interview

Nobelprijs: Ican gaf discussie over kernbommen nieuwe energie

Een kernproef in Mururoa in 1971. Beeld AFP
Een kernproef in Mururoa in 1971.Beeld AFP

Alfred Nobel, de Zweedse uitvinder van het dynamiet, wilde met zijn vredesprijs broederschap tussen naties en ontwapening bevorderen. Dat doet de International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (Ican) door ‘aandacht te vragen voor de catastrofale consequenties van kernwapens en door te werken aan een verdrag dat zulke wapens verbiedt’, stelt het Nobel-comité vandaag over de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede.

Hans Nauta

Bijzonder, zegt de Amerikaanse Susi Snyder om te horen dat haar organisatie zo in de geest van Nobel handelt. “Zijn idealen zijn nog altijd actueel.” Snyder is bestuurslid van Ican namens de Nederlandse vredesorganisatie Pax. Ican is sinds 2007 een coalitie van organisaties uit honderd landen die kernwapens de wereld uit willen helpen.

De internationale gemeenschap heeft maatregelen genomen tegen het gebruik van landmijnen, clusterbommen, en biologische en chemische wapens. Zo’n verbod is er nog niet voor kernwapens, ook al zijn die veel destructiever, merkt de Nobel-organisatie op. Hoe komt dat?

Snyder: “Aan een kernbom wordt een magische kracht toegeschreven. In de toptien van landen die het meeste geld uitgeven aan het leger staan de Verenigde Staten bovenaan. Ze besteden meer dan de nummers twee tot en met negen opgeteld. Toch gelooft Amerika niet dat het veilig is zonder kernwapens. Uiteindelijk zijn het onmenselijke bommen, waarvan het effect niet ophoudt bij een landsgrens. Onze campagne heeft de discussie nieuwe energie gebracht. Ook doordat we samenwerken met overlevenden van kernwapens, niet alleen uit Japan maar ook slachtoffers van kernproeven in de VS of in de Stille Oceaan.”

Als wapenfeit van Ican noemt het Nobel-comité dat op 7 juli 122 landen van de Verenigde Naties voor een verdrag over het verbod van kernwapens stemden. Ican was een drijvende kracht achter dit verdrag. Van de 124 landen stemde eentje tegen, dat was Nederland. Waarom?

“Het verdrag stelt onder meer dat landen geen kernwapens van andere landen mogen bewaren, en het is een publiek geheim dat Nederland dat doet. Nederland is er nog niet klaar voor om te tekenen, maar staat wel positief tegenover een verbod op kernwapens.”

Het verdrag mag dan winst zijn, ondertussen merkt ook het Nobel-comité op dat de spanning toeneemt in de wereld. Neem de crisis rond Noord-Korea.

“Ook zonder kernwapens was het conflict tussen de VS en Noord-Korea riskant geweest. Nu er kernwapens in het spel zijn, raakt het de hele wereld. Diplomatie is de juiste weg. Kijk maar naar het succes van de deal met Iran, die ervoor gezorgd heeft dat ze geen kernwapens hebben."

Lees ook: Organisatie tegen nucleaire wapens krijgt Nobelprijs voor de vrede

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden