Nigeria barst van IT-talent; éerlijk IT-talent

Internetcriminelen krijgen concurrentie van hacktivisten, ethische hackers en cyber-ondernemers

REPORTAGE | SEADA NOURHUSSEN

LAGOS, NIGERIA - Geen microfoontje verstopt onder de blouse? En uw identiteitsbewijs, alstublieft. De nerveuze jongen, laten we hem Michael noemen, praat nooit met vreemden. Laat staan met de pers. Hoe weet hij dat deze journalist geen geheim agent is? Michael - 22 jaar, onschuldige puppy-ogen, vlassnorretje - is naar eigen zeggen een soort staatsvijand in Nigeria.

Hij is namelijk hacktivist, iemand die inbreekt in computersystemen. "Maar dan om misstanden aan te kaarten", zegt hij er snel bij vanaf het dak van de Co-Creative Hub, een broedplaats voor IT-ondernemers in Nigeria's overvolle - minstens 10 miljoen inwoners - commerciële hoofdstad Lagos. Michael beweert de websites van het leger, het ministerie van financiën en economische zaken te hebben gekraakt om anti-corruptieboodschappen achter te laten. "Onze leiders moeten weten dat ze niet overal mee weg kunnen komen."

Hij begon als 14-jarige voor de lol zijn moeders mobieltje en het computersysteem van zijn school te kraken. "Ik kon gratis bellen op haar telefoon en de cijferlijsten op school inzien. Later zag ik in dat ik ook onrecht aan de kaak kon stellen met hacken." Michael zegt met een handjevol andere cyberactivisten achter 'Occupy Nigeria' te zitten. De organisatie kreeg vorig jaar een miljoen Nigerianen op de been om te protesteren tegen de afschaffing van de brandstofsubsidies in het olieproducerende land. Dat ging over in stakingen en demonstraties tegen corruptie en de uitgaven van politici. Glunderend: "Ik ben toen gearresteerd. Julian Assange van Wikileaks is mijn grote voorbeeld".

Michael hoopt dat zich meer hacktivisten ontpoppen in Nigeria. Al is het maar opdat Nigerianen het imago van 'internetoplichters' kwijtraken. Iedereen heeft de mailtjes wel eens gehad: een zogenaamde oliebaron of erfgenaam van een president vraagt om zijn miljoenen op uw bankrekening te parkeren zodat de corrupte Nigeriaanse overheid het niet inpikt. Als u maar alvast een klein bedrag voor 'administratie' overmaakt. Miljarden zouden er zo worden ingepikt van naïeve westerlingen. "Om wachtwoorden van e-mailadressen te kraken hoef je geen genie te zijn", schampert Michael. "Ik schaam me voor die gasten."

Maar ook hacken voor een goed doel is niet helemaal in de haak. Dat weet Michael. "Bovendien verdien ik er niks aan. Daarom heb ik nu een app ontwikkeld waardoor werkzoekenden en bedrijven elkaar makkelijker kunnen vinden."

Op het dak en in de zaal beneden van de 'CC Hub', dat een van de snelste draadloze netwerken van de stad heeft, zwoegen andere prille internetondernemers, bloggers en techneuten op een baanbrekend concept. Sommigen zitten met hun laptops, tablets en smartphones zelfs op de grond. Waar ze hun kennis vandaan hebben? Michael: "De meesten zijn autodidact, net zoals ik."

Drie kwartier noordwaarts leren andere jongeren juist hoe ze types als Michael kunnen bestrijden. Op de IT-academie New Horizons kun je namelijk 'gecertificeerd ethisch hacker' worden: iemand die de veiligheid van netwerken van bedrijven, banken en overheden test door ze te kraken, zodat ze vervolgens beter beveiligd kunnen worden. "Daar is vraag naar want onze overheid wil bijvoorbeeld het betaalverkeer totaal elektronisch maken - geen contant geld meer", vertelt docent Olumide Ojo (38) vanuit een leeg klaslokaal vol pc's. "Maar onze betaalsystemen voldoen niet aan de internationale veiligheidstandaarden. En net zoals in Europa zijn banken hier bang voor cyberaanvallen."

Aspirant-ethische hackers worden eerst doorgelicht door het hoofdkantoor van New Horizons in California. Wie niet brandschoon is, mag niet deelnemen. Hacktivist Michael zou vanwege zijn arrestatie geen kans maken. Ojo: "De gegevens van de studenten komen zelfs terecht bij de FBI. Als ze hun kennis misbruiken komen ze in grote problemen."

Tim Akano (52), vroeger leidinggevende bij Unilever en Coca-Cola en sinds 2005 directeur van New Horizons, heeft een droom voor Nigeria: "Van dit land dé IT-hub van Afrika maken". New Horizons biedt namelijk talloze cursussen: programmeren, software ontwikkelen en systemen beheren. De academie heeft een tweede afdeling in regeringsstad Abuja en werkt samen met scholen door heel Nigeria.

Volgens Akano moet de bovengemiddelde interesse voor nieuwe technologie onder Nigeriaanse jongeren slimmer ingezet worden. "Er is zoveel potentieel. Onze jongeren pikken innovaties snel op. In een land met 170 miljoen inwoners moet je wel inventief zijn om te overleven. Helaas krijgen de oplichters, het slechte voorbeeld van Nigeriaans internettalent, de meeste aandacht. Wij creëren goede voorbeelden voor de toekomst."

Maar direct buiten de poorten van het serene New Horizons wacht de rauwe realiteit: 'Computer Village'. Op deze chaotische en luidruchtige elektronicamarkt - de grootste van West-Afrika - werd de Nigeriaans e-mailzwendel geboren. Ook nu nog worden vanuit de cybercafés duizenden nepmailtjes de wereld in gestuurd: dat levert nog altijd geld op.

Hosselen gebeurt in Computer Village ook buiten het net om. "Blackberry? iPhone?", fluisteren bezwete jongens, die lichamelijk contact niet schuwen, in de oren van voorbijgangers. Van GPS-systemen en moederborden tot koptelefoons; alles is er te krijgen. Wel goed opletten of het echt of nep is. Anderzijds: als iets kapot is, schijn je in Computer Village ook wel weer de beste reparateurs van West-Afrika te kunnen vinden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden