NMa trekt stunts met pillen na

Groot onderzoek naar megakortingen op dure medicijnen voor ziekenhuizen

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft bij ziekenhuizen kopieën opgevraagd van inkoopcontracten voor maagzuurremmers over de afgelopen zeven jaar. De actie is onderdeel van een groot onderzoek van de NMa naar extreem hoge kortingen die ziekenhuizen kregen bij de inkoop van dure geneesmiddelen.

Het onderzoek spitst zich toe op farmaceutisch bedrijf AstraZeneca in Zoetermeer. De firma zou jarenlang de maagzuurremmer Nexium bijna voor niets aan ziekenhuisapothekers hebben geleverd. De NMa verdenkt AstraZeneca van misbruik van de economische machtpositie.

Het patent op Nexium is inmiddels verlopen. Tot voor kort waren er meerdere dure maagzuurremmers verkrijgbaar. Door de medicijnen tegen kortingen tot 99 procent te leveren aan ziekenhuizen, hoopte het bedrijf dat de huisartsen de patiënten, na hun ontslag uit het ziekenhuis niet meer zouden terugzetten op veel goedkopere generieke maagzuurremmers.

De praktijk van hoge kortingen aan ziekenhuisapothekers speelt al jaren. In 2005 schatte een ziekenhuisapotheker in Trouw dat er jaarlijks voor 300 tot 400 miljoen aan kortingen werd gegeven door farmaceutische bedrijven. Volgens de Schiedamse zorgverzekeraar DSW gaf Pfizer zijn cholesterolverlager Lipitor in 2004 bijna gratis weg aan ziekenhuizen.

De NMa zegt in de afgelopen jaren signalen te hebben gehad over de megakortingen, onder meer van zorgverzekeraars. De toezichthouder wil niet op het onderzoek ingaan. Ook wil de woordvoerster niet bevestigen dat ziekenhuizen om contracten is gevraagd. "Alles wat we nu zeggen kan ons onderzoek belemmeren.'' Wel bevestigt de NMa dat er bij het onderzoek assistentie is gevraagd aan collega's in Zweden en het Verenigd Koninkrijk. In beide landen heeft AstraZeneca hoofdkantoren.

Voorzitter Frans Lindelauf van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers vermoedt op basis van zijn eigen inkooppraktijk dat kortingen nauwelijks meer voorkomen. "Ook in ziekenhuizen worden tegenwoordig veel meer generieke middelen gegeven aan patiënten."

Een ziekenhuisapotheker uit Brabant bevestigt dat beeld. "Die kortingen zijn inmiddels achterhaald."

Een woordvoerder van AstraZeneca meldt dat het bedrijf bezig is met het afbouwen van kortingen. "Het systeem is al een tijdje in discussie."

AstraZeneca kreeg eerder al boete
Als AstraZeneca door de Nederlandse Mededingingsautoriteit schuldig wordt bevonden aan misbruik van de economische machtspositie, kan aan het bedrijf een hoge boete worden opgelegd. De farmagigant kreeg in 2005 al eens een zware douw van de Europese Commissie wegens misleiding van overheden met als doel te voorkomen dat goedkopere maagzuurremmers de marktpositie van de voorganger van Nexium, Losec, zouden bedreigen. Het bedrijf moest aan de toenmalige commissaris Neelie Kroes een boete betalen van 60 miljoen euro. De boete werd in 2010 bekrachtigd door het Europese Hof van Justitie, waar AstraZeneca bezwaar had aangetekend.

Nexium, de opvolger van Losec, staat in Nederland al jaren in de top-10 van de meest voorgeschreven geneesmiddelen. In 2009 slikten 345.000 Nederlanders Nexium. De totale kosten: ruim 75 miljoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden