Nog mooier dan een xtc-pilletje

Wie verlangt niet naar een medicijn voor het Godvormige gat in de ziel? Maar wat doe je als je aan zo'n pil verslaafd raakt? Moet je God dan niet op een andere manier zien te ontmoeten? Vierde en laatste deel over drugs en religie: verslaafd aan Jezus.

Hoewel niet alle verslaafden bezig zijn met religie, doen opvallend veel bekeringsverhalen van deze bevolkingsgroep de ronde. Zou het kunnen dat religie niet zozeer opium voor het volk is, maar eerder morfine voor de verslaafde?

,,Jezus geneest je niet automatisch van de verslaving'', reageert dominee Hans Visser van de Pauluskerk in Rotterdam. ,,Verslaafden zijn overgevoelige mensen, ze hebben een gat in hun hart. Vaak hebben ze een hang naar het religieuze. Niet allemaal hoor, er zijn er ook wel bij die vrij oppervlakkig zijn en alleen maar geïnteresseerd in het scoren. Vooral mensen met een wat betere opleiding tonen interesse in de religieuze vragen.''

De Amsterdamse drugspastor Ricus Dullaert kan zich hierbij aansluiten: ,,Meer dan andere mensen hebben gebruikers nagedacht over wat wij religieuze, zingevende vragen noemen: 'wat is de betekenis van alles hier op aarde, wat is de kracht van het kwade, wat van het goede, is er leven na de dood?''

Peter van Dalen helpt in de Jellinekkliniek al zo'n twintig jaar verslaafden. ,,Het gebeurt wel eens dat ze in de Heer gaan. Men neemt dan een ander allesomvattend fenomeen bij de kop. Soms is dat ook maar een episode waarna ze weer gewoon terugvallen in het gebruik. De fantasie dat drugs je in contact brengen met het hogere is er bij de mensen die bij mij terecht komen wel vanaf.''

Van het christelijke opvangcentrum De Hoop in Dordrecht beweren kwade tongen soms dat zij mensen rechtstreeks van de heroïne aan de Jezus Christus helpen. Volgens persvoorlichter H. van der Zaag van De Hoop is dit niet het geval.

,,Mensen denken wel eens dat we het ene middel door het andere vervangen, maar dat doen we niet. Het is wel zo dat sommige mensen een soort leegte ervaren en proberen om dat gat te vullen. De één doet dat met een carrière, een ander met Jomanda en weer een ander probeert dat misschien met verslavende middelen. Wij denken dat we dit gat het beste met het geloof kunnen vullen, maar we dringen het niemand op.''

Henriëtte Slagman, Ronald Peree en Eddy Boevink kickten alledrie bij De Hoop af. Alleen Henriëtte geloofde al in Jezus voor ze daarnaartoe kwam. ,,Het geloof heeft mij van mijn eetstoornissen afgeholpen,'' vertelt ze. ,,Ik dacht altijd dat alles beter zou worden als ik maar slank zou zijn. Tijdens een vakantie in Israël vijf jaar geleden sprak Jezus tegen mij. Toen besefte ik dat hij leefde, dat hij echt was opgestaan.''

Hoewel ze zo van haar eetstoornissen genas, hield ze daarna wel problemen met slapen. Daarom begon ze te drinken. ,,Als ik niet kon slapen, nam ik een paar glazen wijn. In de Bijbel staat dat wijn goed is. Paulus dronk het elke dag, omdat hij last van zijn maag had. Ik zou het eigenlijk niet mogen zeggen, maar als ik ging evangeliseren met een glas wijn op, ging het echt het makkelijkst.'' Nu drinkt ze niet meer. Ze volgt een programma om van haar alcoholprobleem af te raken. ,,Toen ik Jezus hoorde had ik overigens geen druppel gedronken,'' vertelt ze nog.

Ronald Peree was jarenlang verslaafd aan cocaïne en gebruikte daarnaast ook nog van alles. Door zijn gebruik en handel in verdovende middelen kwam hij in het criminele circuit terecht. ,,Jongens zoals jij overleven niet in de harde wereld waar ik vandaan kom'', zegt hij tegen mij. Ternauwernood overleefde hij een aantal kogels die in zijn rug waren geschoten. Toen wist hij nog niet dat God hem beschermde. Nu weet hij dat wel.

,,Als iemand vroeger tegen mij gezegd had dat hij Jezus had leren kennen, lag ik echt in een deuk. Maar tijdens een dienst hier kwam ik God tegen. Dat kun je misschien wel met een xtc-pilletje vergelijken, het is alleen nog veel mooier.''

Eddy Boevink is vijftien jaar verslaafd geweest aan heroïne. Talloze pogingen ondernam hij om van de drugs af te raken. Hij liet zich zelfs een keer vastbinden om maar niet te kunnen gebruiken, maar alles mislukte, totdat hij bij De Hoop kwam: ,,Ik heb er echt moeite mee dat mensen denken dat geloof een ander soort verslaving is. Drugs is een verslaving en een verslaving is iets heel anders dan God. Ik heb altijd wel een besef gehad dat er iets meer was tussen hemel en aarde. Wie ben ik en waarom ben ik hier? Dat zijn de belangrijkste vragen. Volgens mij is iedereen altijd op zoek naar een stukje waardering. Uiteindelijk vind je die identiteit in Jezus. Iedereen kan je uitschelden, maar omdat je weet dat Jezus van je houdt maakt dat niet meer uit.''

,,Is Yoram Stein een joodse naam?'', vraagt Eddy. ,,Heb je er moeite mee als ik Jezus de Messias noem?'', vraagt Henriëtte. ,,Het is zo mooi als God je aanraakt'', vertelt Ronald. ,,Ik zou het jou ook wel gunnen.'' ,,Ik ervaar het net als verliefdheid'', zegt Henriëtte. ,,In het begin wil je het aan iedereen vertellen. Je ziet Hem weliswaar niet altijd, maar je weet toch dat Hij er is.''

Zij zien een groot verschil tussen de kortstondige euforische roes van drugs en die van de 'echte' religieuze ervaring. Al voelen ze soms een afstand tot God, toch vertrouwen zij erop dat Hij bestaat en om hen geeft. ,,Onvergelijkbaar met de kater die volgt op drugsgebruik'', menen zij. Maar in hun ijver mensen te bekeren hebben zij toch iets gemeen met veel gebruikers. Niet voor niets zong Bob Dylan in de jaren '60 dat 'iedereen stoned moet worden'.

,,Ik hoop dat je er wat aan gehad hebt'', zegt Ronald als we afscheid nemen. ,,Ook persoonlijk'', voegt hij er indringend aan toe.

Wat kan er na vier afleveringen gezegd worden over drugs en religie? De hemel opent zich niet automatisch aan een ieder die een middeltje neemt en om te stoppen is het niet voor elke verslaafde noodzakelijk om zich te bekeren. Toch zijn er aardig wat raakvlakken, die wellicht door een beter begrip van de werking van onze hersenen aan het licht kunnen komen.

Wetenschappelijke verklaringen van religie worden door gelovigen echter al snel gezien als aanvallen op hun levensovertuiging. In het eerste deel van deze serie zette de Canadese neuropsycholoog Persinger uiteen waarom hij meent dat spirituele ervaringen een plek hebben in de hersenen. Een lezer van deze krant reageerde hierop met de opmerking dat ,,sommige wetenschappers kennelijk een onuitroeibare drang hebben om religie weg te verklaren.''

Maar religie wordt niet 'wegverklaard' als duidelijk wordt welke fysieke processen spirituele ervaringen mogelijk maken, net zo min als het leven minder wonderbaarlijk wordt wanneer we weten hoe mensen geboren worden. De wetenschap dat ons lichaam manieren kent om in goddelijke dimensies rond te waren, zou een bron van grote vreugde kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden