Nieuwjaar alleen nog belangrijk op het platteland

De fietsenmaker is weer aan de slag, de groentemarkt is wel open maar heeft nog geen verse waar. Na een lange nieuwjaarsvakantie start China met horten en stoten weer op. Mijn huishoudster stort zich energiek op de was. "Lekker aan de slag. Nieuwjaar is een duffe week voor de televisie", zegt ze. In haar jonge jaren was het Lentefestival nog iets om naar uit te kijken. Dan kocht ze nieuwe kleren en stond ze dagen in de keuken voor speciale nieuwjaarsgerechten. Dan kwam er vlees op tafel en buiten waren de straten levendig, met operazangers, drakendansers en straatverkopers.

In Peking zijn veel nieuwjaarstradities verwaterd. Maar rij een uur of drie naar het platteland, en je merkt dat de tijd daar heeft stilgestaan en dat Nieuwjaar er nog een belangrijk moment is. Het vestingstadje Nuanquan is heerlijk ouderwets. In theehuisjes aan de hoofdstraat staan storende beeldbuizen met het nieuwjaarsgala van de staatsomroep in eeuwige herhaling. Bij tempels en pleinen warmen uitgelaten boeren hun handen aan manshoge vuurkorven met brandende steenkolen. De straten zien rood van de rode lantaarns. Straatverkopers leuren met dozen fruit, bonengelei, suikerspinnen en plastic machinegeweren voor de kinderen. In de tempel is een opera aan de gang; jeugdige figuranten rennen in paardepakken over straat. En elke nieuwjaarsavond, vijftien dagen lang, slaat het smidsgilde 'bloemen uit de bomen' - een bloemrijke naam voor stunts met gesmolten ijzer.

In antieke tijden lag Nuanquan in een grensgebied waar stammen van de Centraal-Aziatische steppe aan het Han-Chinese territorium knabbelden. Vandaar het grote aantal wapensmeden, die het nieuwe jaar met vuurwerk van gesmolten ijzer inluiden. Elke winter zamelen de smeden oud ijzer in. Ze smelten het en vervolgens gooien ze het goedje, met een temperatuur van 1600 graden Celsius, met een bamboe lepel tegen de oude stadsmuur. Het gooien houdt pas op als de bamboe lepel brandt.

Dat levert een prachtige vonkenregen met plofgeluiden op. Dit eeuwenoude nieuwjaarsritueel trekt inmiddels zoveel toeristen, dat het plein voor de stadsmuur iets te krap is voor veilig smijten met gesmolten ijzer. Nuanquan heeft tegenwoordig een heuse nieuwjaarsshow met een nagebouwde stadsmuur, geflankeerd door twee joekels van televisieschermen waar het plaatselijke toeristenbureau promotievideo's vertoont om zichzelf als dagtripje voor stedelingen op zoek naar traditie te promoten. Het podium heeft zelfs professionele verlichting voor zang- en dansoptredens die laten zien hoe boeren Nieuwjaar vieren. Allemaal heel flitsend, maar als de lichten uitgaan, stelen de smeden en hun prachtige ijzerritueel de show.

Het is armeluisvuurwerk, want vroeger konden alleen de rijken zich echt vuurwerk veroorloven, vertelt smid Wang De, de dertiende generatie van ijzersmijters. Hij heeft een strooien hoed met een brede rand om het gezicht te beschermen, en een jas en beenbeschermers van schapenvacht. "Verder is het een kwestie van niet bang zijn", aldus Wang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden