Nieuwe wet tegen malafide claimclubs

Rechter mag toetsen of stichting haar werk behoorlijk doet

Er moet een einde komen aan de wildgroei van claimstichtingen die vooral willen profiteren van de ellende van gedupeerden in grote schadezaken.

Een wetsvoorstel dat nu bij het parlement ligt, geeft rechters meer mogelijkheden om claimstichtingen door te lichten, en te bepalen of de belangen van gedupeerden voldoende gewaarborgd zijn. Is dat niet het geval, dan mag zo'n stichting haar claimwerk niet doen.

Het wetsvoorstel is al enige tijd in voorbereiding, maar is ineens actueel vanwege de gebeurtenissen bij de stichting Woekerpolis Claim (WPC). Deze week stapte penningmeester Mannes-Jan den Breejen naar de rechter. Zijn twee mede-bestuursleden zouden al anderhalf jaar niets meer hebben gedaan voor de deelnemers. Ondertussen wordt er wel voor ruim 200.000 euro per jaar aan 'bestuurskosten' gedeclareerd, terwijl 15.000 gedupeerden nog wachten op de terugstorting van hun vrijwillige donatie aan WPC.

De twee andere bestuursleden ontkennen dit en zien in de gang naar de rechter een wraakactie van Den Breejen. Twee weken geleden werd hij door de andere twee bestuursleden geschorst. Volgens WPC loopt er op dit moment een 'intern onderzoek naar de wijze waarop de penningmeester zijn werkzaamheden heeft verricht'.

In principe kan iedereen een claimstichting beginnen. Het enige dat nodig is, is een grote zaak met veel gedupeerden en volop aandacht in de media. Vooral rond het faillissement van DSB Bank was er sprake van een wildgroei aan stichtingen. Voor gedupeerden en curatoren is vaak moeilijk te bepalen wat deze clubs voor ogen hebben. Dat gedupeerden de krachten bundelen en proberen de hoge kosten voor de rechtsgang te delen, is zeer begrijpelijk, stelde DSB-curator Rutger Schimmelpenninck destijds.

Het probleem is dat er niets is geregeld voor de manier waarop claimstichtingen zich dienen te gedragen. "Iedereen kan in een dag een stichting oprichten zonder dat er enig toezicht is op bijvoorbeeld deskundigheid en beloningsafspraken. Het risico bestaat dus dat gedupeerden in verkeerde handen vallen en zo opnieuw benadeeld worden", zo zei Schimmelpenninck.

"Een claimstichting moet de belangen van de aangesloten gedupeerden zichtbaar centraal stellen", zegt advocaat Jeroen Wendelgelst. Hij was als mede-oprichter betrokken bij de totstandkoming van WPC, en ziet hier verbeterpunten: "Er is behoefte aan meer transparantie: wat gebeurt er met het geld van de stichting, wie zit er in het bestuur, hoe is het toezicht geregeld?" Aangescherpte wetgeving voor de claimstichtingen juicht hij toe. "In het nieuwe wetsvoorstel mag de rechter gaan toetsen of de belangen van de deelnemers voldoende gewaarborgd zijn. Wat doe je feitelijk voor je deelnemers en is de stichting zo ingericht dat dit in de toekomst zo kan blijven? Als de rechter oordeelt dat dit niet in orde is, wordt de stichting niet-ontvankelijk verklaard. Die kan dan niet als belangenbehartiger optreden."

Wendelgelst wil niet vooruit lopen op de mogelijkheid dat de nieuwe wet al een rol kan spelen in de zaak die de penningmeester van WPC nu heeft aangespannen. "Ik ben inmiddels 2,5 jaar weg bij WPC, dus ik heb geen zicht op wat daar de afgelopen jaren is gebeurd", vertelt hij. "Maar als het waar is dat de stichting haar eigen statuten niet nakomt en de belangen van de deelnemers onvoldoende gewaarborgd zijn, dan lijkt me dat voor de rechter onaanvaardbaar. Daar is WPC destijds in 2006 niet voor opgericht."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden