Onderwijs Cao

Nieuwe voorzitter AOb: ‘Ik sluit een nieuwe onderwijsstaking niet uit’

Leraren uit het Primair en Basisonderwijs staakten op 6 november voor meer geld en oplossingen om structureel de problemen met de werkdruk, het lerarentekort en de salarissen op te lossen. Beeld Phil Nijhuis

De cao-onderhandelingen voor het basisonderwijs zijn voor de tweede keer dit jaar geklapt, waardoor er voorlopig miljoenen op de plank blijven liggen. Vakbond AOb sluit een nieuwe staking niet uit.

Als het onderwijs een schaakbord was, is er opnieuw sprake van een patstelling. De vakbonden en werkgevers staan lijnrecht tegenover elkaar, waardoor het cao-overleg voor de tweede keer dit jaar is geklapt. Heel jammer, vindt Eugenie Stolk, de nieuwe voorzitter van onderwijsvakbond AOb. Maar de bond wil niet ‘nóg meer water bij de wijn doen’.

Het gaat inmiddels om een principekwestie, zegt Stolk. De bond wil voor basisschoolleraren een loonsverhoging van 3 procent, net zoals leraren in het voortgezet onderwijs en bijvoorbeeld gemeenteambtenaren dat krijgen. Zolang de werkgevers daaronder blijven zitten, geeft ze geen duimbreed toe. Dat geldt ook voor de kleinere vakbond CNV Onderwijs. In een tijd waarin de problemen in het onderwijs al zo groot zijn, moet de PO-Raad zijn verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor een ‘redelijke salarisverhoging’, vindt waarnemend voorzitter Jan de Vries. “De starre opstelling van de werkgevers is gezien de grote problemen waarvoor we gezamenlijk staan onbegrijpelijk, en een klap in het gezicht van het onderwijspersoneel.”

Tot het uiterste

De werkgevers en werknemers kwamen dicht bij elkaar, maar vonden elkaar uiteindelijk toch niet. De vereniging van basisschoolbesturen, de PO-Raad, bood weliswaar 3 procent loonsverhoging, maar alleen voor het huidige schooljaar (augustus 2019 tot juli 2020). De bonden willen ook met terugwerkende kracht een loonsverhoging zien, omdat de huidige cao op 1 maart van dit jaar afliep. “Wij willen dus 3 procent over zestien maanden”, verduidelijkt Stolk. “Omgerekend naar een schooljaar vinden wij dat de PO-Raad 4 procent loonsverhoging moet bieden.”

De PO-Raad blijft op zijn strepen staan en vindt dat er een goed bod is gedaan op basis van het geld dat nu voorhanden is. Minister Slob (onderwijs) stelde eerder deze maand 460 miljoen euro extra voor het onderwijs beschikbaar, waarvan 150 miljoen bedoeld is voor de cao basisonderwijs. Met het bod is de PO-Raad ‘tot het uiterste gegaan’, zegt een woordvoerder. “De bonden vinden dat niet voldoende en willen bovendien de bovenwettelijke uitkering niet aanpakken, een eis van het kabinet. Dat is enorm teleurstellend.”

Dat er ondanks het extra geld een nieuwe impasse is ontstaan, is voor alle partijen pijnlijk, nu de onvrede in het onderwijs toch al zo groot is en het lerarentekort en de werkdruk toenemen. Voor de zomervakantie had er al een nieuwe cao moeten liggen, maar ook toen mislukten de onderhandelingen op het nippertje. De bonden eisten toen ook al 3 procent loonsverhoging, maar de PO-Raad wilde niet verder gaan dan 2,5 procent. “Het is heel verdrietig dat we nu weer over zo’n relatief klein percentage vallen”, zegt Stolk. “Maar dit is voor ons een principekwestie. We zijn al gezakt van 5 naar 3 procent.”

‘Hartstikke slecht idee‘

Marc van der Meer, bijzonder hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt in Tilburg, noemt 3 procent een ‘redelijke eis’, maar benadrukt dat het lerarentekort een veel groter probleem is dan de lonen. “Dat los je met een loonsverhoging niet zomaar op.” Volgens hem is het vastlopen van de onderhandelingen ook een manier van de bonden om de ‘ijzers in het vuur te houden’ en het kabinet te laten zien dat er onderaan de streep nog lang niet genoeg geld in onderwijs is geïnvesteerd.

De impasse heeft daarom ook iets paradoxaals: dat het weer niet lukt om tot een akkoord te komen, betekent dat er voorlopig mogelijk veel geld op de plank blijft liggen. Er is structureel 285 miljoen beschikbaar en incidenteel 150 miljoen in 2019 voor de arbeidsvoorwaarden. Namens de werkgevers wil de PO-Raad die 150 miljoen alsnog bij het personeel in het basisonderwijs proberen te krijgen in de vorm van een eenmalige uitkering. Of daar animo voor is bij schoolbesturen, is nog niet duidelijk.

Stolk noemt zo’n eenmalige uitkering een ‘hartstikke slecht idee’. “Zo maken ze zich er wel heel makkelijk vanaf. Ik sluit niet uit dat er opnieuw een onderwijsstaking komt.” Donderdagavond werd bekend dat de partijen onder leiding van een mediator uit de impasse zullen proberen te komen.

Lees ook:
Wat heeft actievoeren het onderwijs tot nu toe opgeleverd?

De leraren staakten eerder deze maand. Opnieuw. Wat leverde het actievoeren tot nu toe op? Vier vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden