Nog altijd vrij spel voor malafide uitzendbureau

Uitzendkrachten gaan vaker in zee met malafide uitzendbureaus, ondanks pogingen die te bestrijden. Vooral arbeidsmigranten zijn de dupe.

Nederland slaagt er nog steeds niet in de malafide uitzendbureaus in te dammen. Integendeel: het aantal uitzendkrachten dat via deze louche bemiddelaars aan het werk is, stijgt. Polen, Roemenen en Bulgaren zijn hun slachtoffers.

Tussen de vijf- en zesduizend malafide uitzendbureaus zijn in Nederland actief. Onderzoek in opdracht van de Stichting Naleving Cao voor Uitzendkrachten (SNCU) – ook wel de cao-politie van de uitzendbranche genoemd – wijst uit dat het aantal uitzendkrachten dat via die bureaus aan de slag is, de afgelopen twee jaar is gestegen van 80.000 naar meer dan 100.000 per jaar. Onder hen zijn tienduizenden Polen en een groeiende groep Bulgaren en Roemenen. Ruim de helft van alle arbeidsmigranten die als uitzendkracht in Nederland werken, ruim 80.000, worden via deze bureaus bemiddeld, stelt onderzoeksbureau Research voor Beleid.

De grootste afnemer van malafide uitzendbureaus blijft de agrarische sector. Maar ook de bouw, de vleesverwerkende industrie en de schoonmaaksector huren veel arbeidskrachten in. Deze bemiddelaars knoeien met lonen en buiten hun uitzendkrachten uit (zie grafiek). De belangrijkste malafide praktijk is ’verloningsfraude’: uitzendkrachten worden niet volgens de cao betaald. Ze betalen extreem hoge bedragen voor huisvesting en vervoer. Bovendien laten deze bureaus Roemenen en Bulgaren werken zonder tewerkstellingsvergunning, dus in feite illegaal, en dragen geen belastingen en sociale premies af.

SCNU-voorzitter Wouter Waleson erkent dat er nog veel werk aan de winkel is om de ’boeven te pakken’. „De materie is redelijk weerbarstig en het speelveld is drastisch veranderd. We hebben nu te maken met 100.000 uitzendkrachten die via malafide bureaus aan het werk zijn, van wie 80.000 uit Polen en andere landen in Midden- en Oost-Europa komen”, reageert hij.

De SCNU, opgericht door twee koepels in de uitzendbranche en vakbonden, is ook pas ruim 1,5 jaar op grotere schaal aan het jagen op louche bemiddelaars. Doel is een einde te maken aan de misstanden in de sector. De malafide ondernemingen ondermijnen de bonafide collega’s en veroorzaken door uitbuiting schade aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Vaak gaat het om bemiddelaars die zich moedwillig buiten de wet plaatsen en in korte tijd zoveel mogelijk geld willen verdienen. Ze zijn te vergelijken met de koppelbazen van weleer. „Als we dit niet aanpakken, heb je kans dat het zich als een olievlek uitbreidt”, waarschuwt Waleson.

Het verbaast hem niet dat ze vooral voet aan de grond krijgen in sectoren als de land- en tuinbouw. „Het is een sector met veel kleine bedrijven, een smalle winstmarge, zwaar werk en veel seizoenswerk. Ze hebben grote behoefte aan goedkope, tijdelijke arbeidskrachten.”

Hoewel de strijd van de SCNU tegen de malafide praktijken vruchten afwerpt (zie kader), kan ze het niet alleen, benadrukt Waleson. Het kabinet heeft de eerste stappen gezet om controle op uitzendbureaus aan te scherpen en inleners van uitzendkrachten aansprakelijk te stellen voor betaling van minimumloon en vakantiegeld. „Maar er moeten nog vele stappen volgen om het net te sluiten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden