Nog één keer verliefd

De Idfa-documentaire over bejaardenseks is veel meer. Je ziet de meerwaarde van langere relaties.

Even kijken, mompelt Hans (85). De website Silverdaddies.com verschijnt op zijn computerscherm. Ene Pepito heeft alleen een foto van zijn torso en penis op internet geplaatst. Hans surft verder, naar een overzicht met plaatjes van naakte mannen. "Ja, dit is wel aardig", zegt Hans over een foto van iemands rug en gespierde bilpartij."Dat er zo'n groot legioen is dat op oude mannetjes valt. Wie had dat gedacht?" Dan tovert hij zijn profiel tevoorschijn. Happy Hans, heet hij. Nog steeds actief, staat erbij. Gezocht: mannen de tussen de veertig en de zestig.

Hans had bedacht: ik wil in mijn leven nog één keer verliefd worden. En toen had iemand hem 'op die website gezet'. En ineens was Xander daar.

Xander, de liefde van zijn leven.

Xander, de man bij wie de oude man van 85 zich weer even vijftig voelt, bij wie hij soms huilend klaarkomt. Natuurlijk, hij gleed laatst naast het bed. En als hij wil opstaan, heeft hij hulp nodig. Maar als Hans seksueel bezig is, dan is hij weer 'een jong beest'.

Welkom bij de documentaire '69: love, sex, senior', van Menna Laura Meijer.

In de film die vandaag op de 26ste editie van het International Documentary Film Festival Amsterdam (Idfa) in première gaat, neemt Meijer (48) de kijker mee in het liefdes- en seksleven van louter 75-plussers. Ongemakkelijk? Wel voor wie moeite heeft met een orale seksscène van Hans en zijn nieuwe vlam. Of voor wie lichamelijk verval confronterend vindt. Maar voor wie bereid is zich te verplaatsen in de fantasieën en verlangens van 1,1 miljoen Nederlanders, is de film een eyeopener.

Een paar wetenswaardigheden: naarmate de jaren opstapelen, wordt het orgasme niet minder, en duurt het ook niet langer voordat het hoogtepunt bereikt wordt. Althans, dat zegt Jeanne (84) die het nog aandurft om samen met haar dochter een vibrator ('die paarse maar') te kopen.

"Twee, drie minuten. Het is zo gebeurd. Nog steeds de volle ontlading."

Als ze zich 'prettig en gezond' voelt, gebruikt ze het hulpstuk twee, drie keer per week. In weken waarin ze zich 'moe en naar' voelt, is één keer genoeg. De behoefte neemt nauwelijks af.

Of neem 'Happy Hans' die na een orgasme huilend van ontroering in beeld komt. Licht en donker voorkomen dat het pornografisch wordt. Hoewel Meijer tijdens enkele voorvertoningen op wat ongemak stuitte, lijkt daarvan bij de hoofdpersonen geen sprake. Hoe heeft ze dat gedaan? "Ik heb duidelijk tegen iedereen gezegd: ik wil op zoek naar de grenzen van jullie intimiteit. Wat dat voor iedereen was, konden ze zelf bepalen. Omdat ik altijd eerlijk en oprecht ben geweest, nooit een geheime agenda heb gehad, voelde iedereen zich op zijn gemak."

Werkt het nog een beetje? Nou, je wordt wel creatiever, zeggen de nog steeds smoorverliefde Atie (81) en Kees (83). Toen ze begin twintig waren, ontmaagden ze elkaar tijdens een nacht in de buitenlucht "Qua liefde gaan wij anders met elkaar om dan toen we in het bos waren", zegt de roodharige Atie. "Lichamelijk veran- der je wel. Je lichaam wordt ouder, stijver."

Kees: "Laat ik het maar gewoon benoemen. Je hebt wat meer aandacht voor de mond en de handen en wat minder voor penis en vagina."

Verlangt dat lichaam nog steeds dezelfde liefde, aandacht en opwinding, wil Meijer weten. Meer, vinden ze. "Ik zoek hem steeds vaker op", zegt ze. In de badkamer bijvoorbeeld. "Ik zie Kees elke morgen binnenkomen met niks aan. En ik mag daar graag naar kijken. Ik ben daar trots op. Kees wordt mooi oud." Hij: "Ik ben nog altijd trots op haar boezem die in mijn handen past."

Schroom
Bewust is de documentaire niet representatief voor alle ouderen. Ouderen die geen seks meer hebben, en er ook niet naar verlangen, wilde Meijer niet in de film. Dan is dat gezegd, en ben je uitgepraat, zegt ze.

Ouderen die nog wel naar seks verlangen, maar het (binnen een huwelijk) moeten missen, wilden niet meewerken. "Deze mensen hadden schroom. Kennelijk is het toch moeilijk om toe te geven dat je iets wilt, maar dat je het niet hebt, of niet kunt krijgen."

De wereld van medische oplossingen en prostituees die dan soelaas kunnen bieden, wilde ze verre van zich houden. Liever maakte ze een documentaire met emoties waarin jong en oud zich kunnen herkennen, zegt ze. "Ik wilde niet dat mensen zouden zeggen: 'Oh dat zijn die oudjes'. Ik wil dat mensen ervaren dat oude mensen dezelfde verliefde gevoelens kunnen hebben als jij en ik."

Hoewel de film het in de publiciteit moet hebben van 'bejaardenseks' gaat het negentig minuten langs niet zozeer om het fysieke aspect van de seniorenliefde. Wie daar een beetje doorheen kijk, ziet veel meer. De meerwaarde van langere relaties bijvoorbeeld. "Grappig dat je dat zegt", zegt Meijer. "Je kunt je afvragen of dat een gemis is in deze tijd waarin relaties vaak wat vluchtiger zijn. Ik moet zeggen: als mijn man David, die geluidsman is, en ik bij Atie en Kees hadden gedraaid, dan zeiden we: het is goed om door te zetten, ook als het soms even moeilijk gaat. Atie en Kees hadden ontzettend veel meegemaakt, veel nare dingen. Ze vertelden: liefde en geluk krijg je niet cadeau."

Dicht op de huid is het verhaal van Wietske (72) en haar nieuwe partner Fred (66). Fred heeft zijn vrouw verloren aan kanker, maar de man van Wietske leeft nog. Hij is dement en kan niet meer bewegen of praten. Al tien jaar had Wietske geen seks meer gehad, zegt ze. Eerst droomde ze er nog van, maar op den duur verdween ook dat. En ontmoette ze Fred, een gevoelige, gepensioneerde vrachtwagenchauffeur. Meijer: "Zo'n driehoeksrelatie schijnt vaker voor te komen. Ik vond dat bijzonder. Die mensen dragen allemaal honderdduizend kilo verleden met zich mee. Als het nodig is, steunen ze elkaar daarin, hoe moeilijk dat ook is."

Tijdens het draaien komt er een telefoontje binnen. Het gaat niet goed met de man van Wietske. Meijer: "Kan je haar daar wel mee helpen? Met dit soort dingen?" Fred: "Ik probeer het." Meijer: "Vind je dat moeilijk?" Fred: "Als ze me nodig heeft, dan ga ik mee. Dat maakt me niks uit. Je kunt niet zeggen: Nou Wietske, bekijkt het maar. Nee, hoor."

Als ze de telefoon neerlegt, is duidelijk dat het helemaal niet goed gaat met haar man. Hij gaat dood. Wietske: "Die arme schat. Ik kon hem nog vasthouden, kusjes geven. Gisteren heb ik nog lekker met hem in zijn bedje gelegen. Hij hield mijn hand vast. Klote."

En toen stond Meijer in een verpleeghuis waar Wietske zich huilend tegen haar stervende man aanvlijt. Dat Meijer dat mocht filmen, mag bijzonder heten. "Ouderen gaan er echt helemaal voor, ook als het moeilijk wordt", zegt Meijer. "Voordat ze akkoord gaan, nemen ze je op en vragen ze zich af of ze je kunnen vertrouwen. Maar als ze 'ja' zeggen, is alles bespreekbaar. Ik denk dat je dat wel terugziet."

Op het Idfa te zien op 22, 23, 24, 29 en 30 november en 1 december. In 2014 wordt '69: love, sex, senior' uitgezonden door de VPRO.

Beelden uit de Idfa-documentaire '69: love, sex, senior'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden