NIEUWSMAKERS / Ariel Sjaron vult het vacuüm van Bibi

Het Britse gezegde dat oude soldaten nooit sterven maar langzaam vervagen, gaat in Israël niet op, zeker niet als die soldaat Ariel Sjaron heet. De Likoed heeft 'Arik' - zo noemen zijn partijgenoten hem liefkozend - donderdag met overtuigende meerderheid tot partijleider en opvolger van Bibi Netanjahoe gekozen. Sjaron kreeg 53 procent van de stemmen en liet zijn rivalen, burgemeester van Jeruzalem Ehoed Olmert en oud-minister Meir Sjitriet, ver achter zich.

Inez Polak

Sjaron heeft de naam een havik te zijn. Zijn andere bijnaam 'de bulldozer' wijst niet zozeer op zijn omvang, als wel om zijn immer krachtdadige optreden. Waar hij ook voor staat, Sjaron weet van geen ophouden, of het nu zijn oversteek van het Suez-kanaal is, waarmee de generaal in 1973 Israël alsnog aan de overwinning wist te helpen; of als minister van defensie zijn omstreden doorstoten bij Israëls invasie in Libanon; of in de functie van minister van landbouw en infrastructuur als de motor achter de kolonisatie van de Westoever. Sjaron was ook degene die meer dan twintig jaar geleden de rechtse partijen omsmeedde tot het Likoedblok en de grondslag legde voor de overwinning van de tot dan verguisde Likoedleider Menachem Begin. Zelf wist hij nooit dat leiderschap, en daarmee het premierschap, te bereiken. Dat partijleiderschap is hem nu dan toch op 71-jarige leeftijd gelukt. Voor het premierschap moeten de kaarten nog geschud.

Want Sjaron vult op het ogenblik als 'oud, ervaren en gezaghebbend' politicus het vacuüm dat Benjamin 'Bibi' Netanjahoe na zijn vernietigende nederlaag heeft achtergelaten. In feite heeft Sjaron zich van het begin af aan gepresenteerd als een 'tussenpaus', die als enige de geruïneerde partij kan opkalefateren en klaar kan stomen voor de verkiezingen over vier jaar. Het bleek een succesvolle tactiek te zijn. Sjaron beloofde dat hij over twee jaren opnieuw verkiezingen zal houden over de vraag wie de kandidaat van de partij wordt voor het premierschap. Hij sloeg daarmee twee vliegen in één klap. Hij ontnam zijn rivalen het argument dat hij met zijn 71 jaar te oud is om de partij naar de verkiezingen te leiden. En hij speelde in op de enige echte hoop van een aanzienlijk deel van de Likoedaanhang: de terugkeer van hun leider, hun Bibi.

Netanjahoe doet er vooralsnog het zwijgen toe. ,,Ik ben met vakantie, ik zeg niks'', voegde hij donderdag zijn aanhangers toe die hem bij het stemhokje toezongen: ,,Hij komt terug, hij komt terug, hij komt terug!''

Het scenario is simpel. Netanjahoe wil de komende twee jaar met zijn boek, interviews en lezingen goed geld verdienen voor eigen gebruik. Daarnaast zal hij zijn bemiddelde vrienden in de VS aanspreken op hun bijdrage aan zijn terugkeer. Over twee jaar, als blijkt dat premier Barak niet al zijn rooskleurige beloftes over voorspoed en vrede kan waarmaken, en als Netanjahoe's voormalige coalitiegenoten zijn list en bedrogpraktijken zijn vergeten, doet hij opnieuw een gooi naar het leiderschap.

Is dit ook het scenario van Sjaron? Sommigen wijzen erop dat Sjaron nog nooit ergens vrijwillig is opgestapt. Zij gokken op een ander scenario en wijzen op de goede relatie tussen premier Barak en Sjaron, die hun militaire verleden delen.

Het is niet uitgesloten dat Barak Sjaron op een gegeven moment zal uitnodigen tot de regering toe te treden. Bijvoorbeeld als de belangrijkste knopen in het vredesproces zijn doorgehakt en de religieuze partijen weer eens te hoge eisen stellen. Wie weet wil Barak ze dan inruilen voor Sjaron en zijn Likoed. Want behalve de havik Sjaron is er ook de realist Sjaron, die als een van de eersten erkende dat de Palestijnse staat al in aantocht was. Vanuit het pluche van de kabinetszetel, kan Sjaron nog best eens besluiten dat hij meer is dan een tussenpaus.

Maar ach, in Israël is de profetie nog altijd voorbehouden aan de dwazen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden