'Nieuwe zaligen in Brazilië waren zelf geen heiligen'

De paus heeft zondag wél dertig Braziliaanse martelaren zaligverklaard, maar geen woord gewijd aan de indianen die door de rooms-katholieke Portugezen in Brazilië zijn uitgemoord. Een eenzijdige lezing van de geschiedenis, oordeelt de Leidse Braziliëkenner dr. B. Teensma.

Bij twee bloedbaden in 1645 in Noordoost-Brazilië, waarbij 150 Portugese Brazilianen omkwamen, waren ook Nederlanders betrokken. ,,Zodra de Nederlanders in 1654 waren vertrokken, hebben de Portugezen een hele indianenstam uitgemoord'', tekent Teensma aan. ,,Daar hoor je in de rk-kerk niemand over.''

De bloedbaden hadden plaats tijdens een opstand van de Portugezen tegen het bewind van de Nederlanders. Volgens de rk-kerk zijn de Portugezen gedood door toedoen van Nederlandse calvinisten en hun indiaanse bondgenoten. ,,Een te simpele weergave'', vindt historicus E. van den Boogaart, kenner van de geschiedenis van de Nederlanders in Brazilië. Het Nederlands bestuur heeft volgens hem nooit opdracht tot de moordpartijen gegeven, en de mensen van de West-Indische Compagnie in Brazilië kwamen voor de helft niet uit Nederland maar uit landen als Duitsland en Frankrijk. Onder hen waren calvinisten, lutheranen én rooms-katholieken.

Volgens Van den Boogaart en Teensma zijn de kersverse zaligen niet om hun geloof gedood. De rooms-katholieken genoten destijds een grote mate van godsdienstvrijheid. De moordpartijen vonden plaats in een oorlogssituatie waarin terreur aan de orde van de dag was, net als wraak - ook voor Portugese wandaden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden