Nobelprijswinnaar Stiglitz vreest voor positie arme landen

Demonstranten voor het Witte Huis dragen maskers van enkele wereldleiders die vandaag bijeen komen om te praten over de financiele crisis. (EPA)

De arme landen hopen dat de top van de G20 oog heeft voor hun problemen. Topeconoom Joseph Stiglitz deelt hun vrees voor een terugval.

Terwijl de VS alle financiële reserves uit de wereld gaan opslurpen om de problemen op het eigen erf het hoofd te bieden, zullen ontwikkelingslanden zeer moeilijke tijden tegemoet gaan.

Dat vreest econoom Joseph Stiglitz. De Nobelprijswinnaar economie en voormalig chef-econoom van de Wereldbank ziet vooral landen met grote handelstekorten, grote schulden en handelsrelaties met de VS in de voorste rij van slachtoffers staan. Landen zoals China die niet hun financiële markten compleet hebben geliberaliseerd – zoals de VS via het IMF altijd hebben geëist – zullen minder worden getroffen. Stiglitz voorziet dat ondanks een gewijzigde houding, ook een vernieuwd IMF in oude reflexen zal vervallen. In moeilijke tijden moesten ontwikkelingslanden hun overheidsfinanciën op orde brengen, terwijl rijke landen hun economie konden vlottrekken met omvangrijke pakketten gevormd met geleend geld. Als het IMF die receptuur nu weer uit de kast haalt, zo vreest Stiglitz, leidt dat tot een nog grotere tweedeling in de wereld.

De crisis is volgens Stiglitz ’Made in America’. De VS hebben volgens hem de giftige hypotheekproducten over de wereld verspreid, evenals het evangelie van de ongereguleerde vrije markt, waarvan in de woorden van Stiglitz nu zelfs hogepriester Alan Greenspan (voormalig topman van de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken) heeft erkend dat dat een fout was. De VS hebben als voordeel dat zij nog voldoende kredietwaardig worden geacht en zo geld kunnen aantrekken. Ontwikkelinglanden kunnen dat niet. Stiglitz en een grote groep ontwikkelingsorganisaties hopen dat de top van de G20, die officieel gisteren met een diner bij Bush is begonnen, oog heeft voor die aanzienlijk verslechterde positie van de armere landen.

Organisaties zoals Oxfam Novib vinden dat morgen tijdens de gesprekken tussen wereldleiders, hervorming van het financiële systeem hoog op de agenda moet staan. De top kan twee vliegen in een klap slaan: de crisis kan nu worden bestreden en tegelijkertijd ontstaat een kans om arme landen te beschermen tegen fluctuaties van de wereldeconomie.

Ook de Global Call for Action Against Poverty (GCAP), een samenwerkingsverband van honderden hulporganisaties, denkt dat dit haalbaar is. „De rijke landen moeten juist nu hun beloftes waarmaken”, stelt de organisatie in een verklaring. Zo moet snel geld worden overgemaakt op de rekening van de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties FAO. Die organisatie kreeg dit jaar slechts een tiende in handen van de 22 miljard euro die was beloofd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden