Nobelprijs geneeskunde voor Australiërs Marshall en Warren

(Novum/AP) - De Nobelprijs voor geneeskunde is maandag toegekend aan de Australiërs Barry Marshall en Robin Warren voor hun onderzoek naar de rol van bacteriën bij gastritis en maagzweren.

Marshall (68) en Warren (54) ontdekten in 1982 dat bacteriën, en niet stress, de oorzaak waren van maagzweren. Sindsdien kunnen maagzweren, vroeger een chronische aandoening die niet zelden resulteerde in een operatie waarbij een deel van de maag werd weggenomen, met een korte antibioticakuur worden verholpen.

De ontdekking was des te opmerkelijker omdat die indruiste tegen de heersende, dogmatische opvatting dat maagzweren door een bepaalde levensstijl werden veroorzaakt, zei Staffan Normark van de Nobel-assemblee bij de bekendmaking van de winnaars. Omdat veel andere aandoeningen, waaronder de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, reumatische artritis en arteriosclerose, ook worden gekenmerkt door chronische ontstekingen, hebben Marshall en Warren het onderzoek naar de rol van microben bij deze aandoeningen gestimuleerd, zei het Nobel-comité.

"Het is natuurlijk het beste dat een medisch onderzoeker kan overkomen. Het is gewoon ongelooflijk", zei Marshall vanuit Perth, waar hij en Warren met familieleden bijeen waren. Warren zei opgetogen, maar ook een beetje overdonderd te zijn door het nieuws. Warren ging in 1999 met pensioen, Marshall is tegenwoordig als onderzoeker verbonden aan de Universiteit van West-Australië in Nedlands, ten zuiden van Perth.

Lord May, voorzitter van de Britse academie van wetenschappen, de Royal Society, zei dat het werk van de twee Australiërs een van de belangrijkste omslagen in het denken over een medische aandoening van de laatste halve eeuw teweeg heeft gebracht. Door zichzelf met helicobacter pylori te infecteren, vertelde Lord May, toonde Marshall in 1985 aan dat die bacterie acute maagproblemen veroorzaakt.

Warren, een inmiddels gepensioneerde patholoog uit Perth, was degene die als eerste ontdekte dat bij patiënten met maagzweren onder in de maag vaak kleine, kromme bacteriën aanwezig waren en dat in de buurt daarvan meestal infecties te zien waren. Marshall, destijds een jonge onderzoeker, raakte geïnteresseerd in Warrens onderzoek en samen begonnen zij weefselmonsters van honderd patiënten te bestuderen. Pogingen om de onbekende bacterie te kweken mislukten tot Warren in 1982 tijdens de paasdagen per ongeluk een kweek in zijn laboratorium achterliet die na vijf dagen wel tot ontwikkeling bleek te zijn gekomen.

Aanvankelijk wilde de medische stand er niet aan. "Honderd, misschien wel duizend jaar was artsen geleerd dat de maag steriel was en dat er vanwege de bijtende maagsappen geen bacteriën in konden leven", zei Warren. Thans staat vast dat helicobacter pylori meer dan 90 procent van de darmzweren en 80 procent van de maagzweren veroorzaakt. Bij het begin van de jaren '90 waren er antibiotica op de markt die maagzweren geheel kunnen genezen en zorgen dat ze niet terugkeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden