Nijmegen ontbeert vooral een structuur

door Onno Havermans

Doen alsof er een ramp begint. Dat is nieuw voor Nijmegen, maar het moet. Elk groot evenement, hoe lieflijk ook, moet op het ergste zijn voorbereid. Dus ook de Vierdaagse.

Hulpverleners horen niet aan tafel bij de organisatie van een evenement. Ze moeten de burgemeester adviseren, die immers het laatste woord heeft over openbare orde en veiligheid. Andersom hoeven de brandweer en de ziekenbroeders zich niet te bekwamen in de fysiologische gevolgen van tropisch weer. Daarvoor huurt de Vierdaagse maar een weerman in.

Het rapport van de Nijmeegse gemeentesecretaris Pier Eringa kraakt een reeks kritische noten, maar dit is de belangrijkste: er moet een duidelijke scheiding zijn tussen de verantwoordelijkheden van de stichting en de gemeente. De een gaat over de afstand en voorzieningen onderweg, de ander over veiligheid.

Het doet denken aan de geruchtmakende nieuwsjaarsrede van burgemeester Guusje ter Horst in 2004. Haar waarschuwing voor ’particuliere clubjes die een goede relatie hebben met ambtenaren of bestuurders’ waardoor de handhaving in Nijmegen zou verslappen, werd opgevat als een beschuldiging van vriendjespolitiek. Het kostte Ter Horst moeite de gemeenteraad duidelijk te maken dat ze zich zorgen maakte over de Bourgondische mentaliteit van de Nijmegenaren.

Net als Ter Horst komt Eringa van buiten. En net als zij zet de voormalige politiekorpschef van Flevoland vraagtekens bij de losse omgangsvormen in Nijmegen. Het kan geen toeval zijn dat Ter Horst juist hem vroeg onderzoek in te stellen naar de gebeurtenissen op 18 juli.

Dit jubileumjaar werd de Vierdaagse al na de eerste dag afgelast, nadat er twee doden waren gevallen. Tientallen mensen raakten op de Oosterhoutsedijk in Lent door de hitte bevangen. Toch verliep de hulpverlening goed, concludeert Eringa. De ene dode werd ter plekke gereanimeerd en de ambulance was snel ter plekke, al mocht dat niet baten. De ander overleed pas na terugkeer op de camping.

Toch ging er ook van alles mis. Ziekenhuizen wisten niet welke gewonden onderweg waren en gaven geen informatie over opnames, zodat het overzicht ontbrak. De meldkamer raakte overbelast. Het veiligheidsoverleg was alleen gericht op de menigte, in de gemeenten waar de wandelaars doorheen liepen was geen draaiboek voor calamiteiten, de burgemeester en de marsleiding werden te laat ingelicht en de hulpverlening schaalde te laat op.

Daar zijn verbeteringen mogelijk. De aanbevelingen van Eringa lopen parallel aan die van de commissie Hermans, ingesteld door de Stichting Vierdaagse. Verschil is er waar het gaat om de keuze van doorgaan of niet. Hermans pleit voor een gezamenlijk besluit van stichting, gemeente en hulpdiensten. Maar Eringa wil geen gezellig clubje. De organisatie beslist, de overheid toetst of aan alle voorwaarden is voldaan. Zakelijk, helder. De burgemeester heeft het laatste woord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden