NIJMEGEN Warme bermen

De Groene Golf, over natuur in de stad. Tot en met 20 november in Natuurhistorisch Museum Nijmegen, Gerard Noodtstraat 21. Maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur, zondag van 13.00 tot 17.00 uur.

Bij De Groene Golf, zoals de expositie in het Nijmeegse Natuurmuseum heet, worden lessen over 'natuur in de stad' beloofd, maar de stad komt nauwelijks in beeld. Brandnetel en lindeboom zijn allereerst typerend voor de achtertuin op het boerenerf van mijn grootmoeder en op afstand misschien ook nog wel een beetje voor de stad. Een groene golf associeer je toch eerder met de weelde langs de oevers van de Vlist en de Waver dan met die geknipte en geschoren maattuintjes in Nijmegen. Een groot woord hoor, groene golf, zeker voor die paar plukjes die op de dia's worden vertoond.

Je komt er natuurlijk wel wat te weten. Bijvoorbeeld dat er meer dan mens woont in de stad. Zo'n linde blijkt een woonoord voor een halve dierentuin: vleermuis, boktor, houtzwam, koolmees, duif, boomklever, muis, de linde is hun opvatting van een dak boven je hoofd. De linde beschermt ook anderszins. Sla er een spijker of naald in en de ziekte waar je aan lijdt zoekt zich een heenkomen.

Goed beschouwd zijn de mannen van de dienst gemeentewerken ecologiebeheerders, leren we. Ze zien er op toe dat dieren een kans krijgen tussen de mensenmeute door het in stand houden van voldoende linten, groene verbindingen binnen de stad en naar buiten toe. Stadse biotopen zijn vaak geisoleerd: je woont er van oudsher als dier, zoniet dan kom je er niet gemakkelijk binnen. Egels moesten we dat ook maar afraden. Wat die niet aan narigheid op hun wegen door de stad tegenkomen: muren, huizen, steile oevers, kale velden.

Maar het ging toch over een groene golf? In de stad is daar buiten tuin en park om niet veel meer plaats voor dan in de berm. Interessante plek trouwens, en niet alleen voor de paardebloem. Het bermmilieu is een grensmilieu, heet het. De invloeden van de weg nemen zijwaarts af en dat heeft gevolgen voor de zout- en voedselconcentratie door de berm heen. Hier dus een ordinaire boterbloem, maar even verderop plotseling een excentrieke spriet.

Spoorwegbermen koesteren dikwijls nog zeldzamere planten. Die trekken onverwachte warmte- en droogteminnende planten aan. Maar uiteindelijk spant ook in de stad de waterkant de kroon. Daar willen we dan wel even meer van vernemen, maar na een handjevol voorbeelden luidt het advies: “Er valt nog veel meer over te vertellen maar u kunt er 't beste zelf op uittrekken om dit te ontdekken.” Het wordt tijd om je bekocht te voelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden