Weblog

Nog drie jaar van puinruimen in Haïti

Een wees slaapt in een pompstation in Port-au-Prince. (EPA) Beeld
Een wees slaapt in een pompstation in Port-au-Prince. (EPA)

We bezoeken de projecten van Parole et Action, de organisatie waar Woord en Daad mee samenwerkt hier in Haiti. Ze laten zien waar er puin van de huizen en scholen wordt geruimd.

Joël Voordewind en Tweede-Kamerlid ChristenUnie.

Professionele bedrijven doen het grote slopwerk als verdiepingen nog overeind staan. Door mensen van de kampen in te huren, wordt samen met de huiseigenaar het puin in kleine stukken gehakt en op de vrachtwagens geschept. Dat het afbreken van de huizen geen ongevaarlijk werk is, bleek vorige week. Toen kwam een werker om toen een kliniek werd afgebroken.

De inschatting is dat met dit tempo het nog drie jaar gaat duren voordat het puin volledig is opgeruimd. Het grote probleem is dat de overheid delen van de binnenstad niet meer wil laten opbouwen met tijdelijke oplossingen. Ook wil de overheid dat er niet meer gebouwd wordt op de hellingen die wederom kwetsbaar zijn voor natuurrampen of overstromingen. Men wil de mensen in de tentenkampen tijdelijk opvangen buiten de stad zodat het stadscentrum opnieuw kan worden opgebouwd. Een goed plan, maar de mensen willen niets liever dan terugkeren naar hun vertrouwde omgeving en dus zien we alweer tenten en golfplaten huisjes ontstaan ook op de risicovolle plaatsen. De praktijk van stadsplanning blijkt altijd weerbarstig.

Ondervoed

We bezoeken het tentenkamp Jacquet Toto met 8.000 mensen gelegen midden in de stad. 30% van de kinderen is ondervoed, er komt schurft, malaria en sommige gevallen van tyfus voor. Ook hebben kinderen last van diarree waardoor uitdroging kan ontstaan. In het kamp is de hulpverlening goed aanwezig, maar desondanks krijgt maar 50% van de kinderen onderwijs buiten het kamp. Er staat wel een grote tent van Unicef maar die wordt alleen gebruik voor psychosociale hulp. Men is bang dat de gezinnen niet het tentenkamp zal verlaten als er teveel voorzieningen zijn. Men wil de mensen zo snel mogelijk uit de tentenkampen krijgen, maar waarheen blijft onduidelijk want er is nog geen (voldoende) tijdelijke huisvesting voor ze geregeld.

De uitweg lijkt mij toch tijdelijke huisvesting aan de rand van de stad. Daar is een begin mee gemaakt, maar omdat daar geen bedrijvigheid is en geen onderwijs voor de kinderen, blijft men in de tenten in de stad. Deze voorzieningen moeten er dus wel komen. Ik zal het morgen navragen bij de VN.

Politiebewaking

Als we op weg gaan naar een volgend projecten worden we plotseling geëscorteerd door twee politieauto’s met open pick ups en 15 politieagenten met geweren in de aanslag. We gaan naar de meeste onveilige sloppenwijk van Haiti genaamd Cité Soleil, met 300.000 inwoners, waar zelfs de lokale hulpverleners niet ingaan zonder bewakers. Er zijn veel gangs actief en veel criminelen die bij de aardbeving uit de gevangenis zijn ontsnapt, houden zich daar schuil.

De onveiligheid is na de beving alleen dus maar erger geworden. We stoppen en de politie bewaakt de straathoeken. Open riolen, stank en een wat dreigende sfeer hangt er tussen de kleine steegjes. Veel graffiti op de muren van de krotten. Plotseling zien we vele tientallen werkers met blauwe t-shirts en blauwe helmen op. Ze zijn de riolen aan het schoonmaken. De hulporganisaties huren ze in om de wijk leefbaarder te maken. Iemand van ons team wijs me op een muur. Vote for Joel 2010. Het blijkt een senaatskandidaat te zijn die meedoet met de komende verkiezingen in november. Een volgende sloppenwijk Bel Air doet eveneens zijn naam geen eer aan. 80% van de wijk met 600.000 inwoners (bijna zelfde als Amsterdam), is ingestort. Het meest getroffen gebied van de hoofdstad. Een onwezenlijk gezicht.

Overmorgen vertrekken we alweer. We zijn getuige geweest van de bizarre gevolgen van een aardbeving die in 35 seconden de levens ontnomen heeft van 230.000 haitianen en de hele infrastructuur enorm heeft aangetast. Inmiddels zitten nog steeds 1.1 miljoen mensen te wachten in hete tentenkampen op nieuw onderdak. Het goede nieuws is dat aardbeving voor het eerst de aandacht en compassie heeft getrokken van de internationale gemeenschap en dat dit momentum een keer kan brengen in de tot nu toe decennia lange uitzichtloze situatie van de Haitianen.

Er is enorm veel geld toegezegd (10 miljard dollar) en vele deskundigen denken met de overheid mee om te komen tot de opbouw van betere huisvesting, stadsplanning en het creëren van werk. De Nederlandse overheid en de Nederlandse hulporganisaties hebben 111 miljoen euro toegezegd voor de noodhulp, maar ik zal de overheid aanbevelen om ook tijdens de wederopbouw betrokken te blijven met onze kennis van de landbouw, watermanagement en het duurzaam omgaan met de natuur (de enorme houtkap zorgt hier voor onvruchtbare grond en erosie).

Ook zou ons Nederlandse bedrijfsleven het midden en klein bedrijf kunnen ondersteunen om bedrijven uit de informele sector te krijgen en te laten doorgroeien. Met de toename van de afdrachten van belasting zou de overheid de zorg- en onderwijsniveau kunnen optrekken. Ook deze route zal niet makkelijk zijn, maar het is nu wel de tijd om Haiti te helpen een nieuwe start te maken en met name jongeren hoop te geven op een loopbaan niet in de VS maar in hun geboorteland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden