Nieuwe zieke man van Europa schuilt onder Duitse paraplu

In Wuhan rollen Peugeots van de band. Chinese investeerders steunen de Franse auto-industrie Beeld reuters
In Wuhan rollen Peugeots van de band. Chinese investeerders steunen de Franse auto-industrieBeeld reuters

De bewijzen dat het slecht gaat met de Franse economie stapelen zich op. Het bedrijfsleven zucht onder een topzware publieke sector. Wordt Frankrijk de nieuwe zieke man van Europa?

De Franse economie krimpt deze maand, terwijl de Duitse economie blijft groeien. Dat bleek uit schattingen van het Britse onderzoeksbureau Markit. De inkoopmanagersindex voor de Franse economie zakte in december van 48 naar 47, waarbij een stand lager dan 50 wijst op krimp. Zowel in de industrie als de dienstensector nam de activiteit deze maand verder af.

Het is een nieuwe aanwijzing in een lange reeks die aangeeft dat het niet best gaat met de tweede economie van de eurozone. Zo verlaagde kredietbeoordelaar Standard&Poor's de kredietwaardigheid van Frankrijk eind vorige maand met een stap van AA+ naar AA.

Gok
Daarbij krijgt Parijs al maanden waarschuwingen van onder meer de Oeso, de Europese Commissie en de eigen rekenkamer. De conclusie is steeds dezelfde: het hervormingstempo ligt te laag, de uitgaven zijn te hoog en drukken te zwaar op de productieve krachten. De publieke sector maakt 56 procent uit van het bbp, een cijfer dat alleen in Denemarken hoger is.

De regering wijst erop dat het tij keert. De Franse groei komt dit jaar volgens voorspellingen uit op 0,2 procent, volgend jaar op 1 procent. Alleen zal het verschil in 2014 met Duitsland (1,7 procent) en Groot-Brittannië (2,5 procent) aanzienlijk zijn. Frankrijk profiteert minder van het herstel, omdat het er op gokte dat groei bij de buren genoeg is om uit de crisis te komen.

Bovendien verhullen deze cijfers structurele problemen. Terwijl Duitsland een begrotingsevenwicht bereikt, bedraagt het Franse begrotingstekort straks 3,7 procent, tegen 4,2 procent dit jaar. Het tekort op de handelsbalans groeit van -2,2 naar 2,4 procent van het bbp. In Nederland is er een overschot van maar liefst 10 procent.

Aeronautische industrie
Franse bedrijven worstelen met een slechte concurrentiepositie vanwege relatief hoge arbeidskosten. Ze innoveren te weinig, vooral omdat die hoge lastendruk de winstmarges laag houdt. Het leverde Frankrijk bijnamen op als 'het laatste socialistische land van Europa' of 'Europa's nieuwe zieke man'.

Frankrijk beschikt over een aantal bijzonder sterke sectoren als de luxeindustrie (LVMH), de nucleaire industrie (Areva) en de aeronautische industrie. Maar het mist volgens zijn critici een breed aanbod van producten die kenmerkend is voor een moderne handelsnatie.

De maatregelen die Hollande nam om de tekorten terug te dringen maakten de toestand er niet beter op. De president mikte eenzijdig op belastingverhoging. Het bleek te werken als een boemerang: de staatsschuld nam niet af maar toe, bedrijven stellen investeringen uit. Hollande erkende het probleem van de lastendruk, maar weinigen zijn enthousiast over het belastingkrediet dat hij bedrijven toezegde.

Bovendien werkt hij verwarring in de hand omdat hij zijn toon, pro-ondernemen, gelijk op laat gaan met ministers die iets anders beweren. De chef oogt onzeker en dat leidt tot wantrouwen bij ondernemers. Volgens een peiling de zakenkrant Les Échos heeft 82 procent van de werkgevers geen vertrouwen in de Franse economie. 44 procent denkt dat 2014 nog erger dan 2013 zal zijn.

Lage rente
De werkloosheid stijgt volgend jaar naar 10,8 procent van de beroepsbevolking, het dubbele van Duitsland. Hollande beloofde een 'verandering in de trend' voor het einde van dit jaar. Maar met zwakke tot aarzelende groei, wantrouwige ondernemers, dalende investeringen en onzekere huishoudens weet eigenlijk niemand hoe dat zou moeten.

Dat ongelukken tot nu toe uitblijven is te danken aan het feit dat Frankrijk op de kapitaalmarkten zijn schulden kan financieren tegen lage tarieven. Dat is alleen niet zozeer een blijk van vertrouwen in de Franse economie, zoals de regering beweert. Het is meer dat beleggers er op rekenen dat Duitsland garant zal staan voor de Franse schulden: Parijs schuilt onder een Duitse paraplu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden