Niks schadelijks aan, en anders is er nog altijd de citroen

Vis met spinazie. Volgens sommigen is dat kankerverwekkend. Een lezeres (27) wil weten of dat klopt.

Haar vrienden weten het zeker; vis kun je prima eten in combinatie met spinazie. Of met sla. Hartstikke goed voor je. De lezeres betwijfelt dat. Sommige combinaties van vis met groenten zijn juist ongezond, volgens haar. Of erger nog: giftig!

Niet alleen in de vriendengroep van deze lezeres heerst onenigheid over dit onderwerp. "Wetenschappers discussiëren hier al jaren over", zegt Daan Kromhout, verbonden aan de afdeling humane voeding van Wageningen Universiteit.

De hoogleraar volksgezondheidsonderzoek vertelt dat als bepaalde vissoorten in aanraking komen met bladgroenten - zoals sla, spinazie, koolrabi, postelein, bleekselderij en andijvie - er een reactie optreedt waarbij inderdaad giftige stoffen vrijkomen. Deze zouden zelfs kankerverwekkend kunnen zijn.

"Bladgroenten bevatten nitraat. Dat wordt in je lichaam omgezet in nitriet. Wanneer daaraan aminozuren worden toegevoegd - die zitten in de eiwitten van vis - ontstaan nitrosaminen. En die zijn mogelijk kankerverwekkend."

Toch bevestigt Kromhout de bange vermoedens van de lezeres niet. "Deze combinatie zou eventueel risicovol kúnnen zijn als je elke dag vis met bladgroenten zou eten. Wie doet dat nou?"

Ook niet onbelangrijk: "De onderzoekers, toxicologen die meenden dat de combinatie wel degelijk schadelijk is, baseerden zich op experimenten die ze uitvoerden op dieren, ratten bijvoorbeeld. En op reageerbuisexperimenten. Bij dit soort testen worden grote hoeveelheden nitriet en aminozuren samengevoegd waaruit de mogelijk kankerverwekkende nitrosaminen kunnen ontstaan. Deze zijn niet te vergelijken met de hoeveelheden die men tot zich neemt bij de dagelijkse consumptie."

Daarnaast, vertelt Kromhout, is bij grote groepen mensen ook onderzocht wat het verband is tussen bladgroenten en het optreden van kanker. "De uitkomst was: geen enkel verband. Dierproeven en reageerbuisexperimenten laten soms nu eenmaal andere resultaten zien dan onderzoek bij de mens."

Wat Kromhout betreft kan de lezeres dus opgelucht ademhalen. "Eens in de zoveel tijd wordt deze discussie weer onder de aandacht gebracht. Maar niemand heeft ooit wetenschappelijk kunnen aantonen dat de combinatie van bladgroenten met vis schadelijk is voor mensen en kanker veroorzaakt."

Mocht ze echter echt het zekere voor het onzekere willen nemen, kan ze de tips van Kromhout opvolgen. "De lezeres zou citroensap aan haar vis-met-bladgroentenrecept kunnen toevoegen. Citroen is rijk aan vitamine C. Dit is een antioxidant die de chemische reactie, waarbij nitrosaminen ontstaan, blokkeert. Ook aardappels bevatten vitamine C, dus die kan ze bij de vis en groenten eten om de vermeende giftige stoffen tegen te gaan."

Of ze schrapt die nitraatrijke bladgroenten gewoon, oppert Kromhout. "Het is nu aspergetijd, hè. Asperges zijn nitraatarm, dus die kunnen veilig worden gegeten. Net als bloemkool, broccoli, uien, wortels en witlof."

Niet alleen op het gebied van groenten kan de lezeres voor wat anders gaan. Ook wat betreft de vissoort is genoeg variatie mogelijk. "Ze kan beter kiezen voor vette vis dan voor magere. Zalm en makreel leveren geen nitrosaminen op in combinatie met bladgroenten. De kans daarop is veel groter bij magere vissoorten zoals tilapia, kabeljauw en schol."

Kromhout raadt haar echter vooral aan om het hoofd koel te houden. "Ik ben nog nooit iemand tegengekomen die ziek is geworden van de combinatie magere vis met bladgroenten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden