Nieuwe Zuid-Afrikaanse president kiest ervaring omwille van de economie

President van Zuid-Afrika Cyril Ramaphosa. Beeld EPA

President Cyril Ramaphosa vormt een kabinet met vertrouwelingen én Zuma-getrouwen.

Een noodverband voor de gewonde Zuid-Afrikaanse economie, zo valt de nieuwe ministersploeg van president Ramaphosa het best te typeren. Het nieuwe kabinet werd gisteren beedigd. Ramaphosa koos voor zwaargewichten op economische posten, maar moest daar wisselgeld voor betalen op ministeries zonder grote invloed op de economie.

Ramaphosa wist dat het aanstellen van zijn ministersploeg een balanceer-act zou worden. Twee weken geleden dwong hij Jacob Zuma plaats te maken als president van het land, maar dat neemt niet weg dat regeringspartij ANC diep verdeeld is. Ramaphosa wil corruptie aanpakken, maar moet het overwegend corrupte Zuma-kamp wel te vriend houden. Die fractie is groot genoeg om anders zijn plannen te frustreren.

Dus koos hij voor een compromiskabinet, waarin zowel eigen vertrouwelingen als leden uit het Zuma-kamp een plek kregen. De president toverde geen jonge, verassende namen tevoorschijn. Hij valt in zijn interim-kabinet, dat zal aanblijven tot de verkiezingen van volgend jaar en vooral aan crisismanagement moet doen, terug op ervaring.

Wankele economie

Omdat de economie van Zuid-Afrika ondanks het recente positievere sentiment nog altijd zeer wankel is, installeerde Ramaphosa vooral op economische posten belangrijke vertrouwelingen. Zo keert ex-minister van financiën Nhlanhla Nene terug op dat cruciale ministerie. Zuma ontsloeg Nene eind 2015, omdat hij te veel de hand op de knip hield en de met Zuma bevriende corrupte zakenfamilie Gupta tegenwerkte. Drie broers van de familie vormden de spil in een serie corruptieschandalen rond Zuma. Na Nene’s ontslag kwamen de beurzen en de Zuid-Afrikaanse munt in een vrije val terecht. Zijn herbenoeming lijkt een garantie aan het bedrijfsleven dat Ramaphosa een degelijk en strikt fiscaal beleid wil voeren.

Een andere ex-minister van financiën, Pravin Gordhan, ook ontslagen door Zuma omdat hij niet wilde meewerken aan corruptie, wordt minister van staatsbedrijven. Ook dat is een zware post. Zuma en de Gupta-familie gebruikten vooral deze staatsbedrijven als corruptievehikel, met door de overheid gegarandeerde miljardenschulden als gevolg. Aan Gordhan de taak deze hoekstenen van de Zuid-Afrikaanse economie weer op te lappen en van een betrouwbaar imago te voorzien.

Compagnon

De nieuwe politieminister is even­eens een compagnon van Ramaphosa. Daarmee lijken de corruptieonderzoeken voorlopig in goede handen. De nieuwe minister van buitenlandse zaken, Lindiwe Sisulu, had Ramaphosa eigenlijk het liefst als vicepresident gezien. Maar nu kan zij een belangrijke rol spelen bij het aantrekken van internationaal investeringskapitaal.

David Mabuza, over wie nogal wat verhalen van corruptie en politiek geweld de ronde doen, is de voor velen teleurstellende nieuwe vicepresident. Hij had, als premier van de provincie Mpumalanga, controle over de beslissende stemmen in de strijd om het ANC-partijleiderschap afgelopen december. Ramaphosa moest hem wel paaien om te winnen. De beloning voor Mabuza komt nu.

Wellicht hoopt Ramaphosa dat hij als president genoeg controle kan uitoefenen over zijn tweede man. Veel Zuma-getrouwe ministers verplaatste hij naar niet-economische posten. Ramaphosa wil de economie weer op de rails krijgen. Daar offert hij immateri­ele zaken voorlopig voor op.

David Mabuza, over wie nogal wat verhalen van corruptie en politiek geweld de ronde doen, is de voor velen teleurstellende nieuwe vicepresident. Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden