Nigerianen vangen elkaar op

OPvang in de regio | De 1,6 miljoen vluchtelingen in Nigeria krijgen bijna allemaal onderdak bij particulieren. Dorpshoofd Abuba ving 1500 vluchtelingen op. 'Natuurlijk was het eerst spannend'

Opvang in de eigen regio'. Het is een veelgehoorde term in het vluchtelingendebat, vooral gebezigd door Europese politici die de vluchtelingenaanwas willen indammen. Terwijl uit cijfers van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, UNHCR, blijkt dat 86 procent van de vluchtelingen en ontheemden wordt opgevangen dichtbij de conflicten waarvoor mensen vluchten.

In Nigeria wordt 90 procent van de 1,6 miljoen ontheemden uit het door terreurgroep Boko Haram geteisterde noordoosten van het land, opgevangen door andere Nigerianen. Slechts 10 procent van de interne vluchtelingen zit in kampen. In en rond de stad Yola hebben gemeenschappen grote groepen ontheemden verwelkomd uit de aangrenzende noordoostelijke staat Borno, de geboorteplaats van Boko Haram.

Fotograaf Chris de Bode bezocht hen in opdracht van de Joint Response Nigeria, waarin vijf organisaties (Save the Children, Oxfam Novib, Stichting Vluchteling, Tear en ICCO/Kerk in Actie) samenwerken met 5,3 miljoen euro steun van het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken. Zij ondersteunen gemeenschappen met voedsel, water, latrines, gezondheidszorg en psychosociale begeleiding van kinderen en vrouwen die slachtoffer waren van geweld. De fotoserie toont volgens De Bode aan dat, met hulp van anderen, een bevolking in staat is om elkaar op te vangen en vreedzaam met elkaar te leven. Een Nigeriaanse werknemer van Save the Children liet weten dat haar vader vijftien mensen in huis heeft.

Dorpshoofd Abuba, ongeveer 65 jaar en leider van een gemeenschap van 2500 bewoners aan de rand van Yola, ontving zelfs 1500 vreemden nadat een ander dorpshoofd een beroep op hem deed in 2014. Chief Idrisa was zijn dorp in Gwoza, 350 kilometer van Yola, ontvlucht omdat het zou worden ingenomen door Boko Haram. Via via hoorde hij dat zijn mensen bij Abuba welkom waren. Abuba stelde, na overleg met zijn gemeenschap, een stuk grond beschikbaar. Toen had het noodlot al toegeslagen: op 3 juni 2014 bezette Boko Haram het dorp, twee weken voordat het Nigeriaanse leger het kon bevrijden. Ruim 3500 inwoners kwamen om of werden gevangen genomen. Het lukte 1500 mensen om te vluchten naar het dorp van Abuba.

"Als mijn mensen ooit moeten vluchten, dan hoop ik ook op een veilige haven", zo verklaart Abuba zijn gastvrijheid. "Natuurlijk was het eerst spannend: wie lieten we binnen? Haalden we het geweld ook naar ons toe? Idrisa en ik hebben goede afspraken. Hij geeft leiding aan zijn gemeenschap en ik aan de mijne. Ik wil wel iedere nieuwe bewoner van zijn gemeenschap ontmoeten, om er zeker van te zijn dat ik het kwaad niet binnenlaat. Ze mogen ons drinkwater en onze landbouwgrond gebruiken. Mijn mensen schonken touw, hout, palen en huisraad aan onze gasten om samen hun onderkomen te bouwen. We deelden ons voedsel, want velen waren verzwakt. Inmiddels heeft tussen beide gemeenschappen het eerste huwelijk plaatsgevonden."

Idrisa: "Tijdens de bezetting werden ouders voor de ogen van hun kinderen vermoord, meisjes vanaf tien jaar uitgehuwelijkt aan de bezetters en jongens gevangengenomen voor de strijd. Mijn vrouw en kinderen zijn in de stromende regen 's nachts weggeslopen. Ze hebben zich verstopt in beken, bomen en holen. Mijn vrouw is zelfs bevallen tijdens de vlucht. Ze hebben acht dagen en nachten gelopen voordat ze hier in veiligheid waren. Mijn oudste dochter wordt nog altijd vermist."

Idrisa en zijn mensen durven nog niet terug. "Van ons mooie dorp is niets meer over. Voorlopig blijven we hier. Ze laten ons op hun land werken en dan mogen we delen in de oogst. Abuba is een goede vriend van me geworden. Hij is als Chief van het gastdorp uiteindelijk de hoogste baas. Ik kan me een leven zonder hem niet meer voorstellen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden