Nieuwste bezuinigingsplan treft alle Ieren hard

amsterdam – De Ieren zullen de komende jaren niet gewoon bezuinigen zoals zoveel landen, ze zullen werkelijk gaan hakken.

Gisteren kreeg het Ierse parlement het vierde bezuinigingsplan sinds 2008 voorgeschoteld. Een plan dat volgens de regering van premier Cowen het antwoord is op de ergste crisis in de Ierse geschiedenis.

Gisteravond stemde het Ierse parlement in met lastenverzwaring op autobrandstof, het eerste van een reeks voorstellen van minister Brian Lenihan (financiën). Kern van zijn begrotingsvoorstel voor 2011 is een bezuiniging van 4,5 miljard euro en extra belastingen ter waarde van 1,5 miljard euro.

Lenihan noemde de crisis een zeer traumatische ervaring. Huishoudens moeten ermee rekenen dat zij er de komende jaren op jaarbasis vele honderden euro’s op achteruit zullen gaan. Zo zullen de laagste inkomens voor het eerst inkomstenbelasting gaan betalen. Het wettelijk minimumloon zakt met een euro per uur naar 7,65 euro en in sociale voorzieningen, zoals pensioenen en kinderbijslag, wordt het mes gezet. Ambtenaren zullen stevig worden gekort op hun salaris, zo zij hun baan al behouden.

De maatregelen moeten de komende vier jaar leiden tot een bezuiniging ter waarde van 15 miljard euro. Teneinde het probleem te schetsen: Ierland geeft dit jaar 50 miljard euro uit en daar staat aan inkomsten maar 31 miljard aan belastingopbrengsten tegenover. De nationale schuld is als gevolg van een groot aantal reddingsoperaties van Ierse banken met 32 procent opgelopen. De kosten van de redding van de banken worden geraamd op bijna 40 miljard euro.

Veel keus hebben de Ieren overigens niet. De bezuinigingen moeten er komen, willen zij gebruik kunnen maken van een reddingspakket dat is opgesteld door de EU en het Internationaal Monetair Fonds.

Naar verwachting zal binnenkort al gebruik worden gemaakt van dat pakket. De eerste tien miljard euro worden besteed aan het overeind houden van vijf Ierse banken die voor een belangrijk deel of geheel door de overheid genationaliseerd zijn.

De Ierse overheid wenst het begrotingstekort van het land, dat tot voor de crisis van 2008 nog werd beschouwd als een snelle groeier, terug te brengen naar 3 procent – het percentage dat door de Europese Unie als norm voor een gezonde staatshuishouding wordt gezien. Nu is het begrotingstekort volgens de jongste cijfers opgelopen tot 11,6 procent van het bruto binnenlands product.

Aan de bijeenkomst van het parlement gingen stevige protesten vooraf. Tegenstanders van premier Brian Cowen denken dat de bezuinigingen averechts zullen werken en dat Ierland in een neerwaartse spiraal terecht komt. Cowen heeft al moeten beloven dat hij het parlement ontbindt zodra de bezuinigingsmaatregelen zijn ingevoerd, vermoedelijk februari volgend jaar. Cowens regering steunt op 82 parlementsleden, een kleine meerderheid van twee.

Teneinde de magere economische groei van Ierland niet in de kiem te smoren, wordt het bedrijfsleven zo veel mogelijk gespaard. De belastingen die bedrijven betalen worden niet verhoogd. Maar verder wordt overal belasting op geheven, ook op weddenschappen die via internet bij bookmakers worden afgesloten.

Volgens minister Lenihan zijn er bescheiden lichtpuntjes. Na een krimp van 7,6 procent in 2009, groeit de economie weer, zij het zeer bescheiden. Die groei is alleen te danken aan de export, die in de eerste helft van dit jaar 7 procent toenam.

Gisteren meldde persbureau Bloomberg op basis van betrouwbare bronnen dat eind deze week de overheid met twee noodlijdende banken – Anglo Irish Bank en Irish Nationwide Building Society – bespreekt welke delen van de banken samengevoegd kunnen worden.

Ierland heeft ten opzichte van zijn economie een te groot bankwezen. Herstructurering van de banken is dan ook een voorwaarde om de 85 miljard euro hulp van EU en IMF te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden