'Nog niet klaar voor kalifaat'

Reportage | Chaotisch debat gaat overal over, behalve over de toekomst van de islam

WILFRED VAN DE POLL en REDACTIE RELIGIE & FILOSOFIE

Eén rij bleef leeg gisteravond in het Amsterdamse debatcentrum De Balie, waar de 'toekomst van de islam' op de agenda stond. Nieuwsgierig keken bezoekers naar de onbezette stoelen. De witte velletjes met 'gereserveerd' erop keken verwijtend terug: was hier nou zo veel om te doen?

Dagenlang was er driftig geblogd en getwitterd over het debat. De aanleiding: voor een aantal moslima's was, op hun verzoek, een rij gereserveerd. Ze zeiden niet te kunnen komen als zij tussen mannen moesten zitten. De Balie willigde hun verzoek in. So far so good - totdat GeenStijl er lucht van kreeg. De site beschuldigde De Balie ervan een knieval te maken voor de sharia. "Vrouwen in het haatvak. Mannen in het mannenvak". Publicist en islamcriticus Joost Niemöller riep op tot een boycot.

Het was een storm in een glas water. Iedereen mocht zitten waar hij of zij wilde. En de vrouwen bleven weg.

Arabist Hans Jansen, imam Abdul-Jabbar van de Ven en de islamitische activist Okay Pala betraden de arena. "Op het moment dat ik voet zette in Nederland", zei Van der Ven, die in Manchester woont, "hoorde ik van de stennis rond dit debat en ik dacht: typisch Nederland, dat kleinzerige gedoe."

Al snel ging het debat over de verhouding tussen islam en democratie. Die zijn niet te verenigen, vond Okay Pala. "Als moslim erken je alleen Allah als soeverein. Dus je kunt niet meedoen aan de democratie. Ik stem daarom ook niet. Je kunt als moslim alleen maar stemmen voor de invoering van het kalifaat."

Tegelijk probeerde Pala het publiek gerust te stellen. "De angst voor een kalifaat in Nederland is onrealistisch. Als er meer dan honderd mensen zijn die werken aan een islamitische staat in Nederland, dan durf ik mijn hoofd onder de guillotine te leggen. Wij moslims leven hier en willen gewoon samenleven. Wij streven niet naar een kalifaat in Nederland. Daar is nog helemaal geen draagvlak voor."

Jansen, vermoeid leunend op zijn elleboog: "Beperkingen van plaats en tijd zijn uitsluitend van tactische aard. Jullie zijn bang om eerlijk te zeggen wat jullie willen. Zo wordt het slaapverwekkend."

Een jonge islamitische man voorin de zaal is het met Jansen eens. "Wij moslims moeten niet bang zijn om de waarheid te zeggen", roept hij. "We moeten de zaken niet verdraaien. Wij willen het liefst op vreedzame wijze de islam laten domineren. Net als de profeet dat aanvankelijk ook deed. Maar op een gegeven moment werd hij gedwongen tot de djihad."

De avond verzandde in een verwarrend gepingpong van verwijten en beledigingen. Boegeroep en applaus wisselden elkaar af. De twee politieagenten achterin de zaal, ingevlogen om een oogje in het zeil te houden, hoefden in ieder geval niet in actie te komen. "Het ging overal over, behalve over de islam in Nederland", verzuchtte één van hen, overeindkomend uit zijn stoel. Teleurgesteld: "En over die vrouwen heb ik ook al geen woord gehoord."

Grimmig werd het niet
Het debat in De Balie zou aanvankelijk plaatsvinden in het Brinkhuis te Laren, maar de eigenaar van dat zalencentrum trok zich terug. Hij verwachtte een grote toeloop en vreesde dat het 'grimmig' zou worden. De Balie nam het stokje over. Elders in Amsterdam had Stichting Argan een 'schaduwdebat' georganiseerd. Volgens Argan voeden mensen als Jansen en Van de Ven het 'onbehagen in de samenleving' en staan ze ¿voor verdeling in plaats van binding¿. Argan liet wethouder Pieter Hilhorst en Yassin el Forkani met elkaar debatteren. Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch leverde ook een bijdrage.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden