Nieuwste verfilming Lady Chatterley draait om tederheid

„Sexual intercourse began/ In nineteen sixty-three/ (Which was rather late for me)/ Between the end of the Chatterley ban/ And the Beatles’ first LP.” Aldus dichtte ooit de Britse dichter Philip Larkin. Bekende ironische regels die nu weer veel geciteerd worden ter gelegenheid van de succesvolle Franse verfilming van de tweede versie van het boek van D. H. Lawrence. Net als Larkin kenschetst de Franse regisseuse Pascale Ferran de schandaalroman van D. H. Lawrence als het verhaal van een initiatie. Via de affaire met jachtopziener Parkin verkent Ferrans Lady Chatterley niet alleen haar eigen lichaam en het lichaam van haar minnaar, maar ook het woud, de mijnen, haar en zijn klasse; de wereld kortom.

Voor zijn tweede versie van ’Lady Chatterley’s Lover’ overwoog D. H. Lawrence de titel ’Tenderness’. Hij zag ervan af na een lunch met een vriendin die zich had opgewonden over de expliciete inhoud van het boek en hem boos meldde dat hij het beter ’John Thomas en Lady Jane’ kon noemen, namen die hij in de roman gebruikte voor het mannelijke en vrouwelijke geslachtsorgaan. Toch was het de tederheid in deze tweede versie die Ferran raakte en die ze ook opnieuw oproept in haar zo bijzonder mooi bedachtzame film.

Na het verbod in Engeland bij verschijning in de jaren twintig, de rechtszaak begin jaren zestig, de herwaardering daarna, en nieuwe verkettering uit feministische hoek (Kate Millet) in de jaren zeventig, zag Ferran Lawrence als de eerste westerse schrijver die erin slaagde om een vrouwelijke belevingswereld van binnenuit te verbeelden. Anders dan Flaubert deed in Mme Bovary kroop Lawrence volgens Ferran in deze tweede versie wel diep onder de huid van zijn heldin.

Ferran is niet de eerste filmer die ’Lady Chatterley’ aanpakte. Uit 1983 stamt de filmversie met Sylvia Kristel. Tien jaar later verfilmde Ken Russell het boek voor tv met een hysterische Joely Richardson en binkerige Sean Bean. Er zijn talloze varianten van het liefdesverhaal tussen vrouw van stand en lager gesitueerd mannelijke natuurmens; van ’The Blue Lagoon’ tot aan Guy Ritchie’s (en Madonna’s) mislukte ’Swept Away’.

Ferran is ook niet de eerste die het ’fallocentrisme’ van Lawrence (’oh you, great phallus’) in een ander perspectief plaatst. Andrew Davies (bekend van de Jane Austen-verfilmingen) schreef de meeslepende tv-film ’The Chatterley Affair’ waarin hij het rechtbankverslag van de rechtszaak in 1960 nauwgezet volgt en twee betrokkenen een even onwettige, gepassioneerde affaire laat krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden