklaring zit ook in 'Coming Soon', weet Van der Meer, maar of ze overkomt? ,,Ik hoop het.''

'Verbale cultuurverschillen' maakten het werken lastig in Nigeria. ,,Een goed gesprek over gevoel, bijvoorbeeld, is erg moeilijk. Ze hebben daar geen traditie in.''

Het zal zijn lot wel zijn; praatproblemen. Van der Meer was ooit een wiskundige, maar vanwege de 'totale communicatiekloof' zocht hij als dertiger de camera. ,,Ik kon met niemand buiten de universiteit over mijn werk praten. Zuivere wiskunde, dat is niet uit te leggen.''

Logica speelt nu geen rol meer in zijn leven. Hij is er in zijn films in ieder geval niet meer bewust naar op zoek. Bij zijn onderwerpkeuze geldt slechts: hoe meer conflicten, hoe beter. ,,Dat sluit aan bij hoe ik mezelf voel.''

Ook daarom intrigeerde Nigeria hem. Het land kent een rijke historie van het straattheater. De filmindustrie is eruit voortgekomen. Bioscopen zijn er niet, omdat men 's avonds de eigen buurt niet durft te verlaten. Homevideo's bieden uitkomst.

Van der Meer: ,,Nollywood is een groeiend fenomeen. Vandaar de titel van mijn film: 'Coming Soon'. Ik hoop dat ze wat professioneler gaan werken en dat vervolgens het Westen de films ontdekt.''

,,Naar Bollywood-films kan ik niet kijken. Zo zoet. De honing druipt van het scherm af. Maar het ziet er wel een stuk verzorgder uit.''

,,Nigerianen hebben gevoel voor humor. Ze kijken het liefste naar het klassieke verhaal: hoe een Nigeriaan uit de binnenlanden zich staande houdt in het Westen. Ze kunnen om zichzelf lachen.''

Alleen nemen sommige regisseurs zichzelf te serieus. En juist die laat Van der Meer uitgebreid aan het woord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden