Nieuwkomers moeten knokken voor die ene zetel

Nieuwe partijen hebben het lastig deze campagne. Ze klagen over een tekort aan aandacht. 'Landelijk word ik genegeerd.'

Jacques Monasch zit in de eindsprint van zijn campagne. Vrijdag was hij op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt, zaterdag op pad in Noord-Brabant en Limburg, gisteren bij een debat in Friesland. Hij voert campagne in de schaduw van de strijd die de bekende lijsttrekkers dagelijks op televisie voeren. Monasch, met enige frustratie: "Daar kom je gewoon niet tussen".


November vorig jaar presenteerde Monasch zijn partij 'Nieuwe Wegen', nadat hij uit onvrede uit de PvdA was gestapt. Met een economisch links en sociaal-cultureel rechts programma zag hij kansen op 'twintig zetels'. Inmiddels heeft hij de verwachting bijgesteld naar 'nul tot drie'. "Lokaal en regionaal is er aandacht, maar landelijk word ik volledig genegeerd. Ook door jullie." Monasch wil niet verwijtend overkomen, benadrukt hij. Maar wrang vindt hij het wel.


Aan deze verkiezingen doen liefst 28 partijen mee, waaronder zeventien nieuwkomers. Zij hebben een waarborgsom van 11.250 euro moeten betalen, in elke kieskring waren tientallen handtekeningen van sympathisanten nodig. Er zijn kandidaat-Kamerleden geselecteerd, kieslijsten opgesteld, verkiezingsprogramma's geschreven. Nu knokken de nieuwelingen voor een plek tussen de gevestigde namen.


Deze partijen hebben het geluk dat Nederland, in tegenstelling tot sommige andere Europese landen, geen kiesdrempel kent. Vorige verkiezingen leren dat er ongeveer 63.000 stemmen nodig zijn voor een zetel, de omvang van een kleine stad.


Er is altijd hoop, zegt Robert Valentine, lijsttrekker van de Libertarische Partij. Met een pleidooi voor een zo klein mogelijke overheid voert hij campagne op straat en vooral via sociale media. In 2012 kreeg de partij bij de Kamerverkiezingen exact 4163 stemmen, 0,04 procent van het totaal. En dit jaar is de concurrentie nog groter, beaamt Valentine: GeenPeil, Forum voor Democratie (FvD), Voor Nederland (VNL). "Ja, dat haalt de Libertarische Partij nogal de wind uit de zeilen."


Afgaande op Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van vijf peilingen, maken van de nieuwkomers VNL (Jan Roos), FvD (Thierry Baudet) en Denk (Tunahan Kuzu) kans op één of meer zetels. Ancilla van de Leest, lijsttrekker van de Piratenpartij, kent de peilingen. "Ik neem ze niet heel serieus. Bij de Brexit en de Amerikaanse verkiezingen zaten ze er behoorlijk naast. De tegenbeweging bleek veel sterker dan gedacht. Dat zal hier in Nederland ook zijn." Van de Leest rekent op drie zetels.


Wat ook haar dwars zit: de geringe aandacht van de landelijke media. "Jan Roos scoort slecht in de peilingen en mag overal opdraven. Dat geldt ook voor Sylvana Simons. De Piratenpartij is groot in IJsland, we zitten in het Europees Parlement. Er zijn genoeg mensen geïnteresseerd in ons verhaal." Maar, zegt de lijsttrekker, er is nauwelijks kans om dit aan het grote publiek te vertellen.


Een groep nieuwkomers, waaronder de Libertarische Partij, de Ondernemerspartij (van ex-PVV'er Hero Brinkman) en de Vrijzinnige Partij (van ex-50Plus-Kamerlid Norbert Klein) heeft de media vorige week een 'brandbrief' gestuurd. Ze willen dat 'alle partijen voor de verkiezingen een evenredige kans krijgen'.


Veel succes heeft de actie nog niet opgeleverd. Sylvana Simons mag aanschuiven bij het praatprogramma 'Pauw en Jinek', Thierry Baudet ook. Maar toen Geert Wilders afzegde voor 'Nieuwsuur', vorige week donderdag, bleef de stoel leeg. "Ik was graag zijn vervanger geweest", zegt Jacques Monasch. "Het is net een voetbalwedstrijd: als je niet mee mag spelen, kun je ook niet scoren."


Monasch gaat vol enthousiasme door. Dinsdagavond mag hij meedoen met het NOS-slotdebat, waar hij in discussie gaat met Henk Krol (50Plus) en Kees van der Staaij (SGP). Monasch: "Het is een beetje alsof je in blessuretijd mag invallen, maar ik grijp elke kans".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden