Nigeria blijft zwijgen over ontvoering schoolmeisjes

Archieffoto Nigeriaans meisjes uit 2003 Beeld epa

Ze zouden examen doen, maar zover is het nooit gekomen. Het is nu bijna twee weken geleden dat tientallen Nigeriaanse meisjes midden in de nacht van hun kostschoolbedden werden gelicht en in vrachtwagens werden gesleurd. Werk van de rebellengroep Boko Haram, is het vermoeden. Een schokkende ontvoering waar het angstvallig stil over blijft.

Het komt niet vaak voor dat politieke leiders na zo'n tragedie zo lang blijven zwijgen, zegt BBC-correspondent Will Ross. Hij doelt op het optreden van de Nigeriaanse president Goodluck Jonathan. "Zelfs de Britse minister William Hague van buitenlandse zaken heeft nog meer losgelaten over de kwestie dan de president", schrijft Ross. In plaats van duidelijkheid te scheppen, lijkt Jonathan er alles aan te doen de zaak te verbloemen.

De ontvoerde meisjes uit het stadje Chibok in de noordoostelijke staat Borno werden als een van de weinigen opgeroepen om weer naar school te gaan. De meeste scholen in het door aanslagen geteisterde gebied zijn gesloten. Maar de meisjes moesten examen doen. Voor de schooldirectie reden genoeg om haar schooldeuren weer te openen. Geen verstandig idee, want rebellengroep Boko Haram, die vermoedelijk achter de ontvoering zit, heeft het gemunt op scholen, docenten en leerlingen. De westerse invloeden in het Nigeriaanse onderwijs 'zijn zondig', vindt de islamitische groepering gelinkt aan al-Kaida.

In februari nog staken leden een school in brand. Het gevolg: bijna zestig doden. Een bomaanslag in de hoofdstad Aboeja eiste zeventig levens en ook de aanslag op een busstation zorgde voor slachtoffers. In totaal lieten dit jaar 1500 mensen het leven als gevolg van de acties van Boko Haram. En momenteel wordt er gevreesd voor het leven van de naar het schijnt 234 ontvoerde meisjes.

Over dat aantal schiepen Nigeriaanse autoriteiten lange tijd verwarring. Eerst waren er 85 meisjes vermist, toen ineens iets meer dan honderd. Kort geleden nog waren alle meisjes plots vrijgelaten. Pas een week terug meldde het schoolhoofd van de tieners op basis van registratiedocumenten dat 230 meisjes zijn ontvoerd. Ouders voegden daar zelf nog vier aan toe. Een paar meisjes wisten te ontsnappen. Dertig in totaal, gokken diverse media. Maar wat er met de overige 200 is gebeurd, weet niemand zeker.

Communicatie met haken en ogen
"Ik zag elf militaire voertuigen met heel veel meisjes erin voorbij razen", vertelde een bewoonster van het stadje Gwoza aan de BBC. Het zou, als het klopt, het eerste teken van leven zijn van de meisjes sinds hun ontvoering. Een teken van hoop. Voor de ouders, maar misschien ook wel voor de politiek die de onrust probeert te temperen.

Tijdens een van de weinige momenten dat hij de pers te woord stond, vertelde de woordvoerder van de president dat " het feit dat sommige meisjes zijn gered, hoop geeft". "Het geeft ons het gevoel dat de meisjes weer veilig bij hun ouders teruggebracht kunnen worden", aldus Reuben Abati.

Maar wat Reuben niet vertelt, is dat de meisjes niet zijn gered. Ze zijn gevlucht. De militairen die ze hadden moeten redden, hebben tot nu toe nauwelijks ingegrepen. "We kunnen niet dezelfde militaire inval plegen als er burgers bij betrokken zijn", vertelden ze aan The Guardian. "We hebben niet de juiste wapens om tegen Boko Haram in te gaan", was het verhaal tegen de BBC. "Het ligt niet aan ons, maar aan onze leiders", gingen ze verder. "Die willen ons de wapens niet geven." En misschien nog wel belangrijker voor de militairen: "Stel nou dat we wel gaan. Praktisch ongewapend. Dan zijn we dood. En onze familieleden dan? Wie helpt hen dan?"

Meisjes worden gebruikt als seksslavinnen
De ouders van de meisjes namen daarom zelf het heft in handen. Ze zamelden geld in voor brandstof en trokken de bossen in om hun dochters te vinden. De militairen hebben altijd geweigerd de bossen te betrekken waar de militanten van Boko Haram zich vermoedelijk schuilhouden. Maar de heldenactie van de ouders was zonder resultaat. Al voor zonsondergang moesten ze terugkeren om hun eigen leven niet in gevaar te brengen.

Mausi Segun van Human Rights Watch vreest voor de toekomst van de meisjes. Het herinnert haar aan de ontvoering van tientallen meisjes afgelopen november. "Ze rukten schaamteloos meisjes uit hun huizen of plukten ze van straat en gooiden de ouders wat geld toe. Die meisjes noemden ze dan hun vrouw", vertelt ze aan PBS Newshour.

Maar die zogenaamde echtgenotes zijn veredelde seksslavinnen, weet Segun. "De militanten van Boko Haram trekken het land door. Ze zijn lang weg bij hun vrouwen en die meisjes dienen als tijdelijke vervanging. Ze verrichten huishoudelijke taken en seksuele handelingen. Sommigen mogen na een paar maanden terug keren."

Dat de militairen nauwelijks ingrijpen is onacceptabel, zegt Segun. Het aantal ontvoeringen neemt namelijk toe. De gouverneur van Borno heeft bijna 217.000 euro uitgeloofd aan degenen die kan vertellen waar de meisjes zich bevinden. Moeders, vaders en overige familieleden doen via de media een beroep op de militanten van Boko Haram. "Ik smeek jullie, Boko Haram, heb genade met onze kleintjes. Zij zijn de toekomst. Ik smeek jullie, laat onze dochters vrij", aldus een van de vaders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden