Nikolic raakt snaar bij electoraat

Servië kent al honderden politieke partijen. Maar de nieuwste, van de opportunistische nationalist Nikolic, voorziet in een behoefte.

Eric Brassem

De Vooruitgangspartij SNS (Srpska Napredna Stranka) heet Servië’s jongste partij. Ze is afgesplitst van de Servische Radicale Partij SRS. In die partij was Tomislav Nikolic waarnemend hoofd sinds 2003, toen partijleider Vojislav Seselj zich meldde bij het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag om zich te verweren tegen aanklachten wegens oorlogsmisdaden.

Nikolic wist de SRS op te krikken tot eerste, later tweede partij van het land. Hijzelf schopte het tot tweemaal toe, laatstelijk in februari, net niet tot president. Maar tussen ’stadhouder’ Nikolic en SRS-chef Seselj groeiden de spanningen.

Vorige maand kwam het tot een breuk. Nikolic wilde dat de parlementsfractie van de partij het Stabilisatieverdrag ratificeerde. Dat verdrag is een opstapje naar toetreding tot de Europese Unie (maar is nog niet in werking, met name omdat Nederland vindt dat Servië méér moet doen om generaal Ratko Mladic uit te leveren). Voor Seselj staat de EU gelijk aan het verlies van Kosovo, en hij beval vanuit zijn cel dat de SRS-fractie tegen het verdrag diende te stemmen.

Daarop stapte Nikolic op, gevolgd door vele dissidenten, onder wie nummer 3 Aleksander Vucic. En in peilingen zegt twee derde van de SRS-kiezers Nikolic te volgen. Deze staat pal voor nationalistische thema’s die ook de SRS nastreeft. Maar het voornaamste streven van zijn SNS is de levensstandaard verbeteren, zei Nikolic tijdens het oprichtingscongres van zijn partij. Daarvoor is aansluiting bij de EU noodzakelijk, betoogt hij.

Ambitie is de partij niet vreemd, en een zekere schizofrenie evenmin. „Wij willen de beste bondgenoten van Rusland zijn en de meest toegewijde leden van de Europese Unie”, sprak Nikolic. Hoe hij zijn afkeer van het ’partijdige’ Joegoslaviëtribunaal wil rijmen met het EU-lidmaatschap is de vraag, en datzelfde geldt voor zijn streven om Kosovo en de Bosnisch- en Kroatisch-Servische regio’s te laten terugkeren in de Servische moederschoot.

Voor Servië, maar ook voor de rest van de wereld, is de scheuring in de radicale gelederen verheugend, helemaal nu de opportunist Nikolic er electoraal beter voorstaat dan de radicaal Seselj. Met opportunisten valt tenminste te onderhandelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden