Nog steeds zwijgt Rome over misbruik

Het Vaticaan lijkt alle krediet verspeeld te hebben in de kokende Cloyne-zaak. Vóór half augustus zou Rome reageren op de omvangrijke Ierse misbruikzaak. Maar het blijft nog altijd stil. Hoe kan dat?

ANALYSE | MONIC SLINGERLAND

Een kookproces zonder dampen. Zo verloopt de ernstige botsing tussen Ierland en het Vaticaan, dankzij een deksel die angstvallig op de pan wordt gedrukt. Het wachten is op een stap van de kant van het Vaticaan.

Dat duurt al weken. Eerst zou die reactie half augustus komen, voordat de paus naar Madrid ging om daar jongeren te ontmoeten. De paus ging en kwam weer thuis, en het bleef stil. Niemand durft meer een voorspelling te doen over wanneer de paus zal spreken. Het kan gaan knallen, het kan met een sisser aflopen.

Een vierde rapport over misbruik in rooms-katholieke instellingen in Ierland, ditmaal in het bisdom Cloyne in het zeer recente verleden (de jaren 1996-2009) leidde in juli tot een diplomatiek conflict: de Ierse rechter Yvonne Murphy concludeerde dat recente misbruikzaken in Cloyne onder druk van het Vaticaan niet waren gemeld bij justitie. Het ging om aanklachten tegen negentien priesters, en de Ierse premier Enda Kenny sprak met ongekende openhartigheid schande aan het adres van het Vaticaan. Het Ierse parlement vaardigde een motie van droefenis uit, waarna het Vaticaan vervolgens nuntius Giuseppe Leanza terugriep, hem een nieuwe positie in Praag gaf, en beloofde voor half augustus te reageren op de Ierse zaak.

En toen bleef het stil. Wel was er de opmerkelijke publicatie van interne documenten uit Rome, over een misbruikzaak uit de VS in de jaren zestig. Maar het zou kunnen dat die alleen dienden om de Ierse premier een diplomatieke oorvijg te kunnen geven, want de advocaat van het Vaticaan begeleidde de publicatie van het dossier met een veroordeling van "degenen die te snel sensationeel en onterecht commentaar geven".

In die zaak is het Vaticaan voor de rechter gedaagd. Rome zegt zich daar op te moeten bezinnen, misschien dat dat de reden is dat het stil blijft rond de zaak Cloyne.

Ondertussen hoorde Ierland vorige week op van een opmerkelijke bekentenis. Priester Denis O'Callaghan, namens het bisdom Cloyne gedelegeerde bij de kinderbescherming in de jaren dat het misbruik speelde, erkende dat hij had moeten terugtreden en dat het in strijd met de regels en zijn geweten was om misstanden niet te melden bij justitie. Extra pijnlijk is dat het bisdom in 1996 wel regels voor het melden van misbruik had uitgevaardigd. Geestelijken als O'Callaghan konden kennelijk hun eigen bisschop niet gehoorzamen, omdat zij werden overruled door een hogere instantie.

Hiermee heeft het Vaticaan iedere geloofwaardigheid verspeeld in de wereldwijde misbruikkwestie. Vandaar wellicht dat het zolang stil blijft. Want weliswaar had Rome aangekondigd 'op een discrete manier te zullen' reageren, maar de kans dat die reactie in alle stilte op een bisschoppelijk bureau in Ierland blijft liggen is klein.

Aartsbisschop Diarmuid Martin van Dublin werd witheet toen hij de conclusies van het Cloyne-rapport onder ogen kreeg. In februari nog had hij de voeten van acht misbruikslachtoffers gewassen tijdens een indrukwekkend boeteritueel in de kathedraal van Dublin.

Maar zelfs al zou hij de voeten van alle slachtoffers wassen, het helpt niet meer. Het kerkbezoek in Ierland loopt drastisch terug. In sommige parochies in Dublin gaat slechts 2 tot 5 procent van de katholieke bevolking naar de kerk. De geloofwaardigheid van de katholieke kerk in Ierland lijkt door het recentste rapport een finale voltreffer te hebben gekregen.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden