'Nieuwe zorgpremie is nog een grote gok'

De premies die alle Nederlanders vanaf 1 januari gaan betalen voor de nieuwe zorgverzekering, bevatten een grote onzekerheidsfactor. Substantiële aanpassingen in 2007 liggen in de lijn der verwachting, zo stelt prof. Hugo Keuzenkamp.

,,We moeten met flinke onzekerheidsbuffers werken“, zegt de econoom Keuzenkamp als directeur van Ohra Zorg&Inkomen. ,,Er is eenvoudigweg een enorm gebrek aan informatie, waardoor we de schadelast die we verwachten niet goed kunnen inschatten.“

Volgens Keuzenkamp zijn de premies die verzekeraars binnenkort bekend zullen maken, dan ook allerminst hard en toekomstbestendig. ,,Op korte termijn worden premies misschien nog bijgesteld onder druk van de concurrentie. Het is een beetje pokerspel. Op langere termijn, ná het invoeringsjaar 2006, worden premies op basis van hardere cijfers bepaald. In de jaren na 2006 zijn verzekeraars gewend aan de nieuwe manier van rekenen met risico's, voorzieningen en premies. Dan gaan de premies stabiliseren.“

Keuzenkamp wijst erop dat de zorgverzekeraars de onzekerheid moeten afdekken door geld opzij te leggen. ,,We zijn verplicht voorzieningen te nemen en dat gaat nu om grote bedragen.“

Een aantal factoren zorgt voor de grote onzekerheid. ,,Met name doordat mensen die nu particulier verzekerd zijn onbekende risico's meebrengen. Zij hadden tot nu toe een eigen risico waardoor een deel van de schadelast ons nooit heeft bereikt. We weten dus eenvoudigweg niet hoeveel zorg ze precies consumeren. Daarnaast moeten we een inschatting maken van de mate waarin de markt gaat verschuiven. Daar is in deze sector geen ervaring mee op deze schaal. Tenslotte hangt er een heel grote onzekerheid rond de kosten van ziekenhuiszorg. Doordat het ziekenhuiswezen in de overgang zit naar een nieuw declaratiesysteem (de diagnose-behandel-combinaties, dbc's) is er een achterstand ontstaan in de declaraties van zorgaanbieders. Normaal gesproken werken ziekenhuizen met een achterstand van drie maanden, maar dat is nu (afhankelijk van het ziekenhuis) zes tot negen maanden. En van een flink deel van de rekeningen die we binnenkrijgen, verwachten wij dat het niet geheel klopt. Die moeten dus weer terug. We hebben geen idee hoe het precies loopt met de ziekenhuiskosten.“

Toch is er al een verzekeraar die klaar is met rekenen. DSW heeft de premie voor 2006 al bekendgemaakt (ongeveer 1050 euro). Hoe kan dat? En is DSW de trendsetter? Keuzenkamp: ,,DSW? Nee daar wordt gewoon een beetje om gelachen. Begrijp me goed, wat DSW heeft gedaan is heel knap. De verzekeraar is heel klein in collectieve contracten, terwijl daar in het nieuwe stelsel de grote kansen zitten. Dan moet je iets doen om jezelf in de schijnwerpers te werken. DSW heeft gegokt. Zelfs enkele belangrijke gegevens uit Den Haag waren nog niet beschikbaar toen zij hun premie bekendmaakten. Het hoort bij het pokerspel van dit moment.“

27ecokeuz Alles staat in de startblokken, alleen het toezicht is een grote bron van zorg

Het punt van onzekerheid waar de verzekeraars zich dezer dagen het meest druk om maken, is het toezicht.

,,Het is niet duidelijk welke toezichthouder wat precies in de gaten gaat houden. Op verschillende punten is er overlap en dat leidt tot ellende. Voor je het weet zitten we met toezichthouders die elkaar beconcurreren“, stelt Keuzenkamp.

In het nieuwe stelsel let de nieuw op te tuigen zorgautoriteit op de inhoud en de kwaliteit van de verzekerde zorg. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt de financiële gangen van de zorgverzekeraars in de gaten. De Nederlandsche Bank ziet toe op de vermogenspositie van de verzekeraars. En dan is er nog de Nederlandse Mededingingsautoriteit die over de concurrentie waakt en dus ook bovenop de nieuwe zorgmarkt zal zitten.

Keuzenkamp benadrukt dat hij een warm voorstander is van scherp toezicht. Maar hij is er niet voor om het toezicht bij minder partijen onder te brengen. 'Scherp' betekent volgens hem dat de scheidslijnen tussen de verschillende autoriteiten kraakhelder moet worden.

,,Dat moet door wetgeving. Dat kun je niet overlaten aan werkafspraken die de toezichthouders onderling maken.“

Grootste vrees is dat de dubbelingen in toezicht tot een enorme administratieve rompslomp leiden. ,,Bij sommige zaken zie je dat nu al. Als we een folder willen uitbrengen moet twee derde van de pagina door de zorgautoriteit worden goedgekeurd en het laatste deel door de AFM. Een ander voorbeeld is de monitoring. Als elke toezichthouder eigen onderzoek gaat doen, dan komen we om in het werk door alle vragen. Ook daar hebben we al last van. Zo liet het ministerie eerst een adviesbureau de voortgang bij de zorgverzekeraars onderzoeken. En een paar weken later kwam De Nederlandsche Bank met een onderzoek. De Kamer zal heel harde eisen aan het toezicht moeten stellen. Het kan niet zo zijn dat de toezichthouders zelfs naar believen extra stukken beleid aan zichzelf toevoegen.“

Hugo Keuzenkamp

Prof. Keuzenkamp (1961) is hoogleraar en Ohra-directeur. Hij wordt bestempeld als linkse markteconoom. Hij adviseerde het kabinet over de nieuwe WAO en over de elektriciteitsmarkt. Keuzenkamp is verder voorzitter van de Vereniging voor Staatshuishoudkunde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden