Nog nooit was hij zo anti-westers

Op ferme en soms zelfs emotionele toon sprak de Russische president Poetin gisteren het volk toe. Hij waarschuwde de Russen voor de moeilijke tijden die nog komen, maar is ervan overtuigd dat het volk uiteindelijk zal 'overwinnen'. Keihard haalde Poetin uit naar het Westen dat hij verantwoordelijk houdt voor de economische problemen. De speech uitgelegd in vijf citaten.

Nog nooit was zijn speech zo anti-Amerikaans van toon, zegt Anton Barbasjin, een Russische politiek analist die in Polen woont. Bovenstaand citaat spreekt volgens Barbasjin boekdelen. "Wat een agressie, het was van Poetins gezicht af te lezen. Hij vergelijkt de VS zelfs met Hitler. Het emotioneerde hem duidelijk toen hij het had over het Westen en de nieuwe verhoudingen in Oekraïne."

De strategie van Poetin is duidelijk: Rusland laat zich niet intimideren door het Westen. De Russische president zei zelfs niet terug te deinzen voor een wapenwedloop. Dat Poetin niet van de compromissen is, wisten we al. Barbasjin: "Maar met deze speech rekent hij definitief af met iedereen die nog hoop koesterde."

Met dit citaat wil Poetin de Russen duidelijk maken dat hij niet verantwoordelijk is voor de economische problemen, en dat het Westen het land doelbewust in een hoek wil drukken. "Het westerse vijandbeeld wordt door Poetin steeds steviger opgebouwd", zegt historicus Wierd Duk, auteur van het boek 'Poetin, straatvechter bedreigt wereldorde'. "En de Russen zijn daar gevoelig voor, want zij zien ook dat de sancties een negatief effect hebben op de economie." Zelfs de koersval van de roebel schrijft Poetin toe aan zijn buitenlandse vijanden. Duk: "Alles in deze speech stond in het teken van geopolitiek, zelfs de economie." De Verenigde Staten en Saudie-Arabië zouden de olieprijs doelbewust laag houden om Rusland economisch te raken.

Met deze woorden sluit Poetin het hoofdstuk 'de Krim' definitief af. Hij sprak in zijn speech van een historisch moment toen de Krim en Sebastopol in maart werden verenigd met Rusland. "Zo wordt dat ook echt gevoeld in Rusland", zegt historicus Duk. "De Krim speelt een voorname rol in de collectieve Russische mythologie. De Russen gingen er massaal naartoe op vakantie, ze voelen zich historisch met de Krim verbonden. Overigens geldt dat ook voor de rest van Oekraïne. Voor de Russen is Oekraïne ongeveer wat Friesland voor de Nederlanders is."

In dit citaat onderstreept Poetin nog eens wat hij de Europese en Amerikaanse leiders altijd op het hart drukt: wij interveniëren niet in Oekraïne. De Russen krijgen via de televisie een andere werkelijkheid voorgeschoteld als het om Oekraïne gaat. De vlucht van voormalig president Viktor Janoekovitsj wordt door Moskou uitgelegd als een 'putsch', die door het Westen werd gesteund. De pro-westerse regering in Kiev is er geparachuteerd door de EU en de VS. "Ik vind ook dat westerse leiders buitengewoon onhandig hebben geopereerd", zegt Duk. Het Westen beweert democratie te promoten, maar voert volgens de historicus intussen gewoon machtspolitiek. "Neem de oliepijpleiding South Stream, het project dat Rusland onder druk van Brussel en Washington vorige week schrapte. Landen als Bulgarije en Servië zijn hier nu de dupe van. Dat zullen de inwoners van die landen, als ze in de kou komen te zitten, hun leiders niet in dank afnemen."

Poetin moet een antwoord formuleren op de groeiende economische problemen. De roebel bereikte begin deze week zijn laagste stand sinds de crisis van eind jaren negentig, veroorzaakt door de lage olieprijs, de crisis in Oekraïne en de strafmaatregelen die het Westen invoerde. De economische problemen werden gisteren een beetje verdoezeld door Poetin. "Hij vertelde niets nieuws in dit opzicht", zegt Barbasjin. "In iedere speech onderstreept hij dat Russische bedrijven altijd zullen overleven. Hij belooft economische groei, maar het is zeer de vraag of hij die belofte na kan komen. Het viel me vooral op dat hij in deze speech de woorden crisis en corruptie niet eens in de mond nam."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden